این خلاصه از یک مرور کاکرین، آنچه را که ما از پژوهش‌ها در مورد تاثیر مصرف استروئیدها به‌صورت قرص (خوراکی) برای درمان کپسولیت چسبنده می‌دانیم، ارائه می‌دهد. این مرور نشان می‌دهد که:
شواهدی در سطح نقره (www.cochranemsk.org) وجود دارد که نشان می‌دهد استروئیدهای خوراکی ممکن است در کوتاه‌مدت برای درمان درد شانه (کپسولیت چسبنده (adhesive capsulitis)) موثر باشند. استروئیدهای خوراکی ممکن است درد و ناتوانی را کاهش دهند و در کوتاه‌مدت، حرکت شانه را بهبود بخشند. اما مزیت استروئیدهای خوراکی ممکن است بیش‌از 6 هفته تداوم نداشته باشد. مصرف استروئیدهای خوراکی برای دوره‌های کوتاه‌مدت در افرادی که از جهات دیگر سالم هستند، ممکن است آسیبی به همراه نداشته باشد. شواهد کافی برای اطمینان از مزایا و خطرات استروئیدهای خوراکی وجود ندارد و انجام پژوهش‌های بیشتری مورد نیاز است.
کپسولیت چسبنده چیست و چه داروهایی برای درمان آن استفاده می‌شوند؟
درد شانه می‌تواند ناشی از شرایط گوناگونی باشد. این حالت می‌تواند در اثر بیماری روتاتور کاف (rotator cuff) یا کپسولیت چسبنده (که به آن شانه یخ‌زده، شانه خشک و دردناک یا پری‌آرتریت (periarthritis) نیز می‌گویند) رخ دهد. اگرچه هر دو وضعیت دردناک هستند، کپسولیت چسبنده تمایل دارد فارغ از جهت حرکت دادن شانه، باعث خشکی و سفتی در آن نیز شود. درد و سفتی شانه می‌تواند به‌صورت خودبه‌خودی از بین برود، اما ممکن است 2 تا 3 سال طول بکشد. برخی افراد ممکن است حتی پس‌از 3 سال نیز نتوانند شانه خود را به‌طور کامل حرکت دهند.
برای تسکین درد و سفتی، از درمان‌های دارویی و غیردارویی استفاده می‌شود. در دیگر بیماری‌های آرتریت، مشخص شده که مصرف قرص‌های استروئیدی موثر هستند. بنابراین تصور می‌شود استروئیدها، مانند قرص‌های پردنیزولون (prednisolone) یا کورتیزون (cortisone)، ممکن است برای درمان کپسولیت چسبنده موثر باشند.
نتایج این مرور چه هستند؟
این مطالعات افرادی را بررسی کردند که حدود 6 ماه مبتلا به کپسولیت چسبنده بودند. آنها در گروه‌های عدم درمان، درمان‌های ساختگی، تزریق استروئید یا استروئیدهای خوراکی قرار گرفتند. استروئیدهای خوراکی مانند پردنیزولون یا کورتیزون به مدت حدود 3 تا 4 هفته تجویز شدند و گاهی در صورت تداوم درد و سفتی در شانه افراد، این درمان دوباره به مدت 3 تا 4 هفته دیگر ادامه یافت. همه افراد درحالی‌که استروئید مصرف کردند، تحت فیزیوتراپی یا یک برنامه ورزشی نیز قرار داشتند.
مزایای استروئیدهای خوراکی
در افراد مبتلا به کپسولیت چسبنده، در هفته 3، استروئیدهای خوراکی
ممکن است بهتر از قرص‌های ساختگی اثر کنند
48 مورد از 100 بیماری که قرص‌های ساختگی مصرف کردند، گفتند که وضعیتشان بهتر شد
96 مورد از 100 بیماری که استروئید مصرف کردند، اظهار داشتند که وضعیتشان بهتر شد
ممکن است درد و ناتوانی را بیشتر از قرص‌های ساختگی کاهش دهند
در یک مقیاس 0 تا 10 امتیازی، درد با استروئیدها ممکن است تا 2.7 امتیاز بیشتر کاهش یابد
در یک مقیاس 0 تا 100 امتیازی، ناتوانی با استروئیدها ممکن است تا 18 امتیاز بیشتر کاهش یابد
ممکن است توانایی حرکت دادن شانه را بیشتر از قرص‌های ساختگی افزایش دهد
دامنه حرکتی شانه تا 23 درجه افزایش یافت
اما این مزایا تا 6 هفته دوام نیاوردند، بنابراین شواهد کافی برای اطمینان از نتایج پس‌از 3 هفته وجود ندارد.
استروئیدهای خوراکی ممکن است درد را زودتر و سریع‌تر از عدم درمان نیز بهبود بخشند. اما پس‌از 5 ماه، استروئیدهای خوراکی هیچ مزیتی نسبت به عدم درمان نداشتند. در این زمینه نیز شواهد کافی برای قطعیت نتایج در دسترس نیست.
عوارض ناشی از مصرف استروئیدهای خوراکی
در افراد مبتلا به کپسولیت چسبنده که بیماری زمینه‌ای جدی دیگری ندارند، مصرف کوتاه‌مدت استروئیدهای خوراکی ممکن است عوارض جانبی جدی ایجاد نکند. هرچند شواهد کافی برای قطعیت در این مورد وجود ندارد. پژوهش‌های دیگر درباره مصرف استروئیدها در دوره‌های طولانی‌تر نشان می‌دهند که خطرات آن می‌تواند شامل کلسترول بالا و فشار خون بالا باشد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
این مرور یکی از مجموعه مرورهای کاکرین درباره مداخلات مربوط به درد شانه در بزرگسالان است.
اهداف
تعیین اثربخشی و بی‌خطری استفاده از استروئیدهای خوراکی در مدیریت بالینی کپسولیت چسبنده (adhesive capsulitis).
روش‌های جست‌وجو
جست‌وجوها در کتابخانه کاکرین شامل CENTRAL، شماره 4، سال 2005، پایگاه ثبت گروه مرور عضلانی‌اسکلتی در کاکرین، MEDLINE؛ EMBASE؛ CINAHL در نوامبر 2005، بدون اعمال محدودیت در تاریخ انتشار یا زبان نگارش، انجام شدند.
معیارهای انتخاب
فقط مطالعاتی وارد این مرور شدند که به‌عنوان کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده توصیف شده بودند، شرکت‌کنندگان مطالعه مبتلا به کپسولیت چسبنده، شانه یخ‌زده، شانه خشک و دردناک یا پری‌آرتریت (periarthritis) را بررسی کرده و مداخلات استروئیدهای خوراکی را در مقابل دارونما (placebo)، عدم درمان یا هر درمان دیگری مقایسه کرده بودند.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
دو نویسنده مستقل، کیفیت روش‌شناسی (methodology) هر کارآزمایی واردشده را ارزیابی کرده و داده‌ها را استخراج کردند. از روش‌شناسی استاندارد کاکرین برای آنالیز داده‌های استخراج‌شده استفاده شد.
نتایج اصلی
پنج کارآزمایی کوچک وارد این مرور شدند: دو کارآزمایی (30 و 49 شرکت‌کننده) در مورد استروئیدهای خوراکی یا دارونما؛ یک کارآزمایی (40 شرکت‌کننده) در مورد استروئیدهای خوراکی یا عدم درمان؛ یک کارآزمایی (28 شرکت‌کننده) در مورد استروئیدهای خوراکی یا داخل مفصلی؛ و یک کارآزمایی (32 شرکت‌کننده) در مورد مانیپولاسیون (manipulation) تحت بی‌هوشی و تزریق داخل مفصلی استروئید با یا بدون استروئیدهای خوراکی. شرکت‌کنندگان مطالعه در سراسر کارآزمایی‌ها مشابه بودند، اما هیچ کارآزمایی‌ای از رژیم دارویی یا دوز استروئید خوراکی یکسانی استفاده نکرد. کارآزمایی‌ها کیفیت متغیری داشتند (فقط یک مورد از کیفیت بالایی برخوردار بود) و گزارش‌دهی برخی از آنها ضعیف بود.
امکان انجام متاآنالیز وجود نداشت، زیرا از یک کارآزمایی کنترل‌شده با دارونما، هیچ داده خامی قابل استخراج نبود و سه کارآزمایی دیگر از مقایسه‌کننده‌های متفاوتی استفاده کردند. یک کارآزمایی، مزایای کوتاه‌مدت قابل توجهی را از استروئیدهای خوراکی در مقایسه با دارونما گزارش کرد: بیش‌از 48% از شرکت‌کنندگان، بهبودی موفقیت‌آمیز (RR = 2؛ (95% CI؛ 1.3 تا 3.1؛ NNT = 2)؛ بهبود کلی درد به میزان 2.7 امتیاز (95% CI؛ 1.4 تا 4.0) در یک مقیاس 0 تا 10 امتیازی؛ و افزایش کامل ابداکشن شانه به میزان 23.3 درجه (95% CI؛ 11.3 تا 35.3) را گزارش کردند؛ نمره شاخص درد و ناتوانی شانه (Shoulder Pain and Disability Index; SPADI) در یک مقیاس 0 تا 100 امتیازی، 18.1 بهبود یافت (95% CI؛ 7.6 تا 28.6). اما این مزایا در هفته 6 تداوم نیافتند. کارآزمایی دوم هیچ تفاوت معنی‌داری را میان استروئید خوراکی و دارونما از نظر درد یا دامنه حرکتی گزارش نکرد، اما نشان داد که بهبودی در گروه تحت درمان با استروئید سریع‌تر رخ داد. کارآزمایی سوم گزارش داد که استروئیدهای خوراکی در مقایسه با عدم درمان، بهبود اولیه سریع‌تری را در درد ایجاد کردند، اما تفاوت‌ها تا ماه پنجم ناچیز بودند. عوارض جانبی گزارش‌شده، خفیف و حداقلی بودند.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
داده‌های موجود از دو کارآزمایی کنترل‌شده با دارونما و یک کارآزمایی کنترل‌شده با عدم درمان، شواهدی را در سطح «نقره‌ای» (www.cochranemsk.org) ارائه می‌دهند مبنی بر اینکه استروئیدهای خوراکی مزایای کوتاه‌مدت قابل‌توجهی در کنترل درد، دامنه حرکتی شانه و عملکرد در کپسولیت چسبنده دارند، اما این تاثیر ممکن است پس‌از شش هفته پایدار نماند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
