این مرور نشان میدهد که جراحی لاپاروسکوپی برای بیماری کرون روده کوچک ممکن است بهاندازه جراحی متداول، بیخطر باشد. تفاوت معنیداری در پیامدهای حین و پساز جراحی و میزان عود بیماری در درازمدت وجود ندارد. با این حال، تاکنون فقط دو RCT (شامل 120 بیمار) وجود دارند و نمیتوان هیچ نتیجهگیری قابل اعتمادی را در مورد مزایای جراحی لاپاروسکوپی ارائه داد.
مطالعه چکیده کامل
بیماری کرون (Crohn's disease; CD) یک بیماری التهابی مزمن روده است که بیشتر، ایلئوم انتهایی و روده بزرگ (55 درصد) را درگیر میکند. تقریبا در 70 درصد بیماران، درمان جراحی مورد نیاز است. در 30 تا 70 درصد از کل بیماران، انجام چندین جراحی و تکرار آنها مورد نیاز است (Duepree 2002)، اما این بیماری همچنان لاعلاج است.
لاپاروسکوپی با مزایای بالقوهای مانند بازگشت سریعتر به فعالیت و رژیم غذایی عادی، کاهش مدت بستری در بیمارستان، کاهش درد پساز جراحی، زیبایی بهتر (Duepree 2002؛ Dunker 1998؛ Milsom 2001؛ Reissman 1996)، بهبودی در تعاملات اجتماعی و جنسی (Albaz 2000) در جراحیهای دستگاه گوارش بهطور گستردهای مورد استقبال قرار گرفته و استفاده از آن در بیماریهای خوشخیم و بدخیم کولورکتال پذیرفته شده است. جراحی لاپاروسکوپی در مقایسه با جراحی مرسوم، مزایای دیگری را از جمله زخمهای کوچکتر فاسیای شکمی، بروز کمتر فتق و کاهش میزان انسداد روده کوچک ناشی از چسبندگی (Albaz 2000) ارائه میدهد که نیاز به اقدامات جراحی غیرمرتبط با بیماری را در جمعیت مبتلا به CD کاهش میدهد.
نگرانیهایی در مورد عدم مشاهده بخشهای مخفی بیماری و تنگیهای شدید پروگزیمال ناشی از توانایی محدود در لمس کردن، عود زودهنگام بهدلیل کاهش احتمالی پاسخ ایمنی ناشی از لاپاروسکوپی، مشکل فنی بهدلیل روده و مزانتر ملتهب و شکننده و وجود چسبندگی، فیستول و آبسه وجود دارند (Uchikoshi 2004). بنابراین، ارزیابی مزایا و خطرات بالقوه جراحی لاپاروسکوپی در مقایسه با جراحی باز در بیماران مبتلا به CD روده کوچک بسیار مهم است (Lowney 2005).
اهداف
تعیین اینکه تفاوتی در پیامدهای حین و پساز جراحی و میزان جراحی مجدد برای مدیریت بالینی عود بیماری پساز جراحی لاپاروسکوپی در مقایسه با جراحی باز در CD روده کوچک وجود دارد یا خیر.
روشهای جستوجو
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده، منتشرشده و منتشرنشده در بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی زیر جستوجو شدند:
پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) شماره 2، سال 2010
بانک اطلاعاتی مرورهای سیستماتیک کاکرین (Cochrane Database of Systematic Reviews) و بانک اطلاعاتی خلاصههای مرور اثرات (Database of Abstracts of Reviews of Effects; DARE)، 2010 شماره 2
پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده گروه سرطان کولورکتال در کاکرین
Ovid MEDLINE (1990 تا 2010)
EMBASE (1990 تا 2010)
بانک اطلاعاتی ارزیابی تکنولوژی سلامت (Health Technology Assessment; HTA) (1990 تا 2010)
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) که جراحی لاپاروسکوپی و باز را برای مدیریت بالینی CD روده کوچک با هم مقایسه کردند، وارد مطالعه شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم مطالعات را ارزیابی کرده و دادهها را بهدست آوردند. برای انجام آنالیزهای آماری از نرمافزار RevMan 5.0 استفاده شد.
نتایج اصلی
دو RCT که جراحی لاپاروسکوپی و باز را برای CD روده کوچک مقایسه کردند، شناسایی شدند. پیامدهای بلندمدت بیماران در هر دو کارآزمایی بهطور جداگانه منتشر شدند و در این مرور گنجانده شدند.
به نظر میرسید جراحی لاپاروسکوپی با کاهش تعداد عفونتهای زخم (1/61 در مقابل 9/59) و میزان جراحی مجدد برای عوارض غیرمرتبط با بیماری (3/57 در مقابل 7/54) همراه بود، اما این تفاوت از نظر آماری معنیدار نبود [مقادیر p بهترتیب، 0.23 و 0.19]. هیچ تفاوت آماری معنیداری میان هیچیک از پیامدهای مقایسهشده بین جراحی لاپاروسکوپی و جراحی باز در مدیریت بالینی CD روده کوچک وجود نداشت.
نتیجهگیریهای نویسندگان
جراحی لاپاروسکوپی برای CD روده کوچک ممکن است بهاندازه عمل باز بیخطر باشد. هیچ تفاوت معنیداری در پیامدهای حین و پساز جراحی و میزان جراحی مجدد در بلندمدت برای عوارض مرتبط با بیماری یا غیرمرتبط با CD وجود نداشت.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
