یکی از مشکلات عمده پس‌از آسیب طناب نخاعی، مقاومت عضلات در برابر حرکت دادن دست‌ها یا پاها (spasticity) است. همچنین ممکن است اسپاسم وجود داشته باشد. این وضعیت می‌تواند به شدت تحرک و استقلال فرد را محدود کند و باعث ایجاد درد، مشکلات عضلانی و مشکلات خواب شود. درمان‌هایی که برای کاهش اسپاسم انجام می‌شوند شامل ورزش و داروهایی برای کاهش تون عضلانی هستند. این مرور نشان داد که شواهد کافی از کارآزمایی‌ها برای ارزیابی تاثیرات طیف وسیعی از داروهای مورد استفاده برای تسکین اسپاسم پس‌از آسیب طناب نخاعی وجود ندارد. نویسندگان این مرور خواستار انجام تحقیقات بیشتر هستند و توصیه‌هایی را در مورد نحوه انجام این تحقیق ارائه می‌دهند.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
اسپاسم یک مشکل عمده سلامت برای بیماران مبتلا به آسیب طناب نخاعی (spinal cord injury; SCI) است. این بیماری تحرک آنها را محدود می‌کند و بر استقلال آنها در فعالیت‌های روزمره زندگی (ADL) و کار تاثیر می‌گذارد. اسپاسم همچنین ممکن است باعث ایجاد درد، از دست دادن دامنه حرکتی، انقباضات، اختلالات خواب و اختلال در راه رفتن در بیماران مبتلا به ضایعه ناقص شود. اثربخشی داروهای موجود هنوز نامشخص است و ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند. به‌دلیل فقدان ابزار اندازه‌گیری معتبر و قابل اعتماد، ارزیابی اینکه چه عواملی در این زمینه موثر است، پیچیده است. هدف از این مرور سیستماتیک، ارزیابی نقادانه و جمع‌آوری اطلاعات موجود در مورد اثربخشی درمان‌های موجود و شناسایی حوزه‌هایی است که نیاز به تحقیقات بیشتر دارند.
اهداف
ارزیابی اثربخشی و بی‌خطری (safety) استفاده از باکلوفن، دانترولن، تیزانیدین و هر داروی دیگر برای درمان اسپاسم مزمن در بیماران SCI، و همچنین اثربخشی و بی‌خطری روش‌های مختلف تجویز باکلوفن.
روش‌های جست‌وجو
ما پایگاه ثبت تخصصی گروه صدمات در کاکرین، CENTRAL، MEDLINE/PubMed؛ EMBASE؛ Zetoc؛ Web of Knowledge؛ CINAHL و Current Controlled Trials را جست‌وجو کردیم. ما همچنین فهرست منابع مقالات مرتبط را برای شناسایی هرگونه مطالعه بیشتر بررسی کردیم. جست‌وجوها آخرین‌بار در جولای 2008 انجام شدند.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده (randomised controlled trials; RCTs) با طراحی موازی (parallel) و متقاطع (cross-over)، شامل بیماران دچار آسیب طناب نخاعی که از «اسپاسم شدید» شکایت داشتند. مطالعاتی که در آنها کمتر از 50% بیماران دچار آسیب طناب نخاعی بودند، از مطالعه حذف شدند.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
کیفیت روش‌شناسی (methodology) مطالعات (پنهانسازی تخصیص (allocation concealment)، کورسازی (blinding)، ویژگی‌های بیمار، معیارهای ورود و خروج، مداخلات، پیامدها، ازدست‌رفتن بیماران در دوره پیگیری) توسط دو محقق به‌طور مستقل از هم ارزیابی شد. وجود ناهمگونی (heterogeneity) میان مطالعات، امکان ترکیب کمّی نتایج را فراهم نکرد.
نتایج اصلی
نه مطالعه معیارهای ورود را داشتند. طراحی‌های مطالعه عبارت بودند از: 8 کارآزمایی متقاطع و 1 کارآزمایی گروه موازی. دو مطالعه (14 بیمار SCI)، تاثیر قابل توجه باکلوفن داخل طناب نخاعی را در کاهش اسپاسم (Ashworth Score و عملکردهای ADL) در مقایسه با دارونما (placebo)، بدون هیچ‌گونه عوارض جانبی، نشان دادند. مطالعه‌ای که تیزانیدین (tizanidine) را با دارونما مقایسه کرد (118 بیمار SCI) تاثیر قابل توجه تیزانیدین را در بهبود Ashworth Score نشان داد اما در عملکردهای ADL تاثیری نداشت. گروه تیزانیدین میزان قابل توجهی را از عوارض جانبی (خواب‌آلودگی، خشکی دهان) گزارش کردند. نتایج برای دیگر داروها (گاباپنتین، کلونیدین، دیازپام، آمیتال و باکلوفن خوراکی)، شواهدی را برای اثربخشی بالینی معنی‌دار ارائه ندادند.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
شواهد کافی برای کمک به پزشکان در اتخاذ رویکردی منطقی به درمان ضداسپاسم برای آسیب طناب نخاعی وجود ندارد. انجام تحقیقات بیشتر برای بهبود مبانی علمی مراقبت از بیمار ضروری است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
