Jakie są korzyści i zagrożenia związane z leczeniem złamań kości piętowej z zastosowaniem operacji lub bez leczenia operacyjnego?

Najważniejsze informacje

• U osób, które doznały złamania kości piętowej, zabieg chirurgiczny może poprawić funkcjonowanie stopy i stawu skokowego nawet do dwóch lat po urazie w porównaniu z metodami leczenia niechirurgicznego.

• Zabieg chirurgiczny może również zmniejszyć liczbę osób odczuwających ból nawet do dwóch lat po urazie oraz nieznacznie poprawić ich jakość życia.

• Dane naukowe pochodzą jedynie z kilku małych badań, które nie zawsze zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, co oznacza, że nasze zaufanie do uzyskanych wyników jest niewielkie.

• Potrzebne są dalsze, rzetelnie przeprowadzone badania, aby zwiększyć nasze zaufanie do danych naukowych. W przyszłych badaniach należy stosować narzędzia do pomiaru punktów końcowych opracowanych specjalnie dla złamań kości piętowej. Powinny również oceniać nowsze metody chirurgiczne, które nie zostały uwzględnione w niniejszym przeglądzie. Nowsze metody, nazywane czasem „minimalnie inwazyjnymi”, ograniczają liczbę nacięć, jakie chirurg musi wykonać. Może to przyczynić się do zmniejszenia liczby powikłań pooperacyjnych i zapewnienia pacjentowi lepszych długoterminowych wyników leczenia w porównaniu z innymi rodzajami zabiegów chirurgicznych uwzględnionymi w niniejszym przeglądzie.

Złamania kości piętowej

Kość piętowa to kość znajdująca się w pięcie, która pomaga utrzymać stopę w odpowiedniej pozycji podczas prawidłowego chodzenia. Złamanie kości piętowej występuje zazwyczaj po upadku z wysokości lub w wyniku zdarzenia o dużej sile uderzenia, takiego jak wypadek samochodowy, i częściej dotyka młodych dorosłych. Jest to bolesny uraz i przez wiele tygodni po nim pacjenci mogą nie być w stanie obciążać kończyny (czyli przenosić pełnego ciężaru ciała na kontuzjowaną nogę) Może to ograniczyć aktywność fizyczną i spowodować opóźnienia w powrocie do normalnych aktywności (takich jak praca).

Metody leczenia złamania kości piętowej obejmują:

• zabieg chirurgiczny polegający na zastosowaniu metalowych płytek, śrub lub drutów, które utrzymują odłamy kostne we właściwym położeniu podczas ich gojenia;

• leczenie niechirurgiczne, w ramach którego pacjenci będą proszeni o odpoczynek, trzymanie nogi w pozycji uniesionej, a czasami także o stosowanie okładów z lodu w celu zmniejszenia obrzęku spowodowanego urazem. Pacjenci mogą również nosić opatrunek gipsowy, zdejmowaną ortezę lub szynę albo ciasny bandaż.

W przypadku obu metod leczenia, pacjentom zwykle zaleca się unikanie obciążania kończyny przez co najmniej sześć tygodni.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy sprawdzić, czy w przypadku złamań kości piętowej skuteczniejsze jest leczenie operacyjne, czy nieoperacyjne.

Chcieliśmy sprawdzić, czy te metody leczenia poprawiają sprawność funkcjonalną (np. w jakim stopniu osoba ta jest w stanie korzystać ze stawu skokowego i stopy), zmniejszają ból, poprawiają jakość życia oraz umożliwiają powrót do normalnych czynności (takich jak praca). Szczególnie interesował nas długoterminowy wpływ leczenia na życie pacjentów w okresie do około dwóch lat po urazie. Interesowała nas również sprawność w ciągu pierwszych trzech miesięcy od urazu.

Chcieliśmy również ustalić, czy zastosowane metody leczenia miały wpływ na liczbę powikłań oraz jakie były skutki uboczne leczenia chirurgicznego.

Co zrobiliśmy?

Wyszukaliśmy badania, w których porównano leczenie chirurgiczne z leczeniem niechirurgicznym u osób w wieku co najmniej 14 lat. Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki badań oraz oceniliśmy nasze zaufanie do dostępnych danych naukowych, uwzględniając takie czynniki jak zastosowane metody i wielkość badania.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 12 badań, w których wzięło udział 1097 osób ze złamaniem kości piętowej. Średni wiek uczestników badania wynosił od 28 do 52 lat, a 86% z nich stanowili mężczyźni, co jest dość typowe w przypadku złamań kości piętowej.

Stwierdziliśmy, że zabieg chirurgiczny może poprawić funkcjonowanie w ciągu pierwszych dwóch lat w porównaniu z metodami leczenia niechirurgicznego, choć nie mieliśmy pewności, czy poprawa ta była na tyle znacząca, by stanowić istotną różnicę dla pacjentów. W żadnym z badań nie opisano funkcjonowania w ciągu pierwszych trzech miesięcy po urazie.

Zabieg chirurgiczny może również zmniejszyć liczbę osób odczuwających ból i przyczynić się do niewielkiej, ale znaczącej poprawy jakości życia pacjentów nawet do dwóch lat po urazie. Różnica między poszczególnymi metodami leczenia pod względem liczby osób, które są w stanie powrócić do swoich normalnych aktywności, może być niewielka lub może nie być żadnej różnicy.

W jednym niewielkim badaniu u jednej osoby poddanej leczeniu chirurgicznemu konieczna była amputacja (usunięcie kończyny od kolana w dół), podczas gdy w grupie poddanej leczeniu niechirurgicznemu nie odnotowano żadnych przypadków amputacji; w żadnym innym badaniu nie odnotowano takiego wyniku. Być może nie ma różnicy między poszczególnymi opcjami leczenia pod względem liczby osób, które wymagały kolejnej operacji mającej na celu usztywnienie stawu w okolicy kości piętowej.

Wśród osób poddanych zabiegowi chirurgicznemu u 14% wystąpiło zakażenie rany, które można było wyleczyć antybiotykami.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Mamy niewielkie zaufanie do danych naukowych, ponieważ uczestnicy byli świadomi tego, jaką terapię otrzymali, co mogło spowodować wystąpienie błędu systematycznego. Ponadto w niektórych badaniach uczestnicy nie zostali losowo przydzieleni do poszczególnych grup terapeutycznych, co oznacza, że różnice między grupami mogły wynikać raczej z różnic między samymi osobami niż z zastosowanych metod leczenia. Ponadto w większości badań uczestniczyła jedynie niewielka liczba osób.

Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?

Jest to aktualizacja poprzedniego przeglądu. Dane naukowe są aktualne do listopada 2022 r.