تهویه جت با فرکانس بالا (high frequency jet ventilation; HFJV) ممکن است به کاهش بیماری مزمن ریوی در نوزادان نارس کمک کند، اما عوارض جانبی آن مشخص نیست. بیماری ریوی یکی از علل اصلی مرگومیر در نوزادان بسیار کموزن هنگام تولد به شمار میآید. همچنین بروز بیماری مزمن ریوی (chronic lung disease; CLD) ناشی از تهویه مکانیکی در نوزادانی که مشکلات تنفسی دارند، شایع است. پائین بودن تبادل گاز در نوزادان هنگام تنفس ممکن است در بروز بیماری مزمن ریوی نقش داشته باشد. استفاده از تهویه جت با فرکانس بالا (HFJV) بهصورت انتخابی، یکی از انواع روشهای کمکی تنفس به صورت مکانیکی است که میتواند بدون آسیب رساندن به ریه، تبادل گاز را در نوزادان بهبود بخشد. مرور کارآزماییها نشان داد که HFJV ممکن است مزایایی داشته باشد اما شواهد کافی در مورد عوارض جانبی آن وجود ندارد. انجام پژوهشهای بیشتر در این زمینه مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
بیماری ریوی همچنان علت اصلی مورتالیتی و موربیدیتی در نوزادان بسیار کموزن هنگام تولد برشمرده میشود. علیرغم افزایش استفاده از استروئیدهای پیشاز زایمان و درمان جایگزینی سورفاکتانت (surfactant)، بیماری مزمن ریوی (chronic lung disease; CLD) ناشی از تهویه مکانیکی برای مدیریت سندرم زجر تنفسی (respiratory distress syndrome; RDS)، هنوز هم بهعنوان یک معضل باقی مانده است. تصور میشود نارس بودن (immaturity)، باروتروما (barotrauma)، ولوتروما (volutrauma) و مسمومیت (سمیّت) با اکسیژن از عوامل مهم در ایجاد CLD باشند. شواهد حاصل از مطالعات حیوانی و انسانی در افراد بزرگسال نشان میدهد هنگام استفاده از تهویه جت با فرکانس بالا ((high frequency jet ventilation; HFJV)، حدود 200 تا 400 تنفس در دقیقه) در مقایسه با تهویه متداول ((conventional ventilation; CV)، حدود 30 تا 80 تنفس در دقیقه)، میتوان در فشارهای پائینتر به تهویه کافی دست یافت.
اهداف
هدف از این مرور آن بود که بدانیم استفاده انتخابی (elective) (که بلافاصله پساز شروع تهویه مکانیکی آغاز میشود) از تهویه جت با فرکانس بالا، در مقایسه با تهویه متداول در نوزادان نارس مبتلا به سندرم زجر تنفسی (RDS)، منجر به کاهش بروز بیماری مزمن ریوی بدون ایجاد عوارض جانبی میشود یا خیر.
روشهای جستوجو
کارآزماییهای تصادفیسازیشده از پایگاه MEDLINE با استفاده از اصطلاح MeSH و کلمات متنی «تهویه با فرکانس بالا»، «تهویه جت با فرکانس بالا»، «تهویه جت» از سالهای 1980 تا اکتبر 2002 شناسایی شدند. همچنین بانک اطلاعاتی EMBASE (1982 تا 2002)، بانک اطلاعاتی کارآزماییهای پریناتال آکسفورد، پایگاه ثبت کارآزماییهای نوزادان گروه مرور نوزادان در سازمان همکاری کاکرین (Cochrane Collaboration) و کتابخانه کاکرین (شماره 3، سال 2002) بررسی شدند.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای که به ارزیابی تهویه جت با فرکانس بالا در مقایسه با تهویه متداول در نوزادان نارس متولدشده با GA کمتر از 35 هفته یا وزن هنگام تولد کمتر از 2000 گرم و مبتلا به زجر تنفسی پرداختند، در این مرور سیستماتیک وارد شدند. کارآزماییهایی که از HFJV بهعنوان روشی برای «نجات (rescue)» نوزادان نارس مبتلا به زجر تنفسی شدید، معمولا بیشاز 24 ساعت، استفاده کردند، همچنین کارآزماییهایی که از HFJV برای یک دوره زمانی اجباری استفاده کردند و سپس بیمار دوباره به CV بازگردانده شد، وارد این مرور نشدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
از روشهای استاندارد گروه مرور نوزادان در کاکرین، از جمله ارزیابی مستقل کارآزمایی و استخراج دادهها استفاده شد. دادهها با استفاده از نسبت خطر (relative risk; RR) و تفاوت خطر (risk difference; RD) آنالیز شدند. با استفاده از 1 تقسیم بر RD، تعداد افراد مورد نیاز برای درمان (numbers needed to treat; NNT) جهت بررسی مزایا، و تعداد افراد مورد نیاز برای درمان تا بروز یک آسیب (NNH) جهت بررسی پیامدهای نامطلوب محاسبه شدند.
نتایج اصلی
آنالیز کلی سه کارآزمایی نشان داد که استفاده از HFJV با کاهش CLD در بازماندگان در سن جنینی 36 هفته مرتبط است [RR: 0.58؛ (0.34، 0.98)، RD: -0.138؛ (0.268-، 0.007-)، NNT: 7؛ (4، 90)]. استفاده از اکسیژندرمانی خانگی فقط در یک مطالعه ارزیابی شد (Keszler 1997) که میزان کمتری در گروه HFJV مشاهده شد [RR: 0.24؛ (0.07، 0.79)، RD: -0.176؛ (0.306-، 0.047-)، NNT: 5؛ (3، 21)]. بهطور کلی، روندی به سمت افزایش خطر PVL در گروه HFJV مشاهده شد که معنیدار نبود. آنالیز زیرگروهها، افزایش قابل توجهی را در خطر ابتلا به PVL در کارآزمایی انجامشده توسط ویسول (Wiswell) در سال 1996 نشان میدهد [RR: 5.0؛ (1.19، 21.04)، RD: 0.250؛ (0.069، 0.431)، NNH: 4.0؛ (2.3، 14.5)]، در این کارآزمایی «استراتژی حجم پائین» پروتکل استاندارد برای HFJV بود. در کارآزمایی دیگر که توسط کسلر در سال 1997، با هدف بهکارگیری «استراتژی حجم بالا» انجام شد، تفاوت معنیداری در میزان بروز PVL مشاهده نشد، RR: 0.42؛ (0.14، 1.30).
در آنالیز کلی، هیچ تفاوت معنیداری در میزان بروز مورتالیتی نوزادان، IVH در تمام درجات یا در IVH با درجات 3 یا 4 وجود نداشت. در زیرگروهی که در آن از «استراتژی حجم پائین» استفاده شد، روند غیرمعنیداری به سمت افزایش خطر IVH در تمام درجات و IVH با درجات 3 یا 4 مشاهده شد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
آنالیز کلی، نشاندهنده مزیت بهبودی در پیامدهای ریوی در گروهی است که بهصورت انتخابی تحت تهویه با HFJV قرار گرفتند. آنچه موجب نگرانی است، افزایش قابل توجه آسیب حاد مغزی در یکی از کارآزماییهایی است که در آن هنگام تهویه با HFJV، از میانگین کمتر فشار راههای هوایی استفاده شد. تاکنون هیچ پیامد ریوی یا تکامل سیستم عصبی طولانیمدتی از هیچیک از این کارآزماییها گزارش نشد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
