Spożywanie kwasów omega 3 w chorobach sercowo-naczyniowych

Tłumaczenie nieaktualne. Kliknij tutaj aby zobaczyć aktualną wersję przeglądu w języku angielskim.

Pytanie badawcze

Dokonaliśmy przeglądu badań randomizowanych, w których pacjenci przydzielani są losowo do grup leczenia, oceniających wpływ zwiększonego spożywania kwasów omega-3 pochodzących z ryb i produktów roślinnych na choroby serca i układu krążenia (zwane chorobami sercowo-naczyniowymi, które obejmują zawał serca i udar mózgu, ChSN), otyłość i stężenie tłuszczów we krwi (lipidów, obejmujących cholesterol, trójglicerydy, lipoproteiny o wysokiej gęstości (HDL – „dobry” cholesterol) oraz lipoproteiny niskiej gęstości (LDL – „zły” cholesterol)).

Wprowadzenie

Kwasy omega 3 są niezbędne, w celu utrzymania zdrowia musimy je dostarczać organizmowi z żywności. Główne rodzaje kwasów omega 3 to kwas alfa-linolenowy (ALA), znajdujący się w produktach roślinnych, kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA), które występują w rybach. Istnieje powszechne przekonanie, że spożywanie większej ilości ryb lub przyjmowanie suplementów omega-3 zmniejsza ryzyko występowania chorób serca, udaru mózgu i zgonu.

Charakterystyka badań

Dane naukowe są aktualne do kwietnia 2017 r. Przegląd obejmuje 79 badań z udziałem ponad 112 000 osób. Badania te oceniały wpływ przyjmowania zwiększonych ilości kwasów omega 3 w porównaniu z mniejszą podażą lub nie przyjmowaniem tych kwasów na choroby serca i układu krążenia. Wśród nich 25 to były badania bardzo wiarygodne (dobrze zaprojektowane, dlatego wyniki nie były stronnicze). Uczestnikami byli dorośli zarówno zdrowe jak i chore, pochodzące z Ameryki Północnej, Europy, Australii oraz Azji. Osoby biorące udział w badaniu zwiększyli spożycie tłuszczów omega-3 lub zachowali zwykłe, dotychczasowe ilości podaży przez co najmniej rok. W większości badań oceniających kwasy EPA i DHA, tłuszcze te podawano w formie kapsułek, w kilku innych oceniano spożywanie tłustych ryb.

Główne wyniki

Zwiększenie spożywania EPA i DHA wykazało niewielki lub żaden wpływ na ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny i zdarzeń sercowo-naczyniowych (dane naukowe wysokiej jakości) oraz prawdopodobnie niewielki lub brak wpływu na ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, zgonu lub zdarzeń wieńcowych, udaru lub zaburzeń rytmu serca (umiarkowana jakość danych naukowych; zdarzenia wieńcowe to choroby tętnic, które dostarczają krew do serca). Kwasy EPA i DHA nieznacznie obniżają stężenie trójglicerydów w surowicy i podwyższają poziom HDL (dane naukowe wysokiej jakości).

Spożywanie większej ilości ALA (np. poprzez zwiększenie spożycia orzechów włoskich lub wzbogaconej margaryny) prawdopodobnie wykazuje niewielki lub żaden wpływ na ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych lub zdarzeń sercowych, ale prawdopodobnie nieznacznie zmniejsza liczbę zdarzeń sercowo-naczyniowych, śmiertelność wieńcową i zaburzenia rytmu serca (dane naukowe o umiarkowanej/niskiej jakości). Wpływ spożywania ALA na ryzyko wystąpienia udaru mózgu jest niejasny z powodu bardzo niskiej jakości danych naukowych.

Istnieją dane naukowe potwierdzające, że przyjmowanie kwasów omega 3 w postaci kapsułek nie wpływa na zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych lub zgonu. Istnieją skąpe dane naukowe wskazujące na efekt spożywania ryb. Mimo, że EPA i DHA zmniejszają stężenie trójglicerydów, prawdopodobnie dodatkowe przyjmowanie omega-3 nie jest skuteczne w profilaktyce lub leczeniu chorób serca i układu krążenia. Jednak zwiększone spożycie kwasu ALA pochodzenia roślinnego może mieć niewielki efekt ochronny w niektórych chorobach sercowo-naczyniowych.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Magdalena Koperny Redakcja: Joanna Zając, Małgorzata Kołcz

Share/Save