Zachęcanie do uczestnictwa w rehabilitacji kardiologicznej i przestrzegania jej zasad.

Wprowadzenie

Programy rehabilitacji kardiologicznej wspomagają rekonwalescencję po epizodach sercowych, takich jak zawał serca, stentowanie tętnic wieńcowych, czy pomostowanie aortalno-wieńcowe i zmniejszają prawdopodobieństwo dalszego rozwoju chorób. Programy te się różnią, jednak zazwyczaj obejmują co najmniej jeden z następujących elementów: ćwiczenia fizyczne, edukacja i pomoc psychologiczna (wsparcie). Pomimo korzyści wynikających z rehabilitacji kardiologicznej, nie wszyscy chorzy chcą zgadzają się w niej uczestniczyć, a wiele osób korzystających z rehabilitacji nie stosuje się do zaleceń. Niniejszy przegląd aktualizuje poprzednio opublikowany przegląd Cochrane, w którym oceniano badania nad strategiami postępowania zachęcającego do uczestnictwa w rehabilitacji kardiologicznej i interwencji zmierzających do poprawy przestrzegania jej zasad.

Charakterystyka badania

Dokonano przeglądu wielu naukowych baz danych poszukując badań z randomizacją (tzn. z losowym przydziałem uczestników do jednej z dwóch lub większej liczby porównywanych grup) przeprowadzonych wśród osób dorosłych (tzn. po 18. roku życia), które przeszły zawał serca, pomostowanie aortalno-wieńcowe (zabieg chirurgiczny, podczas którego wytwarza się nową drogę przepływu krwi, aby ominąć zwężone lub zatkane odcinki tętnic wieńcowych, w celu poprawy dostarczania tlenu do mięśnia sercowego), przezskórną (śródnaczyniową) angioplastykę wieńcową (zabieg mający na celu udrożnienie zwężonych lub zamkniętych tętnic wieńcowych), niewydolność serca, dławicę piersiową lub inną postać choroby wieńcowej i kwalifikowały się do rehabilitacji kardiologicznej. Przegląd obejmuje badania, których wyniki opublikowano do stycznia 2013 roku.

Najważniejsze wyniki

Odnaleziono 18 badań, które kwalifikowały się do włączenia do przeglądu (10 badań oceniało interwencje zachęcające do uczestnictwa w rehabilitacji, natomiast 8 badań dotyczyło interwencji, których celem była poprawa stosowania się do zaleceń). Badania oceniały różnorodne techniki postępowania, których celem było zachęcenie do uczestnictwa w rehabilitacji kardiologicznej oraz lepsze przestrzegania jej zasad, a w wielu z nich stosowano połączenie tych strategii.

Ogólnie rzecz biorąc, strategie postępowania zachęcającego do rehabilitacji były skuteczne i obejmowały regularne wizyty ze stron pielęgniarek i terapeutów, wczesne wizyty kontrolne po wypisie, listy motywacyjne, programy specyficzne dla płci, a także programy fazy pośredniej dla starszych pacjentów. Kilka z wyszukanych badań było obciążonych małym ryzykiem błędu systematycznego (tzn. sformułowania nieprawidłowych wniosków ze względu na stronniczość badaczy). Niewiele badań wykazywało poprawę przestrzegania zasad rehabilitacji. Do skutecznych interwencji należały: codzienna samoobserwacja aktywności, planowanie działań oraz wdrażanie do przestrzegania zaleceń przez personel zajmujący się rehabilitacją kardiologiczną. Badania te jednak cechowały się dużym ryzykiem błędu. Dostępne dane nie pozwalają na stwierdzenie, że wymienione interwencje poprawiały związaną ze zdrowiem jakość życia lub zmniejszały częstość występowania epizodów sercowo-naczyniowych bądź całkowitą umieralność. Nie ma również danych wskazujących na szkodliwość interwencji zachęcających do uczestnictwa w rehabilitacji kardiologicznej i zmierzających do poprawy przestrzegania jej zaleceń. Nie odnaleziono żadnych badań dostarczających informacji na temat kosztów lub wykorzystania zasobów.

Jakość danych naukowych

Jakość danych, wskazujących na skuteczność interwencji zachęcających do uczestnictwa w rehabilitacji kardiologicznej, jest niska. Nie można sformułować zaleceń praktyki klinicznej dotyczących poprawy przestrzegania zasad rehabilitacji kardiologicznej. Konieczne jest przeprowadzenie kolejnych, wysokiej jakości badań, zwłaszcza w niedostatecznie reprezentowanych grupach ludzi takich jak kobiety, mniejszości etniczne, osoby starsze, chorzy cierpiący na niewydolność serca, a także osoby z chorobami towarzyszącymi (obecnością jednej lub więcej chorób innych niż choroba zasadnicza).

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie Bartłomiej Matulewicz Redakcja Ewa Płaczkiewicz-Jankowska

Tools
Information
Share/Save