Wprowadzenie
Glejaki to bardzo agresywne nowotwory mózgu. Często pojawiają się szybko i mają niszczycielskie skutki w zależności od ich lokalizacji w mózgu. Często dotykają one dotychczas dobrze i wysoko funkcjonujące osoby bez żadnych "znaków ostrzegawczych". Nie są znane żadne czynniki ryzyka. Wpływ na osoby cierpiące na glejaka wielopostaciowego, ich rodziny, przyjaciół i społeczeństwo jest bardzo problematyczny. Standardowa terapia obejmuje resekcję guza, a następnie skojarzoną chemioterapię i radioterapię, po których następuje dodatkowe sześć miesięcy chemioterapii. Strategia ta ma na celu jedynie kontrolę i powstrzymanie choroby oraz opóźnienie jej nawrotu, ponieważ obecnie nie ma skutecznego postępowania pozwalającego na wyleczenie.
Naukowcy zbadali i znaleźli wiele zmian w genach w pobranych próbkach tkanek glejaka, co pozwoliło na przeprowadzenie badań klinicznych oceniających nowe terapie lekowe. Receptor naskórkowego czynnika wzrostu (ang. epidermal growth factor receptor; EGFR), który normalnie kontroluje wzrost komórek, jest nieprawidłowy w glejakach w około 30% do 60% przypadków. Ta nieprawidłowość może prowadzić do niepohamowanego wzrostu komórek, replikacji i zwiększenia agresywnego potencjału nowotworu. Obecnie uznaje się, że osoby z glejakami z nieprawidłowym EGFR może cechować krótszy czas przeżycia.
Przeprowadzono kilka badań klinicznych leków ukierunkowanych na to białko. Przegląd ten miał na celu zebranie wszystkich dostępnych danych naukowych i ocenę ryzyka i korzyści związanych z tego typu terapią w glejakach, a w szczególności, czy leki anty-EGFR mogą poprawić przeżycie, pozostając jednocześnie tolerowaną terapią bez skutków ubocznych.
Metody
Przeszukaliśmy medyczne bazy danych do kwietnia 2020 roku pod kątem badań z randomizacją (rodzaj badania, w którym uczestnicy są przydzielani do jednej z dwóch lub więcej grup leczenia przy użyciu metody losowej), w których stosowano terapie anty-EGFR u osób z glejakiem.
Najważniejsze wyniki
Ogólnie rzecz biorąc, nie zaobserwowano żadnych korzyści w zakresie poprawy przeżycia całkowitego dzięki zastosowaniu terapii anty-EGFR u nowo zdiagnozowanych osób z glejakiem lub w przypadku jego nawrotów. Stosowanie terapii anty-EGFR nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych, takich jak niski poziom białych krwinek lub płytek krwi. Wystąpiły pewne spodziewane skutki uboczne, w tym wysypka skórna i biegunka, ale nie były one poważne i nie wydawały się wpływać na jakość życia uczestników. Terapia anty-EGFR nie opóźniła pogorszenia choroby u nowo zdiagnozowanych osób z glejakami, ale zaobserwowano poprawę wśród osób z nawracającą chorobą.
Wnioski
Obecnie nie ma wystarczających danych naukowych na poparcie stosowania terapii anty-EGFR w nowo zdiagnozowanym lub nawracającym glejaku wielopostaciowym. Chociaż terapia jest ogólnie oczekiwana, podobnie jak w przypadku innych terapii anty-EGFR, w przypadku ABT-414 mogą wystąpić znaczące skutki uboczne obejmujące oczy. Ogólnie rzecz biorąc, terapie anty-EGFR nie miały wpływu na jakość życia. Przyszłe zastosowanie terapii anty-EGFR w leczeniu glejaka wielopostaciowego wymaga dalszych badań. Przyszłe badania powinny być promowane i dostosowane do osób z glejakiem wielopostaciowym ze znanymi nieprawidłowymi receptorami EGFR.
Tłumaczenie: Maria Kowalczyk Redakcja: Małgorzata Maraj
Ten przegląd Cochrane został pierwotnie opracowany w języku angielskim. Za poprawne tłumaczenie odpowiada zespół tłumaczy, który je wykonał. Tłumaczenie jest wykonywane z należytą starannością i zgodnie ze standardowymi procesami zapewniającymi kontrolę jakości. Jednakże w przypadku rozbieżności, nieprecyzyjnych lub niewłaściwych tłumaczeń, pierwszeństwo ma wersja oryginalna w języku angielskim.