برنامه‌های کامپیوتری برای ارتقای سطح سلامت جنسی

ارتقای سطح سلامت جنسی یک چالش عمده در سلامت عمومی است. پتانسیل عظیمی برای ارتقای سطح سلامت از طریق فناوری‌هایی مانند اینترنت وجود دارد، اما مشخص نیست مداخلات موثر هستند یا خیر. یک مداخله تعاملی کامپیوترمحور، اطلاعات را فراهم کرده و بازخورد شخصی‌سازی‌شده را نیز ارائه می‌دهد. ما بانک‌های اطلاعاتی را برای یافتن مطالعاتی جست‌وجو کردیم که کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده (randomised controlled trials; RCTs) مربوط به مداخلات کامپیوترمحور/اینترنت‌محور با هدف بهبود سلامت جنسی بودند. ما کارآزمایی‌های مربوط به مداخلات کامپیوترمحور را وارد کردیم که به افراد از هر سن، جنسیت، گرایش جنسی، قومیت یا ملیت ارائه شدند. این مرور، 15 RCT را شامل 3917 شرکت‌کننده ارزیابی کرد. نتایج نشان دادند که مداخلات کامپیوترمحور در مقایسه با مداخلات حداقلی مانند «روش معمول» یا بروشور، تاثیر متوسطی در بهبود دانش افراد در مورد سلامت جنسی دارند. ما هم‌چنین تاثیر کمی را بر خود-کارآمدی (باور فرد به توانایی خود در انجام یک عمل خاص) رابطه جنسی بی‌خطر، تاثیر کمی را بر قصد رابطه جنسی بی‌خطر و هم‌چنین تاثیری را بر رفتار جنسی (مانند استفاده از کاندوم برای مقاربت جنسی) یافتیم. ما دریافتیم که مداخلات کامپیوترمحور در بهبود سطح دانش سلامت جنسی بهتر از مداخلات حضوری به نظر می‌رسند، اما داده‌های کافی برای آنالیز دیگر پیامدها وجود نداشت. هیچ مطالعه‌ای آسیب‌های بالقوه را اندازه‌گیری نکرد (به‌جز گزارش هرگونه وخامت در پیامدها). اجرای مداخلات تعاملی کامپیوترمحور برای ارتقای سطح سلامت جنسی در محیط‌های متنوعی امکان‌پذیر است. آنها ابزار موثری برای یادگیری در مورد سلامت جنسی هستند و هم‌چنین خود-کارآمدی، قصد و رفتار جنسی را بهبود می‌بخشند، اما برای تعیین اینکه مداخلات کامپیوترمحور می‌توانند پیامدها را مانند عفونت‌های مقاربتی و بارداری تغییر دهند، برای درک چگونگی عملکرد مداخلات و برای ارزیابی اینکه مقرون‌به‌صرفه هستند یا خیر، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

مطالعه چکیده کامل

پیشینه

ارتقای سطح سلامت جنسی یک چالش عمده سلامت عمومی است؛ پتانسیل عظیمی برای ارتقای سطح سلامت از طریق فناوری‌هایی مانند اینترنت وجود دارد.

اهداف

تعیین تاثیرات مداخلات تعاملی کامپیوترمحور (interactive computer-based interventions; ICBI) برای ارتقاء سطح سلامت جنسی، با در نظر گرفتن پیامدهای شناختی، رفتاری، بیولوژیکی و اقتصادی.

روش‌های جست‌وجو

ما بیش‌از سی بانک اطلاعاتی را برای یافتن کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده (randomised controlled trials; RCTs) در مورد ICBI و سلامت جنسی، از جمله CENTRAL؛ DARE؛ MEDLINE؛ EMBASE؛ CINAHL؛ British Nursing Index و PsycINFO، جست‌وجو کردیم. ما هم‌چنین فهرست منابع مطالعات منتشرشده را جست‌وجو کرده و با نویسندگان تماس گرفتیم. تمام بانک‌های اطلاعاتی از تاریخ شروع تا نوامبر 2007، بدون محدودیت زبانی، جست‌وجو شدند.

معیارهای انتخاب

RCTها از مداخلات تعاملی کامپیوترمحور برای ارتقای سطح سلامت جنسی، شامل شرکت‌کنندگانی از هر سن، جنسیت، گرایش جنسی، قومیت یا ملیت. «تعاملی» به عنوان بسته‌هایی تعریف شد که نیازمند مشارکت کاربران برای تولید مطالب سفارشی و بازخوردهای مرتبط با شخص هستند.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها

دو نویسنده مرور، چکیده‌ها را غربالگری کردند، معیارهای واجد شرایط بودن و کیفیت را اعمال کرده و داده‌ها را استخراج کردند. نتایج RCTها با استفاده از مدل اثرات تصادفی (random-effects model) با تفاوت میانگین استانداردشده (SMD) برای پیامدهای پیوسته (continuous outcome) و نسبت شانس (OR) برای پیامدهای دوحالتی (binary) تجمیع شدند. ناهمگونی (heterogeneity) را با استفاده از آماره I ² ارزیابی کردیم. متاآنالیزهای جداگانه‌ای براساس نوع مقایسه‌کننده انجام شدند: 1) مداخله حداقلی مانند تمرین معمول یا بروشور، 2) مداخله حضوری یا 3) طراحی متفاوتی از ICBI؛ و براساس نوع پیامد (پیامدهای شناختی، رفتاری، بیولوژیکی).

نتایج اصلی

ما 15 RCT را از ICBI که در محیط‌ها و جمعیت‌های مختلف انجام شدند (3917 شرکت‌کننده)، شناسایی کردیم. در مقایسه ICBI با «مداخلات حداقلی» مانند شیوه معمول، متاآنالیزها تاثیرات آماری معنی‌داری را به شرح زیر نشان دادند: تاثیر متوسط بر دانش سلامت جنسی (SMD: 0.72؛ 95% CI؛ 0. 27 تا 1.18)؛ تاثیر کم بر خود-کارآمدی رابطه جنسی ایمن‌تر (SMD: 0.17؛ 95% CI؛ 0.05 تا 0.29)؛ تاثیر کم بر قصد رابطه جنسی ایمن‌تر (SMD: 0.16؛ 95% CI؛ 0.02 تا 0.30)؛ و هم‌چنین تاثیر بر رفتار جنسی (OR: 1.75؛ 95% CI؛ 1.18 تا 2.59). داده‌ها برای متاآنالیز پیامدهای بیولوژیکی و آنالیز مقرون‌به‌صرفه بودن کافی نبودند.

متاآنالیز فقط برای دانش سلامت جنسی در مقایسه با مداخلات سلامت جنسی حضوری امکان‌پذیر بود، که تاثیر بیشتر ICBI را نشان داد (SMD: 0.36؛ 95% CI؛ 0.13 تا 0.58). دو کارآزمایی دیگر هیچ تفاوتی را در دانش میان ICBI و مداخله حضوری گزارش نکردند، اما داده‌ها برای تجمیع در دسترس نبودند. داده‌های کافی برای آنالیز دیگر انواع پیامد وجود نداشتند.

هیچ مطالعه‌ای آسیب‌های بالقوه را اندازه‌گیری نکرد (به‌جز گزارش هرگونه وخامت در پیامدهای اندازه‌گیری‌شده).

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان

ICBI، ابزار موثری برای یادگیری در مورد سلامت جنسی هستند و تاثیرات مثبتی را بر خود-کارآمدی، قصد و رفتار جنسی نیز نشان می‌دهند. برای تعیین اینکه ICBI می‌تواند بر پیامدهای بیولوژیکی تاثیر بگذارد یا خیر، و برای درک چگونگی عملکرد مداخلات و اینکه مقرون‌به‌صرفه هستند یا خیر، انجام تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

یادداشت‌های ترجمه

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.

استناد

Bailey JV, Murray E, Rait G, Mercer CH, Morris RW, Peacock R, Cassell J, Nazareth I. Interactive computer-based interventions for sexual health promotion. Cochrane Database of Systematic Reviews 2021, Issue 11. Art. No.: CD006483. DOI: 10.1002/14651858.CD006483.pub2.