تورم (یا ادم) مغز یکی از علل اصلی مرگومیر زودرس و ناتوانی مزمن پساز وقوع سکته مغزی است (یک فاجعه ناگهانی در مغز، بهدلیل انسداد شریان مغز، یا ناشی از پارگی و خونریزی شریانی داخل یا روی مغز). محلول مانیتول بهصورت وریدی تزریق میشود تا تورم را کاهش دهد. افزایش (بازگشت) تورم در مغز میتواند پساز قطع درمان رخ دهد. این مرور از سه کارآزمایی کوچک، شامل 226 شرکتکننده، نشان داد که شواهد کافی برای تصمیمگیری در مورد اینکه مصرف مانیتول، بقا (survival) را بهبود میبخشد یا از ناتوانی پساز سکته مغزی پیشگیری میکند یا خیر، وجود ندارد. این درمان میتواند تعدادی عوارض جانبی ایجاد کند، اما هیچ عارضه جانبی جدی در کارآزماییهای واردشده در این مرور گزارش نشد. انجام پژوهشهای بیشتر در این زمینه مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
مانیتول یک عامل اسمزی و یک جاذب رادیکالهای آزاد است که ممکن است ادم و آسیب بافتی را در سکته مغزی کاهش دهد.
اهداف
بررسی اینکه درمان با مانیتول، مرگومیر و وابستگی کوتاهمدت و بلندمدت را پساز وقوع سکته مغزی ایسکمیک حاد یا خونریزی داخل مغزی (ICH) کاهش میدهد یا خیر.
روشهای جستوجو
ما در پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سکته مغزی (stroke) در کاکرین (جستوجو در دسامبر 2006)، MEDLINE (1966 تا ژانویه 2007)، پایگاه ثبت کارآزماییهای سکته مغزی چین (جستوجو در نوامبر 2006)، بانک اطلاعاتی پزشکی بیولوژیکی چین (جستوجو در دسامبر 2006) و بانک اطلاعاتی آمریکای لاتین LILACS (1982 تا دسامبر 2006) به جستوجو پرداختیم. ما همچنین بانک اطلاعاتی پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکترا در دانشگاه سائوپائولو (جستوجو در ژانویه 2007) و مجموعه مقالات کنفرانسهای مغز و اعصاب و جراحی مغز و اعصاب در برزیل را از سال 1965 تا 2006 جستوجو کردیم. در تلاش برای شناسایی مطالعات منتشرشده، در حال انجام و منتشرنشده بیشتر، فهرست منابع را جستوجو کردیم و با نویسندگان کارآزماییهای منتشرشده تماس گرفتیم.
معیارهای انتخاب
ما کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای را وارد کردیم که مانیتول را با دارونما (placebo) یا کنترل باز در بیماران مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک حاد یا خونریزی داخل مغزی غیرتروماتیک مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم کارآزماییها را انتخاب کردند، کیفیت را ارزیابی کرده، دادهها را استخراج کرده و آنالیز دادهها را انجام دادند.
نتایج اصلی
سه کارآزمایی کوچک شامل 226 شرکتکننده وارد شدند. یک کارآزمایی شامل بیمارانی با سکته مغزی ایسکمیک احتمالی بدون تائید توموگرافی کامپیوتری (CT) بود، و دو کارآزمایی دیگر شامل بیمارانی با ICH تائیدشده با CT بودند. دادههای مربوط به معیار پیامد اولیه (مرگومیر و وابستگی) در هیچیک از کارآزماییها در دسترس نبودند. مرگومیر و ناتوانی در کارآزمایی بزرگتر ICH بدون تفاوت میان گروههای مانیتول و کنترل قابل محاسبه بودند. مرگومیر مورد (case fatality) در کارآزمایی سکته مغزی ایسکمیک گزارش نشد. میزان مرگومیر میان گروههای مانیتول و کنترل در کارآزماییهای ICH تفاوتی نداشت. عوارض جانبی یا یافت نشد یا گزارش نشد. تغییر در وضعیت بالینی در دو کارآزمایی گزارش شد، و نسبت افرادی که وضعیتشان بدتر شد یا بهبود نیافت، میان بیماران تحت درمان با مانیتول و گروه کنترل تفاوت معنیداری نداشت. براساس نتایج این سه کارآزمایی، نه تاثیرات مفید و نه اثرات مضر مانیتول قابل اثبات نبودند. اگرچه هیچ تفاوت آماری معنیداری میان گروههای تحت درمان با مانیتول و گروه کنترل مشاهده نشد، فواصل اطمینان برای برآورد اثرگذاری (effect estimate) تاثیر درمان گسترده بود و هم مزایای بالینی معنیدار و هم مضرات بالینی معنیدار را بهعنوان احتمالات در نظر گرفت.
نتیجهگیریهای نویسندگان
در حال حاضر شواهد کافی برای حمایت از استفاده روتین از مانیتول در بیماران دچار سکته مغزی حاد وجود ندارد. برای تائید یا رد اینکه تجویز مانیتول در مدیریت بالینی سکته مغزی حاد مفید است یا خیر، انجام کارآزماییهای بیشتری مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
