ยาที่ใช้ต้านซึมเศร้าช่วยให้คนเลิกสูบบุหรี่หรือไม่?

ความเป็นมาและคำถามของการทบทวนวรรณกรรม

ยาและอาหารเสริมบางอย่างที่ใช้ในการต้านซึมเศร้า (ยารักษาอาการซึมเศร้า) ได้รับการทดสอบเพื่อดูว่าพวกเขาสามารถช่วยคนเลิกสูบบุหรี่ได้หรือไม่ สองวิธีการรักษา- bupropion (บางครั้งเรียกว่า Zyban) และ nortriptyline - บางครั้งมีไว้เพื่อช่วยให้ผู้คนเลิกสูบบุหรี่ การตรวจสอบนี้ เพื่อศึกษาการใช้ยาต้านซึมเศร้าช่วยให้ผู้คนเลิกสูบบุหรี่ได้จริง (เป็นเวลาหกเดือนหรือนานกว่า) และดูความปลอดภัยของการใช้ยาเหล่านี้

ลักษณะของการศึกษา

การทบทวนนี้รวมถึงการศึกษา 115 เรื่อง ว่ายาต้านซึมเศร้าต่างกันมีประโยชน์และปลอดภัยอย่างไรเมื่อใช้เพื่อเลิกสูบบุหรี่ การศึกษาส่วนใหญ่ทำในผู้ใหญ่ เรารวมการศึกษาที่ติดตามนานเท่าใด เพื่อศึกษาความปลอดภัย แต่การศึกษาต้องติดตามอย่างน้อยหกเดือนเพื่อประเมินว่าผู้คนสามารถเลิกสูบบุหรี่ได้หรือไม่ หลักฐานจากการสืบค้นถึงเดือน พฤษภาคม 2019

ผลการศึกษาที่สำคัญ

การใช้ยาต้านซึมเศร้า bupropion ทำให้หยุดสูบบุหรี่ได้สำเร็จ 52% ถึง 77% ซึ่งเท่ากับห้าถึงเจ็ดคนประสบความสำเร็จในการเลิกสูบบุหรี่เป็นเวลาหกเดือนหรือมากกว่าสำหรับทุก ๆ ร้อยคนที่พยายามเลิกสูบบุหรี่ มีหลักฐานว่าคนที่ใช้ยาต้านซึมเศร้า nortriptyline ยังช่วยเพิ่มโอกาสประสบความสำเร็จในการเลิกสูบบุหรี่ มีหลักฐานไม่เพียงพอที่จะพิจารณาว่า้ยาต้านซึมเศร้าอื่น ช่วยให้เลิกสูบบุหรี่ได้หรือไม่

มีหลักฐานว่า bupropion เพิ่มผลที่ไม่พึงประสงค์โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้มีปัญหาสุขภาพจิตและผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์อาจเพิ่มโอกาสให้คนหยุดใช้ยา อย่างไรก็ตาม หลักฐานไม่ได้บ่งชี้ว่า bupropion ดูเหมือนมีการตาย เข้ารักษาในโรงพยาบาลหรือเหตุการณ์ที่คุกคามชีวิตเช่นการชัก มีข้อมูลไม่เพียงพอที่จะสรุปชัดเจนเกี่ยวกับความปลอดภัยของ nortriptyline ในการหยุดสูบบุหรี่

หลักฐานดังกล่าวไม่ได้แนะนำว่าการรับประทาน bupropion ในเวลาเดียวกันกับยาหยุดสูบบุหรี่อื่น ๆ เช่น varenicline (บางครั้งเรียกว่า Champix หรือ Chantix) หรือ nicotine การบำบัดทดแทนทำให้ผู้คนมีแนวโน้มเลิกบุหรี่ได้มากขึ้น คนมีแนวโน้มที่จะเลิกสูบบุหรี่เมื่อใช้ bupropion เหมือนกับเมื่อใช้ nortriptyline หรือการบำบัดทดแทนด้วยนิโคติน อย่างไรก็ตามคนที่ใช้ varenicline มีแนวโน้มที่จะเลิกมากกว่าผู้ที่ใช้ bupropion

ความเชื่อมั่นของหลักฐาน

มีหลักฐานเชื่อมั่นสูงว่า bupropion ช่วยให้ผู้คนเลิกสูบบุหรี่ ซึ่งหมายความว่าการวิจัยเพิ่มเติมนั้นไม่น่าจะเปลี่ยนแปลงข้อสรุปนี้ได้ อย่างไรก็ตามยังมีหลักฐานความเชื่อมั่นสูงที่ชี้ให้เห็นว่าผู้ที่ใช้ bupropion มีแนวโน้มที่จะหยุดยาจากผลที่ไม่พึงประสงค์มากกว่าผู้ที่ได้ยาหลอก หลักฐานความเชื่อมั่นระดับปานกลาง ต่ำหรือต่ำมากสำหรับคำถามหลักอื่น ๆ ซึ่งหมายความว่าคำตอบเหล่านี้อาจเปลี่ยนแปลงได้เมื่อมีการทำวิจัยเพิ่มเติม ส่วนใหญ่เป็นเพราะมีการศึกษาไม่เพียงพอหรือการศึกษามีขนาดเล็กเกินไป

ข้อสรุปของผู้วิจัย: 

มีหลักฐานความเชื่อมั่นสูงว่า bupropion ช่วยเลิกบุหรี่ในระยะยาวได้ อย่างไรก็ตาม bupropion ยังเพิ่มเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์รวมทั้ง อารการไม่พึงประสงค์ทางจิตเวชและมีหลักฐานความเชื่อมั่นสูงว่าคนที่รับ bupropion มีแนวโน้มที่จะหยุดการรักษามากกว่ายาหลอก อย่างไรก็ตาม หลักฐานไม่ชัดเจนชี้ให้เห็นว่าคนที่รับ bupropion เกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรงมากหรือน้อยกว่าผู้ที่ได้รับยาหลอก (ความเชื่อมั่นปานกลาง) Nortriptyline ก็ดูเหมือนว่าจะมีประโยชน์ต่ออัตราการเลิกสูบบุหรี่เมื่อเทียบกับยาหลอก หลักฐานแสดงให้เห็นว่า bupropion อาจประสบความสำเร็จเท่ากับ NRT และ nortriptyline ในการช่วยเลิกบุหรี่ แต่มีประสิทธิภาพน้อยกว่า varenicline มีหลักฐานไม่เพียงพอที่จะบอกว่ายาต้านซึมเศร้าอื่น ๆ ผ่านการทดสอบเช่น SSRIs ช่วยเลิกบุหรี่ และเมื่อดูด้านความปลอดภัยและความทนทาน ส่วนใหญ่ข้อมูลยังไม่เพียงพอทำให้ยากต่อการสรุป จากหลักฐานที่มีความเชื่อมั่นสูง การศึกษาเพิ่มเติมในการตรวจสอบประสิทธิภาพของ bupropion เทียบกับยาหลอกจึงไม่น่าจะเปลี่ยนผลการศึกษาว่า bupropion สามารถช่วยในการเลิกบุหรี่ อย่างไรก็ตาม ยังมีความสำคัญในการวัดผลและรายงานด้านปลอดภัยและความทนทานในการใช้ยาต้านซึมเศร้าอย่างชัดเจน

อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
บทนำ: 

แม้ว่ากลไกทางเภสัชวิทยาของยาแก้ซึมเศร้านั้นมีความหลากหลาย แต่สามารถช่วยในการหยุดสูบบุหรี่ได้ ประการแรกการถอนนิโคตินอาจทำให้เกิดอาการซึมเศร้า และยาต้านซึมเศร้าอาจบรรเทาอาการเหล่านี้ได้ นอกจากนี้ยาต้าซึมเศร้าบางชนิดอาจมีผลเฉพาะกับระบบประสาทหรือตัวรับการติดนิโคติน

วัตถุประสงค์: 

เพื่อประเมินหลักฐานด้านประสิทธิภาพ, ความปลอดภัยและความทนทานต่อยาที่มีคุณสมบัติต้านอาการซึมเศร้าในการช่วยผู้สูบบุหรี่เลิกบุหรี่ในระยะยาว

วิธีการสืบค้น: 

เราสืบค้นจาก Cochrane Tobacco Addiction Specialized Register, รวมถึงรายงานจากดัชนีการทดลองที่ลงทะเบียนใน Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL), MEDLINE, Embase, และ PsycINFO, clinicaltrials.gov, the ICTRP, การทบทวนอื่น ๆ และจากบทคัดย่อจากการประชุมในเดือนพฤษภาคม 2019

เกณฑ์การคัดเลือก: 

เรารวมการทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มเปรียบเทียบ (RCTs) ที่ผู้เข้าร่วมเป็นผู้สูบบุหรี่เปรียบเทียบยาต้านโรคซึมเศร้ากับยาหลอกหรือไม่ได้รับการรักษา การรักษาด้วยยาทางเลือกอื่นหรือการใช้ยาแบบเดียวกันในวิธีต่างกัน เราไม่รวมการทดลองที่ติดตามการวิเคราะห์ประสิทธิภาพน้อยกว่าหกเดือน เรารวมทุกการทดลองติดตามเรื่องความปลอดภัย

การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล: 

เราสกัดข้อมูลและประเมินความเสี่ยงของอคติโดยใช้วิธีมาตรฐานของ Cochrane นอกจากนี้เรายังใช้ GRADE เพื่อประเมินความเชื่อมั่นของหลักฐาน

ผลลัพธ์หลักของการวิจัยคือการหยุดสูบบุหรี่หลังจากการติดตามอย่างน้อยหกเดือนแสดงเป็นค่าความเสี่ยงสัมพัทธ์ (RR) และช่วงความเชื่อมั่น 95% (CIs) เราใช้คำจำกัดความของการเลิกบุหรี่อย่างเข้มงวด และจากการทดสอบและตรวจสอบทางชีวเคมี (ถ้ามี) ในกรณีที่เหมาะสมเราทำการวิเคราะห์ meta-analysis โดยใช้ fixed-effect model

ในทำนองเดียวกัน เรานำเสนออุบัติการณ์ของความปลอดภัยและผลการทนทาน (tolerance) รวมถึงเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (AEs), เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง (SAEs), อาการทางจิตเวช, ชัก, การได้รับยาเกินขนาด, พยายามฆ่าตัวตาย การฆ่าตัวตายและการตายทั้งหมด การถอนตัวจากการศึกษาจากยา โดยใช้ RR (95% CIs)

ผลการวิจัย: 

เรารวบรวมการศึกษา 115 เรื่อง (33 เรื่องเป็นการศึกษาใหม่สำหรับการอัปเดตนี้) ผู้เข้าร่วมที่เป็นผู้ใหญ่ส่วนใหญ่มาจากชุมชนหรือจากคลินิกเลิกบุหรี่ เราเห็นว่าการศึกษา 28 เรื่องมีความเสี่ยงสูงต่อการมีอคติ อย่างไรก็ตามการการวิเคราะห์อย่างจำกัดเฉพาะการศึกษาที่ความเสี่ยงต่ำหรือไม่ชัดเจนไม่ได้เปลี่ยนผลการศึกษาทางคลินิก มีหลักฐานความเชื่อมั่นสูงว่า bupropion เพิ่มอัตราการเลิกบุหรี่ในระยะยาว (RR 1.64, 95% CI 1.52 ถึง 1.77; I2 = 15%; การศึกษา 45 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 17,866 คน) มีหลักฐานไม่เพียงพอที่จะพิสูจน์ได้ว่าผู้เข้าร่วมรับยา bupropion มีแนวโน้มที่จะมี SAE มากกว่าผู้ที่ได้รับยาหลอก ผลการศึกษาไม่ชัดเจนและ CIs แสดงผลไม่แตกต่างกัน (RR 1.16, 95% CI 0.90 ถึง 1.48; I2 = 0%; การศึกษา 21 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 10,625 คน; หลักฐานความเชื่อมั่นปานกลาง, ลดระดับความเชื่อมั่นลง 1 ระดับ เนื่องจาก ความไม่แม่นยำ) เราพบหลักฐานความเชื่อมั่นสูงว่าการใช้ bupropion ส่งผลมีการถอนตัวจากการศึกษาจากเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ของยามากกว่ายาหลอก (RR 1.37, 95% CI 1.21 ถึง 1.56; I2 = 19%; การศึกษา 25 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 12,340 คน) ผู้เข้าร่วมที่ได้รับการสุ่มรับ bupropion มีแนวโน้มที่จะรายงานอาการทางจิตเวชมากกว่าผู้ที่ได้รับยาหลอก (RR 1.25, 95% CI 1.15 ถึง 1.37; I2 = 15%; การศึกษา 6 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 4439 คน)

นอกจากนี้ เรายังดูเรื่องความปลอดภัยและประสิทธิภาพของ bupropion เมื่อใช้ร่วมกับการรักษาด้วยการเลิกบุหรี่อื่น ๆ ที่ไม่ใช่ยาต้านซึมเศร้า มีหลักฐานไม่เพียงพอที่จะพิสูจน์ว่าการรักษาด้วย bupropion ร่วมกับการทดแทนนิโคติน (NRT) ส่งผลให้อัตราเลิกบุหรี่ดีกว่า NRT เพียงอย่างเดียว (RR 1.19, 95% CI 0.94 ถึง 1.51; I2 = 52%; การศึกษา 12 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 3487 คน) หรือไม่ bupropion ร่วมกับ varenicline ส่งผลให้อัตราการเลิกบุหรี่ดีกว่า varenicline เพียงอย่างเดียว (RR 1.21, 95% CI 0.95 ถึง 1.55; I2 = 15%; การศึกษา 3 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 1057 คน) เราเห็นว่าความเชื่อมั่นของหลักฐานทั้งสองกรณีอยู่ในระดับต่ำและปานกลางตามลำดับ จากความไม่แน่นอนและจากความไม่สอดคล้องกันในก่อนหน้านี้ การเปรียบเทียบนี้ยังไม่ชัดเจนยากต่อการสรุปข้อมูลด้านความปลอดภัยอย่างชัดเจน

การวิเคราะห์ meta-analysis การศึกษา 6 เรื่องแสดงว่า bupropion ส่งผลให้อัตราการเลิกบุหรี่ต่ำกว่า varenicline (RR 0.71, 95% CI 0.64 ถึง 0.79; I2 = 0%; การศึกษา 6 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 6286 คน) ในขณะไม่มีหลักฐานความแตกต่างของประสิทธิภาพระหว่าง bupropion กับ NRT (RR 0.99, 95% CI 0.91 ถึง 1.09; I2 = 18%; การศึกษา 10 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 8230 คน)

นอกจากนี้ เรายังพบหลักฐานบางอย่างที่ nortriptyline ช่วยเลิกบุหรี่เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอก (RR 2.03, 95% CI 1.48 ถึง 2.78; I2 = 16%; การศึกษา 6 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 975 คน) ในขณะที่มีหลักฐานไม่เพียงพอที่จะพิสูจน์ว่า bupropion หรือ nortriptyline มีประสิทธิภาพมากกว่ากัน (RR 1.30 (bupropion ดีกว่า), 95% CI 0.93 ถึง 1.82; I2 = 0%; การศึกษา 3 เรื่อง, ผู้เข้าร่วม 417 คน) ไม่มีหลักฐานว่ายาต้านซึมเศร้าอื่นใด (รวมถึง St John's Wort,selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs), monoamine oxidase inhibitors (MAOIs)) ผ่านการทดสอบว่ามีผลต่อการเลิกบุหรี่ ผลการวิจัยไม่ชัดเจนและไม่สอดคล้องกันว่ายาต้านซึมเศร้ามีประโยชน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าหรือเคยมีภาวะซึมเศร้า (ส่วนใหญ่ศึกษายา bupropion และ nortriptyline)

บันทึกการแปล: 

แปลโดย เพียงจิตต์ ธารไพรสาณฑ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เมื่อวันที 4 เมษายน 2020

Tools
Information
Share/Save