Spożywanie kwasów omega-3 w chorobach sercowo-naczyniowych

Pytanie badawcze

Dokonaliśmy przeglądu badań randomizowanych (badań, w których pacjenci przydzielani są losowo do grup leczenia), w których oceniano wpływ zwiększonego spożycia tłuszczy omega-3 pochodzących z ryb i produktów roślinnych na choroby serca i układu krążenia (zwane chorobami sercowo-naczyniowymi, ChSN, które obejmują zawał serca i udar mózgu), otyłość i stężenie tłuszczów we krwi (lipidów, obejmujących cholesterol, trójglicerydy, lipoproteiny o wysokiej gęstości [HDL – „dobry” cholesterol] oraz lipoproteiny niskiej gęstości [LDL – „zły” cholesterol]).

Wprowadzenie

Kwasy omega-3 są dla nas niezbędne - w celu utrzymania zdrowia musimy je dostarczać organizmowi z pożywieniem. Główne rodzaje kwasów omega-3 to kwas alfa-linolenowy (ALA), tłuszcz znajdujący się w produktach roślinnych, kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA), które występują w rybach. Istnieje powszechne przekonanie, że spożywanie większej ilości ryb lub przyjmowanie suplementów zawierających kwasy omega-3 zmniejsza ryzyko występowania chorób serca, udaru mózgu i zgonu.

Charakterystyka badań

Dane naukowe są aktualne do kwietnia 2017 r. Przegląd obejmuje 79 badań z udziałem ponad 112 000 osób. Oceniały one wpływ zwiększonego przyjmowania kwasów omega-3 w porównaniu z mniejszą ich podażą lub brakiem spożywania na choroby serca i naczyń. Dwadzieścia pięć badań oceniono jako bardzo wiarygodne (dobrze zaprojektowane, dlatego ich wyniki nie były stronnicze). Uczestnikami byli dorośli, u części z nich stwierdzono problemy zdrowotne, a innych oceniono jako zdrowych. Włączone do badań osoby pochodziły z Ameryki Północnej, Europy, Australii oraz Azji. Uczestnicy zwiększali spożycie tłuszczy omega-3 lub utrzymywali dotychczasową ich podaż przez co najmniej rok. W większości badań dotyczących EPA i DHA, tłuszcze te podawano w formie kapsułek, jedynie w kilku badaniach analizowano spożycie tłustych ryb.

Główne wyniki

Zwiększenie spożycia EPA i DHA miało niewielki lub żaden wpływ na ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny i ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych (dane naukowe wysokiej jakości) oraz prawdopodobnie miało niewielki lub żaden wpływ na ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, zgonu lub zdarzeń wieńcowych, udaru mózgu lub zaburzeń rytmu serca (umiarkowana jakość danych naukowych; zdarzenia wieńcowe to choroby tętnic dostarczających krew do serca). EPA i DHA nieznacznie obniżają poziom trójglicerydów we krwi i podwyższają poziom cholesterolu HDL (dane naukowe wysokiej jakości).

Spożywanie większej ilości ALA (np. poprzez zwiększenie spożycia orzechów włoskich lub wzbogaconej margaryny) prawdopodobnie wykazuje niewielki lub żaden wpływ na ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych lub zdarzeń sercowych. Spożywanie ALA prawdopodobnie nieznacznie zmniejsza liczbę zdarzeń sercowo-naczyniowych i zaburzenia rytmu serca (dane naukowe o umiarkowanej/niskiej jakości). Wpływ spożywania ALA na ryzyko wystąpienia udaru mózgu jest niejasny z powodu bardzo niskiej jakości danych naukowych.

Istnieją dane naukowe wskazujące, że przyjmowanie tłuszczy omega-3 w postaci kapsułek nie wpływa na zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób serca, udaru mózgu lub zgonu. Istnieją ograniczone dane naukowe dotyczące efektów spożywania ryb. Mimo, iż EPA i DHA zmniejszają poziom trójglicerydów we krwi, suplementacja tłuszczy omega-3 prawdopodobnie nie jest skuteczna w profilaktyce lub leczeniu chorób serca i układu krążenia. Jednak zwiększone spożycie ALA pochodzenia roślinnego może mieć niewielki ochronny wpływ w niektórych chorobach serca i układu krążenia.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Magdalena Koperny Redakcja: Joanna Zając, Małgorzata Kołcz

Tools
Information
Share/Save