شکاف کام (cleft palate) به این معنی است که در مراحل اولیه بارداری، سقف دهان کودک بهطور طبیعی به هم متصل نمیشود. گاهی لب و همچنین کام شکافته میشوند. کودکانی که با شکاف لب یا کام متولد میشوند، معمولا در چند سال نخست زندگی تحت جراحی اصلاحی قرار میگیرند. امروزه، جراحی آنقدر خوب صورت میگیرد که عوارض طولانیمدت کمی دارد.
بااینحال، برخی از کودکانی که شکاف کام آنها ترمیم شده است، با افزایش سن ممکن است دچار مشکل در گفتار شوند. یک نوع مشکل گفتاری، صامتهایی را که توسط زبان در دهان تشکیل میشوند، مانند /t/، /d/، /s/ تحت تاثیر قرار میدهد. این باعث میشود کلماتی مانند «toe»، «door» و «sun» برای شنوندگان تحریف شده یا حتی غیرقابل تشخیص به نظر برسند. اصلاح این صامتها حتی توسط گفتاردرمانگران باتجربه نیز میتواند دشوار باشد. هرگونه مشکل گفتاری طولانیمدت احتمالا تاثیر منفی بر رشد اجتماعی، روانشناختی و آموزشی کودکان و چشمانداز آینده آنها خواهد داشت.
یکی از تکنیکهایی که میتواند به اصلاح این ناهنجاریهای تلفظی کمک کند، الکتروپالاتوگرافی (electropalatography) یا EPG است. EPG یک تکنیک مبتنی بر کامپیوتر است که میتواند تماس زبان را با کام سخت (سقف دهان) در طول گفتار نشان دهد. این روش شامل استفاده از یک صفحه دندانی سازگار با کودک است که حسگرهایی روی سطح آن قرار دارند. وقتی زبان با حسگرها تماس پیدا میکند، الگوهای متمایز برای صامتها روی صفحه کامپیوتر نمایش داده میشوند. این الگوها میتوانند در گفتاردرمانی برای ارائه بازخورد بصری استفاده شوند تا کودکان بتوانند الگوهای طبیعی را برای صامتهایی که برایشان دشوار است، یاد بگیرند.
مشخص نیست که استفاده از EPG برای کودکان مبتلا به شکاف کام مفید است یا خیر. دستیابی به چنین اطلاعاتی برای گفتاردرمانگران و زباندرمانگرانی که ممکن است بخواهند از این تکنیک در شیوه بالینی خود استفاده کنند، مهم است. این مرور نشان میدهد که در حال حاضر هیچ مطالعه با کیفیت بالا (کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده) در این زمینه وجود ندارد که بتوان در مورد اثربخشی درمان با استفاده از EPG برای کودکان مبتلا به شکاف کام نتیجهگیری کرد.
مطالعه چکیده کامل
شکاف کام (cleft palate) شایعترین نقص مادرزادی صورت است. این وضعیت میتواند بر اکتساب گفتار تاثیر بگذارد، و منجر به خطاهای تلفظی شود که میتوانند تا بزرگسالی ادامه داشته باشند. الکتروپالاتوگرافی (electropalatography; EPG) در گفتاردرمانی افرادی که مشکلات تلفظی دارند و به روشهای «درمان استاندارد» پاسخ نمیدهند، استفاده میشود.
اهداف
تعیین اثربخشی مداخله گفتاری با استفاده از الکتروپالاتوگرافی (EPG) برای درمان خطاهای تلفظ در افراد مبتلا به شکاف کام ترمیمشده.
روشهای جستوجو
بانکهای اطلاعاتی زیر جستوجو شدند: CENTRAL (2008، شماره 1)، MEDLINE (1966 تا مارچ 2008)، EMBASE (1974 تا مارچ 2008)، CINAHL (1982 تا مارچ 2008)، PsycINFO (1967 تا مارچ 2008) و هشت بانک اطلاعاتی دیگر. ما در Clinical Linguistics and Phonetics (1987 تا 2008، شماره 2)، Cleft Palate Journal/ Cleft Palate-Craniofacial Journal (1980 تا 2008، شماره 1) و International Journal of Language and Communication Disorders (1980 تا 2008، شماره 1) بهصورت دستی جستوجو کردیم. فهرست منابع EPG (Gibbon 2007) را بررسی کردیم. فهرست منابع مقالات مرتبط را بررسی کرده و برای شناسایی دیگر مطالعات منتشرشده و منتشرنشده احتمالی، با محققان تماس گرفتیم.
معیارهای انتخاب
مطالعات تصادفیسازی و کنترلشده که مداخله EPG را با عدم درمان، درمان تاخیری، «درمان استاندارد» یا تکنیکهای درمانی جایگزین برای مدیریت مشکلات تلفظی مرتبط با شکاف کام در کودکان یا بزرگسالان مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
یکی از نویسندگان، عناوین و چکیدهها را جستوجو کرده و کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کرد. نویسنده دوم قضاوتها را بررسی کرد؛ اختلافنظرها از طریق بحث، برطرف شدند. سه نویسنده برای بررسی هرگونه کارآزمایی بالقوه برای ورود احتمالی در این مرور در دسترس بودند.
نتایج اصلی
یک کارآزمایی با استفاده از طراحی موازی (parallel design)، معیارهای ورود را به این مرور داشت؛ هیچ متاآنالیزی انجام نشد. این مطالعه گزارش داد که برای دستیابی به اهداف درمانی، جلسات درمانی کمتری در روش درمانی EPG و روش نمایش اصطکاک (frication display) (N = 2)، و پساز آن در روش درمانی EPG (N = 2) و «درمان استاندارد» (N = 2)، مورد نیاز بود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
کارآزمایی مورد بررسی، مطالعهای در مقیاس کوچک بود و محدودیتهای جدی در طراحی و روششناسی (methodology) داشت (مثلا پنهانسازی تخصیص (allocation concealment) نامشخص بود، کورسازی (blinding) محققان ارزیابیکننده پیامد تضمین نشده بود، از معیارهای کمّی پیامد استفاده شد، و نتایج طبق برنامهریزی گزارش نشدند). بنابراین، شواهد فعلی که از اثربخشی EPG حمایت میکنند، قوی نبوده و همچنان نیاز به انجام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده و با کیفیت بالا در این زمینه وجود دارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
