تعدادی مطالعه وجود دارند که نشان میدهند میان کاهش عملکرد ملاتونین و نشانههای دمانس (زوال عقل؛ dementia) رابطه وجود دارد. متاآنالیز، روی دادههای سه کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده با دارونما (placebo) انجام شد که برای ارزیابی ملاتونین در مدیریت تغییرات شناختی مرتبط با دمانس طراحی شدند؛ همچنین دادهها از دو مورد از این کارآزماییها که ملاتونین را برای مدیریت اختلالات خلقوخو و رفتاری ارزیابی کردند، تجمیع شدند. متاآنالیز نمرات مقیاس رفتار و خلقوخوی روانپریشی، بهبودی قابل توجه پیامدها را نشان داد. درمان با ملاتونین ممکن است برای درمان اختلالات رفتاری روانپریشی مرتبط با دمانس موثر باشد هیچ شواهد دال بر اثربخشی ملاتونین در درمان اختلال شناختی یافت نشد.
مطالعه چکیده کامل
تعدادی مطالعه وجود دارند که نشان میدهند میان کاهش عملکرد ملاتونین و نشانههای دمانس (زوال عقل؛ dementia) رابطه وجود دارد.
اهداف
این مرور شواهد مربوط به اثربخشی بالینی ملاتونین را در درمان نشانههای دمانس ارزیابی کرد. پیامدهای اولیه مرتبط عبارت بودند از شناخت، خلقوخو، رفتار، عملکردهای زندگی روزمره، و بیخطری (safety) مصرف ملاتونین، و پیامدهای ثانویه شامل کیفیت زندگی، عوارض، مرگومیر و مدت زمان بستری شدن در آسایشگاه و استرس مراقبین بودند.
روشهای جستوجو
در 29 جون 2009، پایگاه ثبت تخصصی گروه دمانس و بهبود شناختی در کاکرین (CDCIG)، کتابخانه کاکرین ، MEDLINE؛ EMBASE؛ PsycINFO؛ CINAHL و LILACS، با استفاده از اصطلاحات زیر جستوجو شدند: ملاتونین و N-استیل-5-متوکسیتریپتامین. پایگاه ثبت تخصصی CDCIG شامل رکوردهایی از تمام بانکهای اطلاعاتی اصلی مراقبت سلامت ( کتابخانه کاکرین ؛ MEDLINE؛ EMBASE؛ PsycINFO؛ CINAHL؛ LILACS)، همچنین از بسیاری از بانکهای اطلاعاتی کارآزماییها و منابع علمی خاکستری (grey literature) است.
جستوجو در جون 2009 چندین مطالعه را برای بررسی توسط نویسندگان بازیابی کرد.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده مرتبط که در آنها ملاتونین بهصورت خوراکی در هر دوزی تجویز شد، از نظر تاثیر بر مدیریت اختلالات شناختی، رفتاری (بهجز خواب) و خلقوخو در افراد مبتلا به دمانس با هر شدتی با گروه کنترل مقایسه شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو تا سه نویسنده بهطور مستقل از هم مقالات بازیابیشده را از نظر مرتبط بودن و خطر سوگیری (risk of bias) ارزیابی کردند و دادهها را از مطالعات واردشده بهدست آوردند. تفاوتهای آماری معنادار در نقاط پایانی یا تغییرات در پیامدها از زمان شروع مطالعه تا پایان درمان میان گروههای ملاتونین و کنترل بررسی شدند. هر مطالعه با استفاده از یک معیار تاثیر (مثلا تفاوت میانگین) جمعبندی شد و در صورت لزوم، متاآنالیز انجام شد.
نتایج اصلی
پنج مطالعه معیارهای ورود را داشتند. برآوردهای تجمعی از نمرات تغییر MMSE cognitive و ADAS-cognitive در سه مورد از این مطالعات، تاثیرات تغییرات شناختی غیرمعنیداری را برای درمان با ملاتونین نشان داد. در دو مورد از این مطالعات، پیشرفتهای قابل توجهی در رفتارهای روانپریشی (مثلا کاهش نشانههای خلقی افسردگی، اضطراب و بیتفاوتی و کاهش نشانههای رفتاری توهم، هذیان، آشفتگی، تحریکپذیری و اختلالات اشتها) از متاآنالیز نمرات تغییر از مقیاسهای NPI (7 هفته، 2.5 میلیگرم ملاتونین) و ADAS غیرشناختی (4 هفته، 3 میلیگرم ملاتونین) یافت شد. آنالیزهای حساسیت نتایج مشابهی را با نتایج متاآنالیزهای اصلی یافتند، و بنابراین، از برآوردهای اثرگذاری (effect estimate) برای پیامدهای شناختی غیرمعنیدار پشتیبانی کردند. تخمینهای مطالعات مجزا برای اثر درمانی 2.5 میلیگرم ملاتونین در یک سال، بدتر شدن قابل توجه خلقوخو (مثلا کاهش در عاطفه مثبت) را نشان داد که براساس Philadelphia Geriatric Centre Affect Rating Scale (مثبت) اندازهگیری شد. مابقی اثرات درمان بر خلقوخو، رفتار و عملکرد زندگی روزمره معنیدار نبودند. هیچ عارضه جانبی مرتبط با مصرف ملاتونین گزارش نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
نتایج آنالیزها از استفاده از ملاتونین برای درمان اختلال شناختی مرتبط با دمانس پشتیبانی نکردند. متاآنالیز نمرات مقیاس رفتارهای روانپریشانه نشان داد که ملاتونین ممکن است در درمان این اختلالات مرتبط با دمانس موثر باشد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
