درمان ضدپلاکتی خوراکی برای سکته مغزی ایسکمیک حاد

سوال

ما می‌خواستیم ایمنی و اثربخشی درمان ضدپلاکتی خوراکی را در برابر دارونما (placebo) یا عدم درمان در افراد مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک حاد مقایسه کنیم تا ببینیم داروهای ضدپلاکتی خوراکی تعداد مرگ‌ومیر را کاهش داده و پیامدهای طولانی‌مدت را در بازماندگان بهبود می‌بخشند یا خیر.

پیشینه

اکثر سکته‌های مغزی در اثر انسداد ناگهانی یک شریان در مغز، که معمولا به دلیل یک لخته خونی است، ایجاد می‌شود (تحت عنوان سکته مغزی ایسکمیک). درمان فوری با داروهای ضدپلاکتی مانند آسپرین ممکن است از تشکیل لخته‌های جدید پیشگیری کند و در نتیجه بهبودی پس از سکته مغزی را بهبود بخشد. با‌ این‌ حال، داروهای ضدپلاکتی نیز ممکن است باعث خونریزی در مغز شوند، که می‌توانند منافع آنها را از بین ببرند.

ویژگی‌های مطالعه

ما هشت مطالعه را تا اکتبر 2013، برای ورود در این مطالعه مروری شناسایی کردیم. این مطالعات در کل 41,483 شرکت‌کننده را وارد کردند. دو مورد از این مطالعات، 98% از کل داده‌ها را تامین کردند. چهار مطالعه، آسپرین را مورد آزمایش قرار دادند، سه مطالعه، تیکلوپیدین (ticlopidine) و یک مطالعه، آسپرین را به‌علاوه دی‌پیریدامول (dipyridamole) بررسی کردند. اکثر شرکت‌کنندگان در این مطالعه مروری سالمند بودند، و نسبت معنی‌داری از آنها بیش از 70 سال سن داشتند. مردان و زنان تقریبا به‌طور مساوی در این کارآزمایی‌ها حضور داشتند. به‌نظر می‌رسید تفاوت‌هایی در شدت سکته مغزی میان کارآزمایی‌های واردشده وجود داشت. مدت‌ زمان برنامه‌ریزی‌شده درمان از پنج روز تا سه ماه و دوره پیگیری برنامه‌ریزی‌شده از 10 روز تا شش ماه متغیر بود.

نتایج کلیدی

آسپرین، با دوز 160 میلی‌گرم تا 300 میلی‌گرم در روز که ظرف مدت 48 ساعت از شروع علائم سکته مغزی آغاز شود، موجب نجات زندگی شده و خطر سکته مغزی بیشتر را که در دو هفته اول رخ می‌دهد، کاهش داد. اگر درمان پس از 48 ساعت از وقوع سکته مغزی، البته ظرف ‌مدت 14 روز از آن شروع شده بود، شواهدی محدود از این مطالعه مروری و دیگر داده‌های خارجی نشان می‌دهند که آسپپرین حتی در این مرحله دیرهنگام هم منفعت دارد. آسپرین هم‌چنین شانس زنده ماندن و مستقل بودن را افزایش داد و شانس بهبودی کامل را از سکته مغزی بهبود بخشید. خطر خونریزی جدی بسیار پایین بود. تقریبا تمامی شواهد در این مطالعه مروری از کارآزمایی‌های آسپرین به‌دست می‌آیند. هیچ شواهد قابل اطمینانی در مورد اثرات دیگر داروهای ضدپلاکتی خوراکی در سکته مغزی حاد که در این مطالعه مروری ارزیابی شدند (کلوپیدوگرل، تیکلوپیدین؛ سیلوستازول؛ satigrel؛ sarpolgrelate؛ KBT 3022؛ iisborgrel) وجود ندارد.

کیفیت شواهد

کیفیت شواهدی که به این نتایج کمک کردند، به‌طور کلی خوب بود.

نتیجه‌گیری نویسندگان: 

درمان ضدپلاکتی با آسپرین 160 میلی‌گرم تا 300 میلی‌گرم در روز، که به‌صورت خوراکی تجویز ‌شد (یا توسط لوله نازوگاستریک یا از طریق رکتوم در افرادی که قادر به بلعیدن نیستند) و ظرف مدت 48 ساعت از رخداد سکته مغزی ایسکمیک احتمالی شروع شد، خطر ابتلا به سکته مغزی ایسکمیک عودکننده زودهنگام را بدون خطر عمده در عوارض هموراژیک زودهنگام کاهش داد؛ پیامدهای طولانی‌مدت بهبود یافتند.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

در افراد مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک حاد، پلاکت‌ها فعال می‌شوند و می‌توانند باعث تشکیل لخته‌های خونی و انسداد شریان در مغز شوند، و در نتیجه به بخشی از مغز آسیب می‌زنند. چنین آسیبی باعث ایجاد علائم سکته مغزی می‌شوند. درمان ضدپلاکتی ممکن است حجم مغز آسیب‌دیده را در اثر ایسکمی کاهش دهد و هم‌چنین از خطر ابتلا به سکته مغزی ایسکمیک عودکننده زودرس بکاهد، در نتیجه منجر به کاهش خطر مرگ زودرس شده و پیامدهای بلندمدت را در بازماندگان بهبود می‌بخشد. با این ‌حال، درمان ضدپلاکتی ممکن است خطر خونریزی کشنده یا ناتوان‌کننده درون جمجمه‌ای را نیز افزایش دهد.

اهداف: 

تعیین اثربخشی و ایمنی درمان ضدپلاکتی فوری خوراکی (که در اسرع‌وقت و حداکثر دو هفته پس از شروع سکته مغزی آغاز می‌شود) در مبتلایان به سکته مغزی ایسکمیک احتمالی حاد.

راهبرد جست‌وجو: 

ما پایگاه ثبت کارآزمایی‌های گروه استروک در کاکرین (که آخرین‌بار در 16 اکتبر 2013 جست‌وجو شد)؛ پایگاه ثبت مرکزی کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین (CENTRAL) (کتابخانه کاکرین شماره)؛ MEDLINE (جون 1998 تا می 2013)؛ و EMBASE (جون 1998 تا می 2013) را جست‌وجو کردیم. در سال 1998، برای نسخه قبلی این مطالعه مروری، ما پایگاه ثبت Antiplatelet Trailists` Collaboration؛ MedStrategy را جست‌وجو کردیم و با شرکت‌های دارویی مربوطه تماس گرفتیم.

معیارهای انتخاب: 

کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی شده که به مقایسه درمان ضدپلاکتی خوراکی (ظرف مدت 14 روز از سکته مغزی آغاز شد) با کنترل در افراد مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک قطعی یا احتمالی پرداختند.

جمع‌آوری داده و تجزیه و تحلیل: 

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم معیار ورود را به کار برده و کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کردند. آن‌ها برای کارآزمایی‌های واردشده، داده‌ها را استخراج و به‌طور متقاطع بررسی کردند.

نتایج اصلی: 

ما هشت کارآزمایی را که شامل 41,483 شرکت‌کننده بودند، وارد کردیم. هیچ کارآزمایی جدیدی از زمان آخرین به‌روزرسانی اضافه نشده است. دو کارآزمایی که تجویز آسپرین 160 میلی‌گرم تا 300 میلی‌گرم یک بار در روز را بررسی کردند که ظرف مدت 48 ساعت از شروع سکته مغزی آغاز شدند، 98% از داده‌ها را تامین کردند. خطر سوگیری (bias) پایین بود. حداکثر دوره پیگیری شش ماه بود. با درمان، کاهش معنی‌داری در مرگ‌ومیر یا وابستگی در پایان دوره پیگیری وجود داشت (نسبت شانس (OR): 0.95؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.91 تا 0.99). برای هر 1000 نفر که با آسپرین درمان شدند، 13 نفر از مرگ یا وابستگی نجات پیدا کردند (تعداد مورد نیاز برای درمان 79 نفر). درمان ضدپلاکتی با افزایش اندک اما قطعی هموراژی‌های علامت‌دار درون جمجمه‌ای همراه بود، اما این خطر کوچک به‌طور قابل‎‌توجهی تحت تاثیر منفعت آن، یعنی کاهش در سکته مغزی ایسکمیک عودکننده و آمبولی ریوی، قرار داشت.

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information
Share/Save