بسیاری از نشانههای بیماری پارکینسون بهدلیل از بین رفتن گروههای خاصی از اعصاب در مغز است که منجر به کمبود ماده شیمیایی به نام دوپامین میشود. در حال حاضر، چندین درمان مختلف برای افرادی که بهتازگی پارکینسون در آنها تشخیص داده میشود، در دسترس هستند، از جمله لوودوپا (Sinemet یا Madopar) که در مغز به دوپامین تبدیل میشود، آگونیستهای دوپامین (بهعنوان مثال، روپینیرول و پرامیپکسول) که عملکرد دوپامین را تقلید میکنند، و مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز B (MAO-B) (سلژیلین یا راساژیلین) که تجزیه دوپامین را در مغز کاهش میدهند. هریک از این نوع داروها از نظر تئوری، مزایا و معایبی دارند. مثلا، اگرچه لوودوپا یک درمان بسیار خوب است، میتواند پساز مدتی باعث ایجاد حرکات غیرارادی (دیسکینزی یا حرکتپریشی)، گرفتگیهای دردناک عضلانی (دیستونی) و کاهش پاسخ به هر دوز (نوسانات حرکتی) شود، درحالیکه مهارکنندههای MAO-B و آگونیستهای دوپامین ممکن است خطر این عوارض را کاهش دهند اما در بهبود نشانههای پارکینسون چندان خوب عمل نمیکنند. بنابراین، در حال حاضر مشخص نیست که کدام یک از این سه گروه دارویی باید در اولین نیاز به درمان افراد مبتلا به مراحل اولیه پارکینسون تجویز شود. ما کارآزماییهایی را بررسی کردیم که مهارکنندههای MAO-B را با دیگر انواع داروها در افراد مبتلا به پارکینسون اولیه مقایسه کردند تا ببینیم شواهد خوبی وجود دارد که مهارکنندههای MAO-B بهترین درمان پیشنهادی هستند یا خیر. بااینحال، متاسفانه ما فقط دو کارآزمایی (593 بیمار) را شناسایی کردیم، بنابراین شواهد محدودی وجود داشت. نتایج نشان دادند که مهارکنندههای MAO-B در بهبود نشانههای پارکینسون نسبت به لوودوپا یا آگونیستهای دوپامین عملکرد ضعیفتری دارند، اما ممکن است نوسانات حرکتی را در مقایسه با لوودوپا کاهش دهند، هرچند در مقایسه با آگونیستهای دوپامین اینطور نیست. بااینحال، مهارکنندههای MAO-B عوارض جانبی عمده کمتری را نسبت به برخی از آگونیستهای دوپامین ایجاد کردند.
مطالعه چکیده کامل
فرض بر این است که مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز B (MAO-B) پیشرفت بیماری را در بیماری پارکینسون (PD) تغییر میدهند، اما کارآزماییها نتایج متناقضی داشتهاند.
اهداف
ارزیابی اثربخشی و بیخطری (safety) استفاده طولانیمدت از مهارکنندههای MAO-B در مقایسه با دیگر داروهای دوپامینرژیک در مراحل اولیه PD.
روشهای جستوجو
ما چندین بانک اطلاعاتی الکترونیکی را از جمله: پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (کتابخانه کاکرین، شماره 1، 2009)، MEDLINE (ژانویه 1950 تا فوریه 2009) و EMBASE (ژانویه 1980 تا فوریه 2009) را جستوجو کردیم. ما همچنین مجموعه مقالات کنفرانسهای نورولوژی و اختلالات حرکتی را بهصورت دستی جستوجو کردیم، فهرست منابع مطالعات مرتبط را بررسی کردیم و با دیگر محققان تماس گرفتیم.
معیارهای انتخاب
ما تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای را وارد کردیم که یک مهارکننده MAO-B را با دیگر داروهای دوپامینرژیک (در حال حاضر لوودوپا یا آگونیستهای دوپامین) در بیماران مبتلا به مراحل اولیه PD مقایسه کردند، و در آنها درمان و پیگیری حداقل یک سال طول کشید.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم کارآزماییها را برای ورود انتخاب کردند، کیفیت روششناسی (methodology) آنها را بررسی کرده، و دادهها را استخراج کردند. دادههای بیشتر توسط نویسندگان اصلی ارائه شدند. در جایی که اقتضا میکرد، از مدلهای اثرات تصادفی (random-effects model) برای آنالیز نتایج استفاده شد.
نتایج اصلی
فقط دو کارآزمایی واجد شرایط (593 بیمار) وارد شدند، که هر دو از کیفیت قابل قبولی برخوردار بودند، اگرچه یکی از آنها کورسازی نشده بود. هر دو کارآزمایی سلژیلین (selegiline) را با یک آگونیست دوپامین مقایسه کردند، درحالیکه یکی از آنها سلژیلین را با لوودوپا نیز مقایسه کرد. مهارکنندههای MAO-B در مقایسه با لوودوپا (نسبت شانس (OR): 0.96؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.52 تا 1.76) یا آگونیستهای دوپامین (OR: 1.30؛ 95% CI؛ 0.69 تا 2.45) با افزایش یا کاهش قابل توجه مرگومیر همراه نبودند. افرادی که مهارکنندههای MAO-B را دریافت کردند، در مقایسه با بیمارانی که با لوودوپا (OR: 12.02؛ 95% CI؛ 6.78 تا 21.31) یا آگونیست دوپامین (OR: 2.00؛ 95% CI؛ 1.05 تا 3.81) درمان شدند، بیشتر احتمال داشت که در طول دوره پیگیری به درمان کمکی نیاز پیدا کنند. کاهش نوسانات حرکتی با مهارکنندههای MAO-B در مقایسه با لوودوپا (OR: 0.55؛ 95% CI؛ 0.32 تا 0.94) مشاهده شد، اما در مورد آگونیستهای دوپامین اینطور نبود (OR: 1.15؛ 95% CI؛ 0.65 تا 2.05). موارد انصراف از ادامه درمان بهدلیل عوارض جانبی با مهارکنندههای MAO-B کمتر از آگونیستهای دوپامین گزارش شد (OR: 0.11؛ 95% CI؛ 0.01 تا 0.99).
نتیجهگیریهای نویسندگان
مهارکنندههای MAO-B یکی از گزینههای درمان زودهنگام PD هستند، اگرچه تاثیرات علامتی ضعیفتری نسبت به لوودوپا و آگونیستهای دوپامین دارند. آنها در مقایسه با درمان اولیه با لوودوپا ممکن است میزان نوسانات حرکتی را کاهش دهند و عوارض جانبی قابل توجه کمتری نسبت به آگونیستهای قدیمیتر داشته باشند، اما دادهها برای ارائه نتیجهگیریهای قابل اعتماد بسیار اندک هستند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
