میزان مصرف الکل و مواد مخدر میان بسیاری از نوجوانان بالاست. فقط چهار کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) شناسایی شدند. هر چهار RCT در ایالات متحده و با مشارکت نوجوانانی انجام شدند که بهعنوان محروم توصیف شدند، و اکثر آنها نوجوانان گروه اقلیت بودند. دو RCT برنامه آموزش و راهنمایی «Across Ages»، یک RCT برنامه آموزش و راهنمایی Big Brothers/Big Sisters و یک RCT مداخلهای را با نوجوانانی که والدین آنها +HIV بودند، بررسی کردند. دو RCT نشان دادند که آموزش و راهنمایی، میزان شروع مصرف الکل و یک کارآزمایی، شروع مصرف مواد مخدر را کاهش داد. هیچ عارضه جانبی شناسایی نشد. جوانی نسبی سه حجمنمونه، بهدلیل پائین بودن میزان استفاده در ابتدای مطالعه، احتمال موثر بودن مداخلات را بعید ساخت. این مطالعات برنامههای رسمی را ارزیابی کردند و از آنجاییکه اکثر مربیان غیررسمی هستند، کار آنها ارزیابینشده باقی ماند.
مطالعه چکیده کامل
بسیاری از نوجوانان آموزش و راهنمایی دریافت میکنند. هیچ مرور سیستماتیکی وجود ندارد که نشان دهد آموزش و راهنمایی (mentoring) مانع از مصرف الکل و مواد مخدر میشود یا خیر.
اهداف
ارزیابی اثربخشی آموزش و راهنمایی نوجوانان برای پیشگیری از مصرف الکل/مواد مخدر.
روشهای جستوجو
Cochrane CENTRAL (شماره 4)، MEDLINE (از 1950 تا جولای 2011)، EMBASE (از 1980 تا جولای 2011)، 5 بانک اطلاعاتی الکترونیکی دیگر و 11 بانک اطلاعاتی منابع علمی خاکستری (grey literature) الکترونیکی، 10 وبسایت، فهرست منابع، متخصصان اعتیاد و آموزش و راهنمایی.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) در مورد آموزش و راهنمایی نوجوانان برای پیشگیری از مصرف الکل/مواد مخدر.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
ما 2,113 چکیده را شناسایی کردیم، 233 مقاله کامل را بهطور مستقل از هم ارزیابی کردیم، و 4 RCT معیارهای ورود را داشتند. دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم، دادهها را استخراج کرده و خطر سوگیری (risk of bias) را ارزیابی کردند. با محققان کارآزمایی در رابطه با اطلاعات ازدسترفته تماس گرفتیم.
نتایج اصلی
ما 4 RCT (1,194 نوجوان) را شناسایی کردیم. هیچیک از RCTها جزئیات کافی را برای ارزیابی اینکه از روش تصادفیسازی قوی استفاده شد یا پنهانسازی تخصیص (allocation) صورت گرفت یا خیر، گزارش نکرد. از آنجاییکه مداخله بهصورت مشاورهای بود، انجام کورسازی (blinding) امکانپذیر نبود. سه RCT دادههای کاملی را ارائه دادند. گزارشدهی انتخابی (selective reporting) وجود نداشت.
سه RCT شواهدی را در مورد آموزش و راهنمایی و پیشگیری از مصرف الکل ارائه کردند. ما دو RCT را با هم ترکیب کردیم (RR برای آموزش و راهنمایی در مقایسه با عدم انجام مداخله: 0.71 (95% CI؛ 0.57 تا 0.90، P value = 0.005). RCT سوم هیچ تفاوت معنیداری را نشان نداد.
سه RCT شواهدی را در مورد آموزش و راهنمایی و پیشگیری از مصرف مواد مخدر ارائه دادند، اما قابل تجمیع نبودند. یکی از آنها مصرف مواد مخدر «غیرقانونی» را بهطور قابل توجهی کمتر نشان داد، و دیگری خیر، و مورد سوم فقط مصرف ماریجوانا را ارزیابی کرد و به هیچ تفاوت معناداری دست نیافت.
یک RCT «مصرف مواد» را بدون تفکیک الکل و مواد مخدر اندازهگیری کرد و هیچ تفاوتی را بهنفع تاثیر مثبت مشاوره نیافت.
نتیجهگیریهای نویسندگان
هر چهار RCT در ایالات متحده انجام شدند و شامل نوجوانان «محروم» و عمدتا از اقلیتها بودند. شرکتکنندگان جوان بودند (در دو مطالعه 12 سال، و در دو مطالعه دیگر 9 تا 16 سال). همه دانشآموزان در ابتدا الکل و مواد مخدر مصرف نمیکردند. دو RCT نشان دادند که آموزش و راهنمایی میزان شروع مصرف الکل و یک RCT میزان مصرف مواد مخدر را کاهش دادند. بهدلیل نرخ پائین شروع مصرف الکل و مواد مخدر در طول دوره مداخله در دو مطالعه، توانایی مداخلات برای موثر بودن محدود شد (مصرف ماریجوانا در یک مطالعه در گروه آزمایش به 1% و در گروه کنترل به 1.6% افزایش یافت و در مطالعه دیگری مصرف مواد مخدر در گروه آزمایش به 6% و در گروه کنترل به 11% رسید). بااینحال، در مطالعه سوم، احتمال تاثیرگذاری مداخله وجود داشت، زیرا مصرف الکل در گروه آزمایش به 19% و در گروه کنترل به 27% افزایش یافت. مطالعات، برنامههای ساختاریافته و نه مربیان غیررسمی را ارزیابی کردند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
