برای نتیجهگیری در مورد اینکه دهندگان اکسید نیتریک یا پیشسازهای آنها در پیشگیری از بروز پرهاکلامپسی و عوارض آن مفید هستند یا خیر، شواهد کافی وجود ندارد.
پرهاکلامپسی (pre-eclampsia) یک عارضه جدی بارداری است که حدود 10% از زنان را درگیر میکند. این وضعیت با افزایش فشار خون و وجود پروتئین در ادرار مشخص میشود، اما زنان اغلب در ابتدا هیچ نشانهای ندارند. این وضعیت میتواند از طریق انقباض عروق خونی جفت، در رسیدن غذا و اکسیژن به نوزاد اختلال ایجاد کند، در نتیجه رشد نوزاد را مهار کرده و باعث تولد زودهنگام نوزاد شود. زنان ممکن است دچار تورم شدید و گاهی دچار تشنج شوند. داروهای اکسید نیتریک، مانند گلیسرول ترینیترات، یا پیشسازهای آنها، مانند ال-آرژنین، ممکن است از طریق عملکردشان در شل کردن دیواره عروق خونی، در پیشگیری از بروز پرهاکلامپسی نقش داشته باشند. مرور کارآزماییها نشان داد که تعداد بسیار کمی از زنان بررسی شدهاند، بنابراین نمیتوان گفت داروهای اکسید نیتریک به پیشگیری از بروز پرهاکلامپسی کمک میکنند یا خیر. بااینحال، این داروها باعث ایجاد سردرد میشدند، که اغلب آنقدر شدید بود که زنان مصرف دارو را متوقف کردند. مطالعات آینده باید به این عوارض جانبی بپردازند و دیدگاههای زنان را جویا شوند.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
پرهاکلامپسی (pre-eclampsia)، یک اختلال چند-سیستمی در دوران بارداری، که با فشار خون بالا و وجود پروتئین در ادرار مشخص میشود، با اختلال عملکرد اندوتلیال مرتبط است. اکسید نیتریک (nitric oxide) واسطه بسیاری از عملکردهای اندوتلیوم، از جمله گشاد شدن عروق و مهار تجمع پلاکتها، است. پرهاکلامپسی ممکن است با کمبود اکسید نیتریک مرتبط باشد، اما شواهد برای حمایت از این فرضیه متناقض است. با این وجود، این فرضیه مطرح شده است که عوامل افزایشدهنده اکسید نیتریک، ممکن است از بروز پرهاکلامپسی پیشگیری کنند.
اهداف
ارزیابی اثربخشی و بیخطری (safety) دهندگان و پیشسازهای اکسید نیتریک برای پیشگیری از بروز پرهاکلامپسی و عوارض آن.
روشهای جستوجو
ما در پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه بارداری و زایمان در کاکرین (نوامبر 2006)، CENTRAL ( کتابخانه کاکرین، 2006، شماره 3) و EMBASE (2002 تا دسامبر 2004) جستوجو کردیم. جستوجوی انجامشده را در پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه بارداری و زایمان در کاکرین در 18 ژانویه 2010 بهروز کرده و نتایج را به بخش در انتظار طبقهبندی افزودیم.
معیارهای انتخاب
مطالعاتی وارد شدند که کارآزماییهای تصادفیسازیشده بودند و دهندگان یا پیشسازهای اکسید نیتریک را برای پیشگیری از بروز پرهاکلامپسی و عوارض آن ارزیابی کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
هر دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم مطالعات را برای ورود ارزیابی کردند. دادهها استخراج شده و صحت (accuracy) آنها دوبار بررسی شدند.
نتایج اصلی
شش کارآزمایی (310 زن) وارد شدند. چهار مورد از کیفیت خوبی برخوردار بودند و دو مورد کیفیت نامشخصی داشتند. چهار کارآزمایی (170 زن) دهندگان اکسید نیتریک (گلیسریل ترینیترات) یا پیشسازها (ال-آرژنین) را با دارونما (placebo) یا عدم انجام مداخله مقایسه کردند. دادههای کافی برای رسیدن به نتیجهگیریهای قابل اعتماد در مورد تاثیرات آن بر بروز پرهاکلامپسی (چهار کارآزمایی، 170 زن؛ نسبت خطر (relative risk; RR): 0.83؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.49 تا 1.41) یا عوارض آن وجود ندارند. یک کارآزمایی (36 زن) یک دهنده اکسید نیتریک را با نیفدیپین، و دیگری (76 زن) آن را با عوامل ضدپلاکت مقایسه کرد. هر دو برای نتیجهگیریهای قابل اعتماد در مورد تاثیرات افتراقی احتمالی، بسیار کوچک بودند.
گلیسریل ترینیترات در مقایسه با دارونما با افزایش خطر سردرد (دو کارآزمایی، 56 زن؛ RR: 6.85، 95% CI: 1.42 تا 33.04) و قطع درمان (دو کارآزمایی، 56 زن؛ RR: 4.02؛ 95% CI؛ 1.15 تا 14.09) همراه بود. بااینحال، افزایش برای هر دو پیامد بهدلیل یک نتیجه پرت (extreme result) در یک کارآزمایی کوچک بود (7/7 در مقابل 0/9 برای هر دو پیامد).
نتیجهگیریهای نویسندگان
برای نتیجهگیریهای قابل اعتماد در مورد اینکه دهندگان و پیشسازهای اکسید نیتریک از بروز پرهاکلامپسی یا عوارض آن پیشگیری میکنند یا خیر، شواهد کافی وجود ندارد.
[نکته: ارزیابی 13 استناد موجود در بخش «در انتظار طبقهبندی» این مرور ممکن است نتیجهگیریها را تغییر دهند.]
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
