بسیاری از کودکان والدین خود را در اثر ابتلا به HIV یا AIDS از دست دادهاند یا والدینی دارند که به HIV یا AIDS مبتلا هستند. این کودکان در مقایسه با دیگر کودکان همسن خود، با چالشهای روانی و اجتماعی بیشتری مواجه هستند. درحالیکه برنامهها و مداخلات مختلفی هستند که سعی در بهبود سلامت روانیاجتماعی این کودکان دارند، هیچ مطالعهای یافت نشد که اثربخشی چنین مداخلاتی را بهطور دقیق ارزیابی کرده باشد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
در نتیجه مرگومیر ناشی از HIV، بیشاز 13 میلیون کودک زیر 15 سال، یکی از والدین خود را بهدلیل ابتلا به HIV و AIDS از دست دادهاند. همچنین کودکان زیادی وجود دارند که والدین یا مراقبان اصلی آنها HIV-مثبت هستند؛ این کودکان تحت تاثیر HIV و AIDS قرار داشته و بهطور بالقوه در برابر انتقال HIV آسیبپذیر هستند. کودکان تحت تاثیر HIV و AIDS آسیبپذیرتر از دیگر کودکان همسن خود بوده و با چالشهای بیشتری در زمینه سلامت روانیاجتماعی خود مواجه میشوند. مداخلاتی با هدف بهبود سلامت روانیاجتماعی کودکان تحت تاثیر HIV و AIDS اتخاذ شدهاند.
اهداف
هدف اصلی این مرور، ارزیابی اثربخشی مداخلاتی بود که با هدف بهبود سلامت روانیاجتماعی در کودکانی که مستقیما تحت تاثیر HIV و AIDS قرار گرفتند، انجام میشوند.
روشهای جستوجو
بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی با استفاده از عبارات جستوجوی از پیش تعریف شده بهطور سیستماتیک جستوجو شدند. جستوجوهای اینترنتی در سازمانهای مرتبط با کار در زمینه HIV و AIDS انجام شدند و با متخصصان این حوزه مستقیما تماس گرفته شد. جستوجوها بین ژانویه و سپتامبر 2008 صورت گرفتند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده، کارآزماییهای خوشهای-تصادفیسازیشده (cluster-randomised)، کارآزماییهای متقاطع (cross-over) و کارآزماییهای فاکتوریل (factorial) برای ورود به این مرور واجد شرایط بودند. اگر هیچ کارآزمایی کنترلشدهای یافت نمیشد، دادههای حاصل از مطالعات مداخلهای تصادفیسازینشده با طراحی خوب (مانند مطالعات قبل-و-بعد (before-and-after))، مطالعات کوهورت و مطالعات مشاهدهای مورد-شاهدی برای گنجاندن در نظر گرفته شدند. مطالعاتی که شامل کودکان دختر و پسر کمتر 18 سال، یا یتیم شده بهدلیل AIDS (فوت یک یا چند نفر از والدین در اثر بیماریهای مرتبط با HIV یا AIDS) یا کودکان آسیبپذیر (مبتلا بودن یک یا چند نفر از والدین به HIV یا AIDS) بودند، واجد شرایط مرور بودند.
مداخلاتی که هدفشان بهبود سلامت روانیاجتماعی کودکان تحت تاثیر HIV و AIDS بود، در این مرور وارد شدند. این مطالعه شامل رواندرمانی، حمایت و/یا مراقبت روانیاجتماعی، مداخلات طبی و مداخلات اجتماعی بود. پیامدهای روانیاجتماعی بهعنوان هرگونه مداخلهای که عوامل روانی و/یا اجتماعی را اندازهگیری کرد، تعریف شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نفر از نویسندگان بهطور مستقل از هم نتایج جستوجو را بررسی کردند. متن کامل تمام مطالعات بالقوه مرتبط به دست آمد و توسط دو نویسنده بهطور جداگانه با استفاده از معیارهای از پیش تعیین شده ارزیابی شد.
نتایج اصلی
هیچ مطالعهای از مداخلات مرتبط با بهبود سلامت روانیاجتماعی در کودکان تحت تاثیر HIV و AIDS شناسایی نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
شیوه بالینی فعلی مبتنی بر دانش روایی (anecdotal knowledge)، مطالعات توصیفی و آنالیزهای موقعیتی (situational analyses) است. چنین مطالعاتی شواهد محکمی را برای تائید اثربخشی این مداخلات ارائه نمیدهند.
کاربردهای تحقیقاتی
این مرور سیستماتیک نیاز به انجام مطالعات مداخلهای را با کیفیت بالا برجسته کرده است. برای افزایش کیفیت و کمیّت چنین مطالعاتی، نیاز به مشارکت بیشتر میان مجریان برنامه و محققان وجود دارد.
کاربردهای عملی
در غیاب مطالعات مداخلهای دقیق، دانش موجود شامل «درسهای آموختهشده»، نظریه روانشناختی کودک و دیگر تحقیقات مرتبط در جمعیت بزرگسال است. بااینحال، چنین دانشی نباید جایگزین نیاز فوری به نظارت و ارزیابی دقیق برنامهها و مطالعات مداخلهای موجود شود تا از عملکرد و سیاست مبتنی بر شواهد اطمینان حاصل شود و از قرار دادن کودکان در معرض مداخلاتی که هیچ فایدهای ندارند یا مداخلاتی که میتوانند ناخواسته منجر به آسیب شوند، پیشگیری شود.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
