گوش چسبنده (glue ear؛ اوتیت میانی همراه با افیوژن (otitis media with effusion; OME)) عبارت است از تجمع مایع چسبناک در گوش میانی که باعث درد یا تب نمی‌شود، اما می‌تواند شنوایی را کاهش دهد. گاهی از داروهای استروئیدی (به‌صورت خوراکی یا اسپری بینی) برای تسریع در بهبود افیوژن و پیشگیری از کم‌شنوایی استفاده می‌شود. دیگر گزینه‌های درمانی شامل آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی و دیگر داروها یا روش‌های جراحی مانند گرومت (grommets؛ لوله‌های تهویه) است. این مرور از کارآزمایی‌ها نشان داد که استفاده از استروئیدهای خوراکی (به‌ویژه همراه با آنتی‌بیوتیک‌ها) در کوتاهمدت، سرعت بهبود OME را افزایش می‌دهند. بااین‌حال، هیچ شواهد طولانی‌مدتی برای نشان دادن مزیت پایدار یا بهبود شنوایی وجود نداشت. هیچ شواهدی به‌دست نیامد مبنی بر اینکه استفاده از داروهای استروئیدی به‌شکل اسپری بینی برای کودکان مبتلا به OME مزیتی دارد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
اوتیت میانی همراه با افیوژن (otitis media with effusion; OME)، وضعیت شایعی است و می‌تواند باعث کم‌شنوایی و در پی آن تاخیر در رشد و تکامل بیمار شود. درمان آن هم‌چنان بحث‌برانگیز است.
اهداف
بررسی شواهد مربوط به درمان کودکان مبتلا به کم‌شنوایی ناشی از OME با استروئیدهای سیستمیک یا موضعی داخل بینی.
روش‌های جست‌وجو
پایگاه ثبت کارآزمایی‌های گروه گوش و حلق و بینی (ENT) در کاکرین، CENTRAL؛ PubMed؛ EMBASE؛ CINAHL؛ Web of Science؛ BIOSIS Previews؛ Cambridge Scientific Abstracts؛ mRCT و منابع دیگر را برای یافتن کارآزمایی‌های منتشرشده و منتشرنشده جست‌وجو کردیم. تاریخ آخرین جست‌وجو 26 آگوست 2010 بود.
معیارهای انتخاب
کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده در مورد استروئیدهای خوراکی و موضعی داخل بینی، به‌تنهایی یا در ترکیب با عامل دیگری مانند یک آنتی‌بیوتیک خوراکی. مقالاتی را که فقط در قالب چکیده منتشر شدند؛ مطالعات کنترل‌نشده، تصادفی‌سازی‌نشده یا گذشته‌نگر؛ و مطالعاتی را که پیامدها را بر حسب گوش (به جای کودکان) گزارش کردند، حذف کردیم.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
نویسندگان به‌طور مستقل از هم، داده‌ها را با استفاده از فرم‌ها و روش‌های استاندارد استخراج داده، از گزارش‌های منتشرشده استخراج کردند. کیفیت مطالعات واردشده را نیز با استفاده از ابزار «خطر سوگیری (risk of bias)» کاکرین ارزیابی کردیم. نتایج دوحالتی (dichotomous) را در قالب خطر نسبی (RR) و داده‌های پیوسته (continuous data) را به‌صورت تفاوت میانگین وزن‌دهی‌شده (weighted mean difference; WMD)، هر دو با 95% فواصل اطمینان (CI)، بیان کردیم. در صورت امکان، مطالعات را با استفاده از مدل اثرات تصادفی (random-effects model) تجمیع کردیم و تست‌هایی را برای سنجش ناهمگونی (heterogeneity) میان مطالعات انجام دادیم. در کارآزمایی‌هایی با طراحی متقاطع (cross-over)، از داده‌های مربوط به درمان پس‌از مرحله تقاطع استفاده نکردیم.
نتایج اصلی
تعداد 12 مطالعه را با کیفیت متوسط تا بالا و با مجموع 945 شرکت‌کننده وارد این مرور کردیم. هیچ مطالعه‌ای، کم‌شنوایی ناشی از OME را پیش‌از تصادفی‌سازی ثبت نکرده بود. طول دوره پیگیری به‌طور کلی محدود بود، و فقط یک مطالعه در مورد استروئید داخل بینی، داده‌های پیامد را فراتر از شش ماه گزارش کرد. هیچ شواهدی دال بر مزیت درمان استروئیدی (خوراکی یا موضعی) از نظر کم‌شنوایی ناشی از OME وجود نداشت. تجمیع داده‌ها با استفاده از مدل اثر ثابت (fixed-effect model) برای بهبود OME در پیگیری کوتاهمدت (کمتر از 1 ماه) تاثیر معنی‌داری را برای استروئیدهای خوراکی در مقایسه با گروه کنترل نشان داد (RR: 4.48؛ 95% CI؛ 1.52 تا 13.23؛ Chi²: 2.75؛ df = 2؛ P = 0.25؛ I² = 27%). استروئیدهای خوراکی به‌همراه آنتی‌بیوتیک نیز در مقایسه با دارونما (placebo) به‌همراه آنتی‌بیوتیک، در پیگیری کمتر از یک ماه، با استفاده از مدل اثرات تصادفی، منجر به بهبود OME شدند (RR: 1.99؛ 95% CI؛ 1.14 تا 3.49؛ پنج کارآزمایی، 409 کودک). بااین‌حال، ناهمگونی قابل توجهی میان مطالعات وجود داشت (P < 0.01؛ I² = 69%). هیچ شواهدی دال بر تاثیر مفید استروئیدهای خوراکی (به‌تنهایی یا همراه با آنتی‌بیوتیک‌ها) یا استروئیدهای داخل بینی (به‌تنهایی یا همراه با آنتی‌بیوتیک‌ها) بر بهبود OME در پیگیری بیش‌از یک ماه در هیچ‌یک از دوره‌های پیگیری یافت نشد. همچنین، هیچ شواهدی مبنی بر مزیت درمان استروئیدی (خوراکی یا موضعی) از نظر بهبودی در نشانه‌ها به‌دست نیامد.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
درحالی‌که استروئیدهای خوراکی، به‌ویژه هنگام مصرف هم‌زمان با یک آنتی‌بیوتیک خوراکی، در کوتاهمدت منجر به بهبود سریع‌تر OME می‌شوند، هیچ شواهدی از مزیت طولانی‌‌مدت‌تر آن وجود ندارد و هیچ شواهدی مبنی بر تسکین نشانه‌های کم‌شنوایی به‌دست نیامد. هیچ شواهدی را دال بر مزیت درمان OME با استروئیدهای موضعی داخل بینی، به‌تنهایی یا در ترکیب با یک آنتی‌بیوتیک، در دوره‌های پیگیری کوتاهمدت یا طولانی‌‌مدت‌تر نیافتیم.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
