ورزش، تغییرات رژیم غذایی و داروها بهطور گستردهای در مدیریت دیابت نوع 2 استفاده میشوند. بااینحال، تعیین تاثیر مستقل ورزش در برخی از کارآزماییها دشوار است، زیرا ورزش با اصلاحات رژیم غذایی یا داروها ترکیب شده است، یا با یک گروه کنترل که شامل نوع دیگری از مداخله بوده، مقایسه شده است. هدف نویسندگان از انجام این مرور، تعیین تاثیر ورزش بر کنترل سطح قند خون در دیابت نوع 2 بود.
این مرور نشان داد که ورزش، کنترل قند خون را بهبود میبخشد و این تاثیر حتی بدون کاهش وزن نیز مشهود است. علاوهبر این، ورزش میزان چربی بدن را کاهش میدهد، بنابراین عدم موفقیت در کاهش وزن با برنامههای ورزشی احتمالا با تبدیل چربی به عضله توضیح داده میشود. فعالیتهای ورزشی، واکنش بدن به انسولین را بهبود بخشید و سطح چربی خون را کاهش داد. کیفیت زندگی فقط در یک مطالعه ارزیابی شد که هیچ تفاوتی میان دو گروه دیده نشد. هیچ تفاوت معنیداری میان گروهها در سطح کلسترول خون یا فشار خون مشاهده نشد. در مجموع 14 کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده ارزیابی شدند. این مطالعات، شامل 377 شرکتکننده بودند و گروههایی را مقایسه کردند که فقط از نظر مداخله برنامه ورزشی با هم تفاوت داشتند. طول دوره مداخلات در این مطالعات از هشت هفته تا یک سال متغیر بود. دو مطالعه، اطلاعات مربوط به پیگیری را گزارش کردند، یک مورد در فاصله شش ماه پساز پایان مداخله ورزشی شش ماهه، و دیگری دوازده ماه پساز پایان مداخله. بهطور کلی، مطالعات به خوبی انجام شدند، اما کورسازی (blinding) ارزیابان پیامد گزارش نشد و علیرغم اینکه همه مطالعات به انجام تصادفیسازی اشاره کردند، تعداد اندکی از آنها جزئیات روش بهکاررفته را ارائه دادند.
هیچ عارضه جانبی با ورزش گزارش نشد. تاثیر ورزش بر عوارض ناشی از دیابت در هیچیک از مطالعات ارزیابی نشد.
مدت زمان نسبتا کوتاه این کارآزماییها از ارائه گزارش در مورد هرگونه عوارض طولانیمدت یا مورتالیتی قابل توجه جلوگیری کرد. محدودیت دیگر، تعداد کم شرکتکنندگانی بود که در آنالیزهای مربوط به چاقی، فشار خون، کلسترول، عضلات بدن و کیفیت زندگی حضور داشتند.
مطالعه چکیده کامل
انجام ورزش عموما برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 توصیه میشود. بااینحال، برخی مطالعات به ارزیابی انواعی از مداخلات ورزشی میپردازند که شامل رژیم غذایی یا اصلاح رفتار یا هر دو مورد هستند و در آنها، تاثیرات رژیم غذایی و ورزش از یکدیگر تفکیک نشدهاند. برخی از مطالعات ورزشی با تعداد اندکی از شرکتکنندگان انجام میشوند و فاقد قدرت لازم برای نشان دادن تفاوتهای معنیداری هستند که ممکن است در کارآزماییهای بزرگتر مشاهده شوند.
اهداف
ارزیابی تاثیرات ورزش در مدیریت بالینی دیابت نوع 2.
روشهای جستوجو
کارآزماییها از طریق جستوجو در پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL)؛ MEDLINE؛ EMBASE و جستوجوی دستی در کتابشناختیها (bibliography) شناسایی شدند.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای که هرگونه تمرین ورزشی هوازی، آمادگی جسمانی یا مقاومتی پیشروندهای را که بهخوبی مستند شدند، با عدم انجام فعالیت ورزشی در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم کارآزماییها را انتخاب کرده، کیفیت آنها را ارزیابی، و دادهها را استخراج کردند. برای دستیابی به اطلاعات بیشتر، با نویسندگان مطالعه تماس گرفته شد. هرگونه اطلاعاتی در خصوص عوارض جانبی از کارآزماییها جمعآوری شدند.
نتایج اصلی
چهارده کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده که انجام فعالیت ورزشی را در مقابل عدم انجام فعالیت ورزشی در دیابت نوع 2 مقایسه کردند، شناسایی شدند که در مجموع شامل 377 شرکتکننده بودند. طول دوره کارآزماییها از هشت هفته تا دوازده ماه متغیر بود. مداخله ورزشی در مقایسه با گروه کنترل، منجر به بهبودی قابل توجهی در کنترل سطح قند خون شد، که این امر با کاهش 0.6% در سطح هموگلوبین گلیکوزیله مشخص شد (0.6-% :HbA 1c ؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.9- تا 0.3-؛ P < 0.05). این نتیجه هم از نظر آماری و هم از نظر بالینی معنیدار است. هیچ تفاوت معنیداری میان گروهها به لحاظ کل توده بدنی وجود نداشت، که احتمالا به دلیل افزایش توده بدون چربی (عضله) در پی انجام تمرینات ورزشی است، چنانکه در یک کارآزمایی گزارش شد (6.3 کیلوگرم، 95% CI؛ 0.0 تا 12.6). با انجام تمرینات ورزشی، میزان بافت چربی احشایی کاهش یافت (45.5- سانتیمتر مربع (cm 2 )؛ 95% CI؛ 63.8- تا 27.3-)، و همچنین بافت چربی زیرپوستی روند کاهشی را نشان داد. در هیچیک از مطالعات، عوارض جانبی در گروه ورزش یا عوارض ناشی از دیابت گزارش نشدند. مداخله ورزشی، افزایش قابل توجهی را در پاسخ به انسولین ایجاد کرد (131 AUC؛ 95% CI؛ 20 تا 242) (یک کارآزمایی)، و سطح تریگلیسیرید پلاسما را کاهش داد (0.25- میلیمول/لیتر؛ 95% CI؛ 0.48- تا 0.02-). هیچ تفاوت معنیداری میان گروهها از نظر کیفیت زندگی (یک کارآزمایی)، کلسترول پلاسما یا فشار خون مشاهده نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
این متاآنالیز نشان میدهد که انجام فعالیت ورزشی در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 حتی در صورت عدم کاهش وزن، موجب بهبودی قابل توجهی در کنترل سطح قند خون شده و میزان بافت چربی احشایی و سطح تریگلیسیرید پلاسما را کاهش میدهد، اما تاثیری بر سطح کلسترول پلاسما ندارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
