درمان کودکان مبتلا به سرطان اغلب شامل تجویز داروها، مایعات و فرآوردههای خونی از طریق وریدها است. علاوهبر این، مقادیر کمی خون از کودک اغلب برای آزمایش در آزمایشگاه مورد نیاز است. همه این موارد را میتوان با قرار دادن یک کاتتر ورید مرکزی (central venous catheter; CVC) که یک لوله کوچک است که از طریق پوست وارد عروق خونی گردن یا زیر بغل میشود، انجام داد. این امر امکان انجام آزمایش و درمان مکرر کودک مبتلا به سرطان را در طول چند ماه فراهم میکند و در عین حال ناراحتی را به حداقل میرساند. وجود CVC در وریدها منجر به افزایش خطر بروز عفونتهایی نیز میشود که میتوانند تهدیدکننده زندگی باشند. مرور ما بهطور سیستماتیک تحقیقات انجامشده را در مورد استراتژیهای پیشگیری از بروز این عفونتها در کودکان مبتلا به سرطان ارزیابی کرد.
در مجموع سه مطالعه تحقیقاتی شناسایی شدند. دو مطالعه نشان دادند که اگر فضای CVC شسته شده و در فواصل منظم با اوروکیناز (دارویی که لختههای خون را حل میکند) با/بدون هپارین (دارویی که از تشکیل لختههای خونی پیشگیری میکند) پر شود، در مقایسه با هپارین بهتنهایی، ممکن است عفونتهای خونی ناشی از CVC کاهش یابند. یک مطالعه نشان داد تعویض پانسمانی که پوست را در زمان قرار دادن CVC میپوشاند، هر 15 روز یکبار بهجای هر 4 روز یکبار، منجر به افزایش خارج کردن CVC ناشی از عفونی شدن آنها نمیشوند. هیچ مطالعه تحقیقاتی برای چندین استراتژی بالقوه دیگر که میتوانند عفونتهای ناشی از CVC را در کودکان مبتلا به سرطان کاهش دهند، شناسایی نشد.
مطالعه چکیده کامل
استفاده از کاتترهای ورید مرکزی (central venous catheters; CVC) در درمان کودکان مبتلا به سرطان با عوارض عفونی همراه است. دستورالعملهای بالینی مبتنی بر شواهد فعلی برای پیشگیری از بروز عفونتهای ناشی از کاتتر عمدتا مربوط به جمعیت بزرگسال هستند. آنها مختص سرطان (بهخصوص سرطان دوران کودکی) نیستند. دو مرور کاکرین موجود، استفاده از آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه و داروهای ضدانعقاد را برای پیشگیری از بروز عفونتهای ناشی از CVC بررسی کردهاند.
اهداف
هدف اصلی آن بود که بدانیم کدام مداخلات، در صورت وجود، در پیشگیری از بروز عفونتهای ناشی از CVC در کودکان مبتلا به سرطان موثر بودند. اهداف بیشتر، بررسی اثربخشی هر مداخله در زیرگروههای زیر بود: کاتترهای کاشتهشده در مقابل کاتترهای خارجی، بدخیمیهای خونی در مقابل بدخیمیهای غیرخونی، و در افرادی که پیوند سلولهای بنیادی خونساز (haematopoietic stem cell transplants; HSCT) دریافت کردند در مقابل عدم دریافت HSCT.
روشهای جستوجو
ما در پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL، کتابخانه کاکرین 2008، شماره 4)، MEDLINE (ژانویه 1950 تا ژانویه 2009)، EMBASE (ژانویه 1980 تا ژانویه 2009) و CINAHL(R) (ژانویه 1982 تا مارچ 2009) جستوجو کردیم. ما همچنین فهرست منابع مقالات مرتبط و مجموعه مقالات کنفرانسهای بینالمللی مرتبط (2004 تا 2008) را جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
مطالعات تصادفیسازیشده و شبه-تصادفیسازیشده که هرگونه مداخلهای (به غیر از داروهای ضدانعقاد، آنتیبیوتیکهای سیستمیک و تکنیکهای قفل آنتیبیوتیکی) را در مقابل عدم انجام مداخله، دارونما (placebo) یا هر مداخله دیگری برای پیشگیری از بروز عفونتهای ناشی از CVC در کودکان مبتلا به سرطان مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم مطالعات را انتخاب کردند، کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کرده و دادهها را استخراج کردند. در صورت لزوم، برای دستیابی به دادههای بیشتر و شفافسازی روشهای انجام مطالعه، با نویسندگان آنها تماس گرفتیم.
نتایج اصلی
سه کارآزمایی شامل دو مداخله مختلف، وارد شدند. دو کارآزمایی شامل 680 کودک، شستوشوی CVC را با اوروکیناز (با یا بدون هپارین) در مقابل هپارین بهتنهایی مقایسه کردند. هیچیک از این کارآزماییها، پیامد اولیه، عفونت جریان خون ناشی از کاتتر (catheter-related blood stream infection; CRBSI)، را گزارش نکردند. در گروه اوروکیناز (با یا بدون هپارین) در مقایسه با گروه هپارین، کاهش غیرمعنیداری در میزان عفونت ناشی از کاتتر (catheter-associated infection; CAI) مشاهده شد (نسبت نرخ (rate ratio): 0.72؛ 95% فاصله اطمینان: 0.12 تا 4.41).
یک کارآزمایی شامل 113 کودک، تعداد دفعات تعویض پانسمان کاتتر را هر 15 روز یکبار با هر 4 روز یکبار مقایسه کرد. این مطالعه، گزارشی را در مورد CRBSI یا CAI ارائه نداد. در هیچیک از بازوهای کارآزمایی، هیچ موردی از خارج کردن زودهنگام کاتتر بهدلیل عفونت دیده نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
سه RCT برای فقط دو نوع مداخله در پیشگیری از عفونتهای ناشی از CVC در کودکان مبتلا به سرطان شناسایی شدهاند. شستوشوی CVC با اوروکیناز (با یا بدون هپارین) در مقایسه با هپارین بهتنهایی احتمالا منجر به کاهش میزان CAI میشود. تعویض پانسمان کاتتر هر 15 روز یکبار در مقابل هر 4 روز یکبار منجر به خارج کردن زودهنگام کاتتر بهدلیل عفونت نمیشود، اگرچه دادهها برای ارزیابی اینکه میزان عفونت ناشی از کاتتر تغییر کرد یا خیر، کافی نبودند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
