رینوسینوزیت یک سندرم بالینی شایع و شناختهشده است که بیماران را در هر سن و جنس تحت تاثیر قرار میدهد. جراحی عملکردی سینوس به روش اندوسکوپی (functional endoscopic sinus surgery; FESS) اکنون یک روش معتبر است، که از چندین تکنیک برای درمان رینوسینوزیت مزمن که به درمان دارویی پاسخ نداده است، تشکیل شده است. FESS مجموعهای از تکنیکهای جراحی کمتهاجمی است که امکان بررسی بصری مستقیم و باز کردن سینوسها را فراهم میکند.
سه کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده شامل 212 شرکتکننده، معیارهای ورود را برای این مرور داشتند. شواهد موجود نشان نمیدهد که FESS، همانطور که در کارآزماییهای واردشده انجام شد، در بیماران مبتلا به رینوسینوزیت مزمن، نسبت به درمان دارویی با یا بدون شستوشوی سینوس (sinus irrigation) برتری داشته باشد. هیچ عارضه عمدهای در هیچیک از کارآزماییهای واردشده رخ نداد و به نظر میرسد FESS یک روش بیخطر باشد. انجام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده بیشتری مورد نیاز است که FESS را با درمانهای دارویی و دیگر درمانها، با پیگیری طولانیمدت، مقایسه کنند.
مطالعه چکیده کامل
این مطالعه، بهروزرسانی از یک مرور کاکرین است که نخستینبار در کتابخانه کاکرین در شماره 3، 2006 منتشر شد.
رینوسینوزیت (rhinosinusitis) یک سندرم بالینی شناختهشده است که بیماران را در هر سن و جنس تحت تاثیر قرار میدهد. جراحی عملکردی سینوس به روش اندوسکوپی (functional endoscopic sinus surgery; FESS) اکنون به یک روش معتبر، متشکل از چندین تکنیک، برای درمان رینوسینوزیت مزمن مقاوم به درمان دارویی تبدیل شده است.
اهداف
هدف از این مرور، ارزیابی اثربخشی FESS بهعنوان درمانی برای بیماران مبتلا به رینوسینوزیت مزمن بود.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه اختلالات گوش و حلق و بینی (ENT) در کاکرین؛ پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL)؛ PubMed؛ EMBASE؛ CINAHL؛ Web of Science؛ BIOSIS؛ mRCT و منابع دیگر را برای یافتن کارآزماییهای منتشرشده و منتشرنشده جستوجو کردیم. تاریخ آخرین جستوجو 18 نوامبر 2008 بود.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs). معیارهای ورود به مطالعه شامل هریک از معیارهای زیر بهصورت جداگانه یا ترکیبی بودند: بیماران مبتلا به رینوسینوزیت مزمن که توسط یک متخصص سلامت تشخیص داده شدند؛ بیمارانی که نشانههای سینوزیت را به مدت بیشاز 12 هفته نشان دادند؛ شواهد وجود سینوزیت در اندوسکوپی یا تصاویر رادیولوژیکی. معیارهای خروج از مطالعه عبارت بودند از سرکوب سیستم ایمنی؛ فیبروز سیستیک؛ بیماری وگنر؛ جراحی قبلی سینوس یا بدخیمی سینوس و بینی.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
تمام مطالعاتی که معیارهای ورود را داشتند، تحت ارزیابی روایی (validity) قرار گرفتند و دو نویسنده بهطور مستقل از هم دادهها را استخراج کردند.
مقایسهها عبارت بودند از:
FESS در مقابل درمان دارویی؛
FESS در مقابل جراحی متداول سینوس؛
FESS + درمان دارویی در مقابل درمان دارویی؛
FESS + درمان دارویی در مقابل جراحی متداول سینوس + درمان دارویی.
نتایج اصلی
سه کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده را با 212 شرکتکننده وارد کردیم.
شواهد موجود نشان نمیدهد که FESS، همانطور که در کارآزماییهای واردشده انجام شد، در بیماران مبتلا به رینوسینوزیت مزمن، نسبت به درمان دارویی با یا بدون شستوشوی سینوس (sinus irrigation) برتری داشته باشد. همچنین نشان داده نشد که آنتروستومی مئاتوس میانی (middle meatal antrostomy) با کمک FESS نسبت به آنتروستومی مئاتوس تحتانی با کمک تکنیکهای متداول جراحی سینوس برتری داشته باشد، اگرچه حجمنمونه کوچک در این مطالعه، خطای نوع II را رد نمیکند.
در یک مطالعه، میزان عود در گروه FESS و شستوشوی سینوس 2.4% در مقایسه با 5.6% در گروه فقط شستوشوی سینوس بود. میزان عود در مطالعات دیگر ذکر نشدند.
وقوع هیچ عارضه عمدهای، مانند آسیب چشم یا نشت مایع مغزینخاعی، در هیچیک از کارآزماییهای واردشده گزارش نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
FESS بهشکلی که در حال حاضر انجام میشود، یک روش جراحی بیخطر است. شواهد محدود موجود نشان میدهد که FESS، آنطور که در کارآزماییهای واردشده انجام شد، مزیت بیشتری نسبت به درمان دارویی (+/- شستوشوی سینوس) در رینوسینوزیت مزمن نداشته است. انجام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده بیشتری مورد نیاز است که FESS را با درمانهای دارویی و دیگر درمانها، با پیگیری طولانیمدت، مقایسه کنند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
