گسترش تومور به استخوان (متاستاز) یکی از ویژگیهای شایع بسیاری از بدخیمیها از جمله سرطانهای پروستات، پستان و ریه است. این وضعیت ممکن است با درد، فشردگی طناب نخاعی و احتمال شکستگی استخوان همراه باشد. از رادیوتراپی برای درمان متاستازهای استخوانی استفاده میشود، بااینحال، بهترین برنامه درمانی مشخص نیست. این مرور بررسی میکند که انجام رادیوتراپی تککسری (single fraction) در مقایسه با چندکسری (multifraction) برای تسکین نشانههای مرتبط با تومورهایی که به استخوان گسترش یافتهاند، بهتر است یا خیر. در منابع علمی منتشرشده، یازده کارآزمایی تصادفیسازیشده شناسایی شدند که رادیوتراپی تککسری را در مقایسه با رادیوتراپی چندکسری برای درمان متاستازهای استخوانی مقایسه کردند. آنالیز تجمعی این کارآزماییها نشان داد که رادیوتراپی تککسری در کنترل درد استخوانی به اندازه رادیوتراپی چندکسری موثر است. بااینحال، در بیمارانی که با رادیوتراپی تککسری درمان شدند، شکستگیهای استخوانی بیشتری رخ داد و نیاز به جلسات درمانی مجدد نیز در آنها بیشتر بود.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
مطالعات تصادفیسازیشده اخیر گزارش دادهاند که رادیوتراپی تککسری (single fraction) در تسکین درد بهدلیل متاستازهای استخوانی به اندازه رادیوتراپی چندکسری (multifraction radiotherapy) موثر است. بااینحال، نگرانیهایی در مورد میزان بالاتر درمان مجدد و نیز اثربخشی رادیوتراپی تککسری در پیشگیری از عوارض بعدی مانند شکستگی پاتولوژیک و فشردگی طناب نخاعی وجود دارد.
اهداف
انجام یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز برای ارزیابی اثربخشی رادیوتراپی تککسری در مقایسه با رادیوتراپی چندکسری در تسکین درد متاستاتیک استخوانی و پیشگیری از بروز عوارض استخوانی.
روشهای جستوجو
کارآزماییها از طریق جستوجو در پایگاههای MEDLINE؛ EMBASE؛ Cancerlit، فهرست منابع مقالات مرتبط و مجموعه مقالات کنفرانسها شناسایی شدند. دادههای مرتبط استخراج شدند.
معیارهای انتخاب
مطالعات تصادفیسازیشدهای که تاثیر رادیوتراپی تککسری را با رادیوتراپی چندکسری بر تسکین درد متاستاتیک استخوانی مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
آنالیزها براساس قصد درمان (intention-to-treat) انجام شدند. نتایج با استفاده از متاآنالیز تجمیع شدند تا تاثیر درمان بر پاسخ درد، میزان درمان مجدد، میزان شکستگی پاتولوژیک و میزان فشردگی طناب نخاعی تخمین زده شود.
نتایج اصلی
یازده کارآزمایی که شامل 3435 بیمار بودند، شناسایی شدند. از 3435 بیمار، 52 بیمار بهدلیل وجود محلهای مختلف متاستاز دردناک استخوانی، بیش از یکبار تصادفیسازی شدند. در مجموع، 3487 محل دردناک تصادفیسازی شدند. کارآزماییها، بیماران مبتلا به متاستازهای دردناک استخوانی را در هر محل اولیهای وارد کردند، اما سرطانهای پروستات، پستان و ریه شایعترین موارد بودند. میزان کلی پاسخ درد در گروه رادیوتراپی تککسری و چندکسری بهترتیب 60% (1059/1779) و 59% (1038/1769) بود، نسبت شانس 1.03 (95% فاصله اطمینان [CI]: 0.89 تا 1.19) گزارش شد که نشاندهنده عدم تفاوت میان دو برنامه رادیوتراپی است. همچنین از نظر میزان پاسخ کامل درد، تفاوتی میان رادیوتراپی تککسری (34% [497/1441]) و رادیوتراپی چندکسری (32% [463/1435]) مشاهده نشد، و نسبت شانس 1.11 (95% CI؛ 0.94 تا 1.30) به دست آمد. بیمارانی که با رادیوتراپی تککسری درمان شدند، میزان درمان مجدد بالاتری داشتند، بهطوریکه 21.5% (267/1240) از بیماران به درمان مجدد نیاز پیدا کردند، درحالیکه این میزان در گروه رادیوتراپی چندکسری 7.4% (91/1236) بود (نسبت شانس: 3.44؛ [95% CI؛ 2.67 تا 4.43]). میزان شکستگی پاتولوژیک نیز در بیماران گروه رادیوتراپی تککسری بالاتر بود. سه درصد (37/1240) از بیماران تحت درمان با رادیوتراپی تککسری دچار شکستگی پاتولوژیک شدند، درحالیکه این رقم برای بیماران تحت درمان با رادیوتراپی چندکسری 1.6% (20/1236) (نسبت شانس: 1.82؛ [95% CI؛ 1.06 تا 3.11]) بود. میزان فشردگی طناب نخاعی برای هر دو بازو مشابه بود (نسبت شانس: 1.41؛ [95% CI؛ 0.72 تا 2.75]). تکرار آنالیزها پساز حذف بیمارانی که از مطالعه خارج شدند، نتایج مشابهی را نشان داد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
رادیوتراپی تککسری در تسکین درد متاستاتیک استخوانی به اندازه رادیوتراپی چندکسری موثر بود. بااینحال، میزان نیاز به درمان مجدد و میزان شکستگی پاتولوژیک پساز رادیوتراپی تککسری بیشتر گزارش شد. برای تعیین گزینه درمانی مطلوب، انجام مطالعاتی که کیفیت زندگی و پیامدهای اقتصاد سلامت را ارزیابی کنند، ضروری است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




