شکاف لب (cleft lip) و شکاف کام (cleft palate) (سقف دهان) از جمله ناهنجاریهای شایع هستند. شدت شکاف (یاز بودن) متفاوت است و میتواند بهصورت یکطرفه (unilateral) یا دوطرفه (bilateral) رخ دهد. تغذیه نوزادان مبتلا به این عارضه با مقادیر کافی از مواد مغذی میتواند دشوار باشد، همچنین شواهدی مبنی بر تاخیر در رشد کودکان متولدشده با شکاف لب و کام وجود دارد.
این مرور با هدف مقایسه تاثیرات مداخلات تغذیهای مختلف مانند مشاوره و حمایت مادران، شیشهشیرها و/یا سرپستانکهای اصلاحشده، پلیتهای مسدودکننده یا ماگزیلاری (پلیتهایی که در سقف دهان قرار میگیرند تا شکاف کام را بهطور مصنوعی ببندند) و تغذیه تکمیلی با شیر مادر در نوزادان مبتلا به شکاف لب و/یا کام، پیشاز یا پساز بستن شکاف انجام شد. مداخلات انجامشده در 6 ماه نخست پساز تولد بررسی شدند که فقط با شیر مادر یا شیر خشک همراه بودند، اما پیامدها (شامل معیارهای رشد، تکامل و رضایت والدین) ممکن است در هر زمانی، از جمله دوران بزرگسالی، اندازهگیری شده باشند.
اغلب، توصیهها و حمایتهای مادری در زمینه تکنیکهای تغذیه و وضعیتهای شیردهی ارائه میشود، اما هیچ مطالعهای اثربخشی این مداخله را ارزیابی نکرد. استفاده از شیشهشیرهای فشاری به جای شیشهشیرهای سفت، ممکن است برای تغذیه نوزادان مبتلا به شکاف لب و/یا کام آسانتر باشد، همچنین تغذیه با شیر مادر میتواند نسبت به تغذیه با قاشق پساز جراحی شکاف لب، مزایای رشدی بیشتری را بههمراه داشته باشد. فقط پنج مطالعه (شامل 292 نوزاد) تاثیرات مداخلات تغذیهای را بر رشد، تکامل یا رضایت والدین در نوزادان مبتلا به شکاف لب و/یا کام مقایسه کردند. شواهد مربوط به برتری شیردهی مادر نسبت به تغذیه با قاشق پساز جراحی ضعیف بود و این احتمال مطرح شد که شیشهشیرهای فشاری ممکن است قابل کنترلتر از شیشهشیرهای سفت باشند. هیچ شواهدی برای تائید استفاده از پلیتهای ماگزیلاری در نوزادان مبتلا به شکافهای یکطرفه لب و کام یافت نشد و هیچ مطالعهای تاثیرات توصیهها یا حمایتهای مادرانه را ارزیابی نکرد. به منظور ارزیابی موثرترین مداخلات تغذیهای جهت پیشگیری از ایجاد تاخیر در رشد نوزادان مبتلا به شکاف لب و/یا کام، انجام پژوهشهای بیشتری ضرورت دارد.
مطالعه چکیده کامل
شکاف لب (cleft lip) و شکاف کام (cleft palate) از ناهنجاریهای مادرزادی شایع بوده، و تقریبا از هر 700 نوزاد، یک مورد را درگیر میکنند. تغذیه این نوزادان یک نگرانی فوری است و شواهدی وجود دارد که رشد کودکان دارای شکاف لب یا کام در مقایسه با کودکانی که این ناهنجاری را ندارند، با تاخیر همراه است. در تلاش برای مقابله با کاهش وزن نسبت به قد، توصیهها و ابزار متنوعی برای کمک به تغذیه نوزادان دارای شکاف لب و کام پیشنهاد میشوند.
اهداف
این مرور با هدف ارزیابی تاثیرات این مداخلات تغذیهای در نوزادان دارای شکاف لب و/یا کام بر رشد، تکامل و رضایت والدین انجام شده است.
روشهای جستوجو
بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی زیر جستوجو شد: پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سلامت دهان در کاکرین (تا 27 اکتبر 2010)، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) ( کتابخانه کاکرین ، سال 2010، شماره 4)؛ MEDLINE از طریق OVID (از 1950 تا 27 اکتبر 2010)؛ EMBASE از طریق OVID (از 1980 تا 27 اکتبر 2010)؛ PsycINFO از طریق OVID (از 1950 تا 27 اکتبر 2010) و CINAHL از طریق EBSCO (از 1980 تا 27 اکتبر 2010). تلاشهایی برای شناسایی مطالعات منتشرنشده و در حال انجام صورت گرفت. هیچ محدودیتی از نظر زبان نگارش مقاله اعمال نشد.
معیارهای انتخاب
مطالعات در صورتی وارد این مرور شدند که کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) بوده و مداخلات تغذیهای را برای نوزادان متولدشده با شکاف لب، شکاف کام یا شکاف لب و کام تا سن 6 ماهگی (از زمان تولد) بررسی کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
مطالعات از نظر میزان مرتبط بودن، بهطور جداگانه و دوبار ارزیابی شدند. دادههای تمام مطالعاتی که با معیارهای ورود مطابقت داشتند، استخراج شده و روایی (validity) آنها توسط هر یک از اعضای تیم مرور، بهطور جداگانه بررسی شدند. در جاییکه امکانپذیر بود، برای دریافت توضیحات بیشتر یا تکمیل اطلاعات ازدسترفته، با نویسندگان تماس گرفته شد.
نتایج اصلی
پنج RCT با مجموع 292 نوزاد، در این مرور وارد شدند. بررسیهایی که درون RCTها انجام شدند، عبارت بودند از شیشهشیرهای فشاری در مقایسه با شیشهشیرهای سفت (دو مطالعه)، تغذیه با شیر مادر در مقایسه با تغذیه با قاشق (یک مطالعه)، و استفاده از پلیتهای ماگزیلاری در مقایسه با عدم استفاده از آنها (دو مطالعه). هنگام مقایسه انواع شیشهشیرها، هیچ تفاوتی با اهمیت آماری برای هیچیک از پیامدهای اولیه مشاهده نشد، اگرچه شیشهشیرهای فشاری کمتر احتمال داشتند که نیاز به اصلاح یا تغییر پیدا کنند. هیچ تفاوتی میان نوزادانی که از پلیتهای ماگزیلاری استفاده کردند در مقایسه با نوزادانی که از آنها استفاده نکردند، مشاهده نشد. بااینحال، شواهدی حاکی از تاثیر تغذیه با شیر مادر در مقایسه با تغذیه با قاشق بر وزن نوزاد در مدت 6 هفته پساز جراحی مشاهده شد (تفاوت میانگین (MD): 0.47؛ 95% فاصله اطمینان: 0.20 تا 0.74).
نتیجهگیریهای نویسندگان
به نظر میرسد استفاده از شیشهشیرهای فشاری برای نوزادانی که با شکاف لب و/یا کام متولد شدند، آسانتر از شیشهشیرهای سفت باشد، بااینحال، هیچ شواهدی مبنی بر وجود تفاوت در پیامدهای رشد میان این دو نوع شیشهشیر وجود ندارد. شواهد ضعیفی وجود دارد که پساز جراحی شکاف لب و کام، تغذیه با شیر مادر بر تغذیه با قاشق برتری دارد. هیچ شواهدی بهدست نیامد که پلیتهای ماگزیلاری به رشد نوزادان مبتلا به شکاف کام کمک میکنند. برای ارزیابی بهکارگیری انواع توصیهها و/یا حمایتهای مادرانه برای این نوزادان، هیچ شواهدی بهدست نیامد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
