بیماران اغلب گزارش میدهند که خواهان دریافت اطلاعات بیشتری از سوی ارائهدهندگان خدمات مراقبت سلامت هستند یا اطلاعاتی را که دریافت میکنند، پاسخگوی نیازهای آنان نیست. بهطور کلی، حجم اطلاعات ارائهشده اندک است. افراد نیازهای اطلاعاتی متفاوتی نیز دارند که این نیازها بسته به نوع بیماری خاص تغییر میکنند، اما ارائه اطلاعات مهم است زیرا به بیماران کمک میکند تا توصیههای درمانی را به خاطر بسپارند، درک کنند و بهکار بندند و رضایت بیشتری داشته باشند. متخصصان بالینی ممکن است نیازهای اطلاعاتی بیماران را کمترازحد واقعی برآورد کرده یا ناچیز بشمارند. آنها همچنین ممکن است فاقد مهارتهای لازم برای ارائه موثر اطلاعات باشند. آموزش پزشکان و پرستاران احتمالا مفید است، اما رویکرد دیگر این است که تلاش شود تا بهطور مستقیم به بیماران برای پرسیدن سوالات خود در طول جلسات مشاوره کمک شود. این امر میتواند از طریق روشهای مختلفی انجام شود، مانند برگههای حاوی پرسش (که بیماران را به نوشتن سوالات خود ترغیب میکند) یا کوچینگ (coaching) (زمانی که فردی به بیمار کمک میکند تا به سوالاتی که میخواهد بپرسد، فکر کند). این مرور، به ارزیابی مطالعات انجامشده در زمینه این نوع مداخلات پرداخت.
تعداد 33 کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده را، شامل 8244 بیمار از شش کشور، عمدتا ایالات متحده آمریکا، که در محیطهای بالینی گوناگون انجام شدند، شناسایی کردیم. بیشتر مداخلات، که شامل مطالب مکتوب (مثلا برگههای سوالات) و جلسات کوچینگ بودند، در اتاق انتظار و بلافاصله پیشاز مشاوره ارائه شدند. آنها با مداخلات ساختگی یا مراقبتهای معمول مقایسه شدند. مسائل مربوط به سلامت شامل مراقبتهای اولیه و پزشکی خانواده، سرطان، دیابت، بیماریهای قلبی، مشکلات مربوط به زنان، زخم پپتیک و بیماریهای روانی بودند.
افزایش اندکی در میزان پرسیدن سوال و رضایت بیماران رخ داد، همچنین کاهش احتمالی اضطراب بیماران قبل-و-بعد (before-and-after) از جلسات مشاوره مشاهده شد. همچنین کاهش احتمالی در سطح آگاهی بیماران و افزایش اندک و احتمالی در مدت زمان جلسات مشاوره دیده شد. هم کوچینگ و هم مطالب مکتوب، تاثیرات مشابهی بر میزان پرسیدن سوال توسط بیماران داشتند، اما کوچینگ از نظر میزان رضایت بیمار، مزیت بیشتری را به همراه داشت. مداخلاتی که بلافاصله پیشاز جلسه مشاوره انجام شدند، منجر به افزایش اندکی در رضایت بیماران شدند، درحالیکه ارائه مداخله مدتی پیشاز جلسات، چنین تاثیری را نداشت. همچنین، مداخلات بلافاصله پیشاز مشاوره منجر به افزایش اندکی در طول مدت مشاوره شد، این افزایش بهویژه هنگام استفاده از مطالب مکتوب به جای کوچینگ، مشهودتر بود. مداخلاتی که مدتی پیشاز جلسه مشاوره ارائه شدند، مدت زمان مشاوره را تغییر ندادند.
به نظر میرسد این مداخلات به بیماران کمک میکنند تا پرسشهای بیشتری را در جلسات مشاوره مطرح نمایند، اما مزایای آشکار دیگری به همراه ندارند. پزشکان و پرستاران باید به تلاشهای خود را برای ترغیب بیماران به پرسشگری در جلسات مشاوره ادامه دهند و در برخی شرایط، استفاده از برگههای پرسش یا کوچینگ میتواند مفید واقع شود.
مطالعه چکیده کامل
بیماران اغلب اطلاعات مورد نیاز خود را از پزشکان و پرستاران دریافت نمیکنند. بهمنظور رفع این مشکل، مداخلاتی با هدف کمک به بیماران جهت گردآوری اطلاعات در جلسات مشاوره مراقبت سلامت، پیشنهاد و بررسی شدهاند.
اهداف
ارزیابی تاثیرات مداخلاتی که پیشاز جلسات مشاوره ارائه میشوند و مداخلاتی که با هدف کمک به بیماران (و/یا نمایندگان آنها) در رفع نیازهای اطلاعاتیشان طی جلسات مشاوره طراحی شدهاند، بر بیماران، متخصصان بالینی و سیستم مراقبت سلامت.
روشهای جستوجو
موارد زیر را بدون اعمال محدودیت در زبان نگارش مقاله جستوجو کردیم: پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL، کتابخانه کاکرین ، شماره 3، سال 2006)؛ MEDLINE (1966 تا سپتامبر 2006)؛ EMBASE (1980 تا سپتامبر 2006)؛ PsycINFO (1985 تا سپتامبر 2006)؛ و دیگر بانکهای اطلاعاتی. همچنین فهرست منابع مقالات و مرورهای مرتبط را جستوجو کردیم و پایگاه Patient Education and Counseling (1986 تا سپتامبر 2006) را بهصورت دستی جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده در رابطه با بررسی تاثیر مداخلات پیشاز جلسات مشاوره که با هدف تشویق بیمار به پرسیدن سوال و جمعآوری اطلاعات طراحی شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو پژوهشگر بهطور مستقل از هم نتایج حاصل از جستوجو را ارزیابی کردند تا مطالعات بالقوه مرتبط را شناسایی کنند، مطالعات را برای ورود به این مرور انتخاب کرده و دادهها را به دست آوردند. یک سنتز روایی (narrative) را از کارآزماییهای واردشده و متاآنالیز (meta-analysis) را از پنج پیامد انجام دادیم.
نتایج اصلی
تعداد 33 کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده را از 6 کشور و در محیطهای گوناگون شناسایی کردیم. در مجموع 8244 بیمار تصادفیسازی شده و وارد مطالعات شدند. رایجترین مداخلات، چکلیستهای پرسش و کوچینگ (coaching) بیمار بودند. اغلب مداخلات بلافاصله پیشاز جلسات مشاوره ارائه شدند.
پیامدهای شایع عبارت بودند از: پرسیدن سوال، مشارکت بیمار، اضطراب بیمار، میزان آگاهی، رضایت و مدت زمان جلسات مشاوره. تعداد کمی از مطالعات، تاثیرات مثبتی را برای این پیامدها نشان دادند. بااینحال، متاآنالیزها، افزایشهای کوچک و دارای اهمیت آماری را در میزان پرسیدن سوال (تفاوت میانگین استانداردشده (SMD): 0.27؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.19 تا 0.36) و رضایت بیماران (SMD: 0.09؛ 95% CI؛ 0.03 تا 0.16) نشان دادند. همچنین کاهش قابل توجه، اما بدون اهمیت آماری، در میزان اضطراب بیماران پیشاز جلسات مشاوره مشاهده شد (تفاوت میانگین وزندهیشده (WMD): 1.56-؛ 95% CI؛ 7.10- تا 3.97). تغییرات کوچک و بدون اهمیت آماری در اضطراب بیمار پساز جلسات مشاوره (کاهش) (SMD: -0.08؛ 95% CI؛ 0.22- تا 0.06)، آگاهی بیمار (کاهش) (SMD: -0.34؛ 95% CI؛ 0.94- تا 0.25) و مدت زمان جلسات مشاوره (افزایش) (SMD: 0.10؛ 95% CI؛ 0.05- تا 0.25) وجود داشت. آنالیزهای بیشتر نشان دادند که هم کوچینگ و هم ارائه مطالب مکتوب تاثیرات مشابهی بر میزان پرسیدن سوال توسط بیماران داشتند، اما کوچینگ منجر به افزایش کمتری در مدت زمان جلسات مشاوره و افزایش بیشتری در میزان رضایت بیماران شد.
مداخلات انجامشده بلافاصله پیشاز مشاوره، منجر به افزایش اندک، اما با اهمیت آماری، در طول مدت جلسات مشاوره شدند، درحالیکه مداخلات ارائهشده مدتی پیشاز مشاوره، هیچ تاثیری را نشان ندادند. هر دو گروه مداخله بلافاصله پیشاز مشاوره و مداخلههایی که مدتی پیشاز مشاوره انجام شدند، منجر به افزایش اندکی در رضایت بیمار شدند، اما این افزایش فقط برای مداخلههایی اهمیت آماری داشت که بلافاصله پیشاز مشاوره صورت گرفتند. به نظر میرسد آموزش پزشک در کنار مداخلات مربوط به بیمار مزیت آشکاری به همراه ندارد، هرچند شواهد در این زمینه محدود است.
نتیجهگیریهای نویسندگان
ارائه مداخلات پیشاز جلسات مشاوره که با هدف کمک به بیماران جهت رفع نیازهای اطلاعاتیشان طی جلسات طراحی شدهاند، مزایای محدودی را برای بیماران به همراه دارند. پژوهشهای آتی میتوانند به بررسی این موضوع بپردازند که کیفیت سوالات افزایش مییابد یا خیر، اضطراب پیشاز جلسه مشاوره کاهش مییابد یا خیر، همچنین تاثیرات مداخلات را بر دیگر پیامدها، و تاثیر آموزش و زمانبندی مداخلات را بررسی کنند. مطالعات بیشتری باید زمانبندی مداخلات و احتمالا نوع آموزش ارائهشده را به متخصصان بالینی در نظر بگیرند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
