مالتیپل اسکلروزیس (multiple sclerosis; MS) یک بیماری مزمن سیستم عصبی است که افراد جوان و میانسال را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بیماری MS باعث اختلال در توانایی اعصاب در هدایت پالس‌های الکتریکی شده و منجر به بروز نشانه‌هایی مانند ضعف عضلانی، خستگی و از دست دادن کنترل بر اندام‌ها می‌شود. کاردرمانی (occupational therapy; OT) برای کمک به افراد مبتلا به MS جهت شرکت در فعالیت‌های فیزیکی و اجتماعی زندگی روزمره‌شان استفاده می‌شود. این مرور نشان داد که در حال حاضر هیچ شواهد قابل اعتمادی وجود ندارد که نشان دهد کاردرمانی، پیامدها را برای افراد مبتلا به MS بهبود می‌بخشد، اگرچه برخی پیشنهادها مبنی بر بهبود خستگی وجود دارد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس (MS) با شکایاتی از خستگی، ضعف اندام، تغییر در هماهنگی حرکات ظریف اندام فوقانی، از دست دادن حس و اسپاسم که باعث محدودیت در انجام فعالیت‌های روزمره زندگی و مشارکت اجتماعی می‌شود، به کاردرمانی (occupational therapy) ارجاع داده می‌شوند. هدف اصلی کاردرمانی، توانمندسازی افراد برای شرکت در فعالیت‌های مراقبت از خود، کار و اوقات فراغتی است که می‌خواهند یا نیاز دارند انجام دهند.
اهداف
تعیین اینکه مداخلات کاردرمانی در بیماران مبتلا به MS، پیامدهای توانایی عملکردی، مشارکت اجتماعی و/یا کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را بهبود می‌بخشند یا خیر.
روش‌های جست‌وجو
ما در پایگاه ثبت کارآزمایی‌های گروه MS در کاکرین (ژانویه 2003)، پایگاه مرکزی ثبت کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین (CENTRAL)، کتابخانه کاکرین، شماره 4، 2002، MEDLINE (ژانویه 2003)، EMBASE (دسامبر 2002)، CINAHL (دسامبر 2002)، AMED (دسامبر 2002)، SciSearch (دسامبر 2002) و فهرست منابع مقالات جست‌وجو کردیم.
معیارهای انتخاب
مطالعات کنترل‌شده (تصادفی‌سازی‌شده و تصادفی‌سازی‌نشده) و دیگر مطالعات غیر از کنترل‌شده که به کاردرمانی برای بیماران مبتلا به MS پرداختند، واجد شرایط ورود به مطالعه بودند.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
دو نویسنده به‌طور مستقل از هم کیفیت روش‌شناسی (methodology) کارآزمایی‌های واردشده را ارزیابی کردند. اختلاف‌نظرها از طریق گفت‌وگو، حل‌و‌فصل شدند. برای ارزیابی کیفیت روش‌شناسی مطالعات، از فهرستی که Van Tulder 1997 پیشنهاد کرد، استفاده شد. برای معیارهای پیامد، تفاوت میانگین استانداردشده را محاسبه کردیم. نتایج با استفاده از روش تلفیق بهترین شواهد (best evidence synthesis) و براساس نوع طراحی، کیفیت روش‌شناسی و یافته‌های معنی‌دار درباره معیارهای پیامد و/یا فرایند، آنالیز شدند.
نتایج اصلی
یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده شناسایی شد و دو مطالعه دیگر شامل یک کارآزمایی بالینی کنترل‌شده و یک مطالعه با طراحی پیش‌آزمون-پس‌آزمون (pre-post test) وارد شدند. سه مطالعه در مجموع 271 نفر را وارد کردند. دو مطالعه، یک دوره صرفه‌جویی در مصرف انرژی را برای گروه‌هایی از بیماران ارزیابی کردند و دیگری، مداخله مشاوره را بررسی کرد. نتایج مطالعات صرفه‌جویی در مصرف انرژی می‌توانست به‌دلیل طراحی‌های مورد استفاده، کیفیت روش‌شناسی ضعیف و تعداد کم بیماران مورد بررسی، دارای سوگیری (bias) باشد. یک RCT با کیفیت بالا در مورد مشاوره، نتایج غیرمعنی‌داری را گزارش کرد.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
براساس نتایج این مرور، هیچ نتیجه‌گیری نمی‌توان داشت که کاردرمانی، پیامدها را در بیماران مبتلا به MS بهبود می‌بخشد یا خیر.
فقدان مطالعات اثربخشی (تصادفی‌سازی و کنترل‌شده) در اکثر دسته‌های مداخله‌ای کاردرمانی، نیاز فوری را به انجام تحقیقات آینده در کاردرمانی برای بیماری مالتیپل اسکلروزیس نشان می‌دهد. در ابتدا، برای تدوین یک برنامه تحقیقاتی در مطالعات اثربخشی، بررسی شیوه‌های کاردرمانی برای بیماران مبتلا به MS، از جمله ویژگی‌ها و نیازهای این بیماران، ضروری است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
