تولد نوزاد به روش زایمان سزارین روزبهروز در حال افزایش است. زایمان سزارین نیازمند بیحسی است، که میتواند بهصورت نخاعی، اپیدورال نخاعی، بلوک اپیدورال یا بیهوشی عمومی انجام شود. درد پساز جراحی معمولا با ترکیبی از یک داروی اوپیوئیدی مانند مورفین یا پتیدین و دیگر داروهای ضددرد مدیریت میشود. اوپیوئیدها خاصیت آرامبخشی دارند و میتوانند از طریق شیر مادر منتقل شده و در نوزاد تازهمتولدشده نیز آرامبخشی ایجاد کنند. زایمان یک تجربه عمیقا عاطفی است و با برقراری پیوند عاطفی با نوزاد و شروع شیردهی همراه است. بهبود روشهای تسکین درد بهگونهای که دوره پساز بیحسی با ناراحتی کمتری همراه باشد، مهم است. در طول جراحی، میتوان ماده بیحسی موضعی را برای مسدود کردن اعصاب پیشاز برش پوست یا پساز بخیه زدن آن در پایان جراحی تزریق کرد (بلوک عصب شکمی)، یا میتوان زخم را با محلول بیحسی موضعی شستوشو داد یا آن را تزریق کرد تا درد پساز جراحی کاهش یابد (تسکین پیشگیرانه زخم).
نویسندگان، بیست کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده را با کیفیت مطلوب و شامل 1150 زن شناسایی کردند. این کارآزماییها هم در کشورهای توسعهیافته و هم در کشورهای در حال توسعه انجام شدند. بهطور کلی، تزریق بیحسی موضعی در محل زخم برای زنانی که زایمان سزارین آنها تحت بیحسی منطقهای انجام میشود، بهدلیل کاهش نیاز به مصرف داروهای بیحسکننده اوپیوئیدی با مزیتی همراه بود. زنانی که تحت بیهوشی عمومی قرار گرفتند و تزریق بیحسی موضعی و اسپری پریتونئال در محل زخم داشتند، در مقایسه با گروه کنترل که از سالین استفاده کردند، در 24 ساعت اول پساز جراحی به مقادیر کمتری از اوپیوئیدها نیاز داشتند. نمرات درد در افرادی که بیهوشی عمومی داشتند و تحت بلوک عصب دیواره شکمشان قرار گرفتند، طی 24 ساعت اول پساز جراحی کمتر بودند.
همچنین زنانی که تحت بیحسی منطقهای و بلوک عصب شکمی قرار گرفتند، از مزیت کاهش نیاز به اوپیوئیدها بهرهمند شدند. داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی، درد را بیشتر تسکین میدهند، اما عوارض جانبی بیشتری مانند خارش بههمراه داشتند. عوامل بیحسکننده موضعی شایعی که استفاده میشوند با عوارض جانبی همراهاند، اما این تاثیرات بسیار نادر بوده و طیفی از آلرژی تا عوارض قلبیعروقی و سیستم عصبی مرکزی را شامل میشوند. هیچ گزارشی مبنی بر بروز عوارض جانبی در نوزادان به دنبال تزریق بیحسی موضعی در مادر وجود نداشت، اما تعداد زنان مورد مطالعه در این زمینه اندک بودند. طولانیتر شدن زمان حضور در اتاق جراحی و هزینه بیحسی موضعی ممکن است با کاهش نیاز به استفاده از بیحسکنندههای پساز جراحی جبران شود. بررسی تاثیر این روشها بر بروز دردهای مزمن لگن باید بهعنوان یکی از زمینههای مهم پژوهشی مد نظر قرار گیرد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
انجام زایمان سزارین در حال افزایش است. تولد فرزند رویدادی سرشار از احساسات است و مادر باید در زودترین زمان ممکن با نوزاد خود پیوند عاطفی برقرار کند. هرگونه مداخلهای که منجر به بهبود تسکین درد شود، ارزش بررسی دارد. بیحسکنندههای موضعی، بهتنهایی یا در ترکیب با اوپیوئیدها یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی، بهعنوان درمان کمکی در کنار دیگر استراتژیهای تسکین درد پساز جراحی به کار گرفته شدهاند. گزارشهای متناقضی در این زمینه مشاهده شدهاند.
اهداف
ارزیابی تاثیرات تزریق/شستوشوی زخم با عامل بیحسکننده موضعی و/یا بلوک اعصاب شکمی بر شدت درد پساز زایمان سزارین و سلامت مادر و تعامل او با نوزادش.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه بارداری و زایمان در کاکرین را جستوجو کردیم (اپریل 2009).
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده در زمینه بیحسی موضعی پیشگیرانه در طول زایمان سزارین.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
یکی از نویسندگان دادهها را استخراج کرد. نویسنده دوم این دادهها را بررسی کرد.
نتایج اصلی
بیست مطالعه (1150 زن) وارد این مرور شدند. زنانی که زایمان سزارین آنها تحت بیحسی منطقهای انجام شد و تزریق بیحسکننده در محل زخم داشتند، در مقایسه با گروه دارونما (placebo)، کاهش مصرف مورفین را در 24 ساعت اول گزارش کردند (SMD؛ 1.70- میلیگرم؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 2.75- تا 0.94-).
نیاز به استفاده از داروهای نجات اوپیوئیدی در زنانی که تحت بیهوشی عمومی قرار گرفتند، و تزریق بیحسکننده در محل زخم زایمان سزارین و اسپری پریتونئال دریافت کردند (یک مطالعه، 100 شرکتکننده)، کاهش یافت (خطر نسبی (RR): 0.51؛ 95% CI؛ 0.38 تا 0.69). نمره عددی درد (براساس مقیاس 0 تا 10 امتیازی) طی ساعت اول نیز کاهش یافت (تفاوت میانگین (MD): 1.46-؛ 95% CI؛ 2.60- تا 0.32-).
زنانی که تحت بیحسی منطقهای بوده و داروهای بیحسکننده موضعی و تزریق کوکتل ضدالتهابی غیراستروئیدی را در محل زخم دریافت کردند، در مقایسه با گروه کنترل که فقط با بیحسکننده موضعی مدیریت شدند، مورفین کمتری مصرف کردند (یک مطالعه، 60 شرکتکننده؛ MD؛ 7.40- میلیگرم؛ 95% CI؛ 9.58- تا 5.22-).
زنان تحت بیحسی منطقهای که بلوک عصب شکمی هم داشتند، داروهای اوپیوئیدی کمتری مصرف کردند (چهار مطالعه، 175 شرکتکننده؛ MD؛ 25.80- میلیگرم؛ 95% CI؛ 50.39- تا 5.37-).
برای پیامد در مقیاس آنالوگ بصری 0 تا 10 امتیازی طی 24 ساعت، در یک مطالعه واحد با 50 شرکتکننده، هیچ مزیتی برای تزریق ترکیبی از بیحسکنندههای موضعی و نارکوتیک در محل زخم در مقایسه با فقط بیحسکنندههای موضعی نشان داده نشد.
افزودن کتامین (ketamine) به داروی بیحسی موضعی در زنانی که بیحسی منطقهای دریافت کردند، هیچ مزیتی به همراه نداشت.
نتیجهگیریهای نویسندگان
تزریق بیحسکننده موضعی و بلوک عصب شکمی بهعنوان روشهای مکمل برای بیحسکننده منطقهای و بیهوشی عمومی، با مزیت کاهش مصرف اوپیوئیدها در زایمان سزارین همراه هستند. استفاده از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی بهعنوان یک اقدام کمکی میتوانند تسکین درد بیشتری را ایجاد کنند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
