اگرچه مراقبهدرمانی (meditation therapy) بهطور گستردهای در بسیاری از شرایط مرتبط با اضطراب استفاده میشود، هنوز مطالعات کمی در مورد بیماران مبتلا به اختلال اضطرابی وجود دارد. تعداد کم مطالعات واردشده در این مرور، امکان نتیجهگیری را در مورد اثربخشی مراقبهدرمانی برای اختلالات اضطرابی فراهم نمیکند. تاثیر مراقبه متعالی در کاهش اضطراب مشابه دیگر انواع درمانهای تنآرامی است و یوگای کوندالینی در مقایسه با تنآرامی/مراقبه، اثربخشی قابل توجهی را در درمان اختلال وسواسی-اجباری نشان نداد. به نظر میرسد میزان خروج بیماران از مطالعه بالا است و عوارض جانبی مراقبه گزارش نشدهاند. انجام کارآزماییهای بیشتری مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
اختلالات اضطرابی با نگرانی طولانیمدت، تنش، عصبی بودن، بیقراری و نشانههای بیشفعالی سیستم اتونوم مشخص میشوند. مراقبه (meditation) یک استراتژی خود-تنظیمی قدیمی است که توجه بیشتری را در سلامت روان و روانپزشکی به خود جلب کرده است. مراقبه میتواند حالت برانگیختگی را کاهش دهد و ممکن است نشانههای اضطراب را در شرایط مختلف بهبود بخشد.
اهداف
بررسی اثربخشی مراقبهدرمانی در درمان اختلالات اضطرابی
روشهای جستوجو
بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی مورد جستوجو عبارت بودند از CCDANCTR-Studies و CCDANCTR-References، بانکهای اطلاعاتی خاص طب مکمل و جایگزین، Science Citation Index، بانک اطلاعاتی متن ارزیابی خدمات/فناوری سلامت و منابع علمی خاکستری (grey literature). مجموعه مقالات کنفرانسها، فصول کتاب و منابع بررسی شدند. با نویسندگان مطالعه و کارشناسان سازمانهای مذهبی/معنوی تماس گرفته شد.
معیارهای انتخاب
انواع مطالعات: کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs).
انواع شرکتکنندگان: بیمارانی با تشخیص اختلالات اضطرابی، با یا بدون دیگر بیماریهای روانی همراه.
انواع مداخلات: مراقبه تمرکزی (concentrative meditation) یا مراقبه ذهنآگاهی (mindfulness meditation).
شرایط مقایسه: یک یا ترکیبی از 1) درمان دارویی 2) دیگر درمانهای روانشناختی 3) دیگر روشهای مراقبه 4) عدم انجام مداخله یا لیست انتظار.
انواع پیامد: 1) بهبودی در مقیاس اضطراب بالینی 2) بهبودی در سطح اضطراب مشخصشده توسط آزمایشکنندگان، یا بهبودی کلی 3) قابلیت پذیرش درمان، عوارض جانبی 4) انصراف از ادامه درمان.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها توسط دو نویسنده بهطور مستقل از هم با استفاده از فرم از پیشطراحیشده گردآوری دادهها، استخراج شدند. هرگونه اختلافنظری با نویسنده سوم بررسی شد و برای کسب اطلاعات بیشتر با نویسندگان مطالعات تماس گرفته شد.
نتایج اصلی
دو مطالعه تصادفیسازی و کنترلشده برای ورود به این مرور واجد شرایط بودند. هر دو مطالعه کیفیت متوسطی داشتند و از مقایسههای کنترل فعال (نوع دیگری از مراقبه، تنآرامی (relaxation)، بیوفیدبک (biofeedback)) استفاده کردند. داروهای ضداضطراب بهعنوان درمان استاندارد استفاده شدند. مدت زمان کارآزماییها از 3 ماه (12 هفته) تا 18 هفته متغیر بود. در یک مطالعه، مراقبه متعالی (transcendental) کاهش نشانههای اضطراب و نمره الکترومیوگرافی (electromyography) را در مقایسه با الکترومیوگرافی-بیوفیدبک و درمان تنآرامی (relaxation therapy) نشان داد. مطالعه دیگری، یوگای کوندالینی (Kundalini Yoga; KY) را با تنآرامی/مراقبه ذهنآگاهی مقایسه کرد. مقیاس وسواس فکری-عملی ییل-براون (Yale-Brown Obsessive Compulsive) هیچ تفاوت آماری معنیداری را میان گروهها نشان نداد. میزان کلی خروج بیماران از گروه درمانی در هر دو مطالعه بالا بود (33-44%). هیچ مطالعهای عوارض جانبی مراقبه را گزارش نکرد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
تعداد کم مطالعات واردشده در این مرور، امکان نتیجهگیری را در مورد اثربخشی مراقبهدرمانی برای اختلالات اضطرابی فراهم نمیکند. تاثیر مراقبه متعالی در کاهش اضطراب مشابه دیگر انواع درمانهای تنآرامی است و یوگای کوندالینی در مقایسه با تنآرامی/مراقبه، اثربخشی قابل توجهی را در درمان اختلال وسواسی-اجباری نشان نداد. به نظر میرسد میزان خروج بیماران از مطالعه بالا است و عوارض جانبی مراقبه گزارش نشدهاند. انجام کارآزماییهای بیشتری مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
