Belangrijkste boodschappen

• Het spelen van videospellen waarbij je fysiek actief bent ('exergaming') kan mensen met dementie en milde cognitieve stoornissen helpen om denkvaardigheden zoals leren en onthouden te verbeteren. Maar we weten nog niet zeker of dat echt zo is.

• Er is momenteel weinig bewijs dat exergaming mensen met dementie en lichte cognitieve stoornissen helpt om beter te wandelen, hun evenwicht te bewaren of dagelijkse taken uit te voeren, zoals rekeningen betalen of boodschappen doen.

Wat zijn dementie en milde cognitieve stoornissen?

Dementie is een aandoening waarbij de hersenen zodanig veranderen dat het geheugen, het denkvermogen en het vermogen om dagelijkse taken uit te voeren worden aangetast. Het kan het moeilijk maken voor iemand om dingen te onthouden, te plannen, zich te concentreren of te communiceren. Deze veranderingen worden meestal na verloop van tijd erger en kunnen uiteindelijk het dagelijks leven verstoren.

Milde cognitieve stoornis betekent dat iemand wat problemen heeft met het geheugen en het denken, maar niet zoveel als iemand met dementie. Maar het kan later wel leiden tot dementie. Hoewel mensen met een lichte cognitieve stoornis moeite kunnen hebben met dingen onthouden of helder denken, kunnen ze nog steeds alledaagse taken doen, zoals rekeningen betalen, boodschappen doen en hun huis schoonhouden. Kort gezegd lijken de problemen met geheugen en denken minder ernstig dan bij dementie, maar die kunnen in de loop van de tijd wel verergeren.

Wat is exergaming?

Op dit moment zijn er niet veel behandelingen die ziektes zoals dementie kunnen afremmen. Maar we weten wel dat een leven lang actief blijven, zowel lichamelijk als geestelijk, het risico op dementie kan verlagen. Sommige experten denken dat mensen aanmoedigen om op beide manieren actief te blijven kan helpen om de symptomen van dementie en de effecten van milde cognitieve stoornissen te verminderen. Met nieuwe technologie kunnen we nu virtual reality en interactieve spellen, exergames genoemd, gebruiken om lichamelijke en mentale training te geven. Exergames worden gezien als een goede optie omdat ze voor oudere volwassenen relatief gemakkelijk thuis te gebruiken zijn en de motivatie kunnen verhogen.

Wat wilden we onderzoeken?

We wilden weten of het spelen van exergames effectiever is dan geen actieve behandeling of gewone behandelingen om de lichamelijke vaardigheden, denkvaardigheden en het vermogen om dagelijkse taken uit te voeren te verbeteren bij mensen met dementie en lichte cognitieve stoornissen.

We wilden ook controleren of het spelen van exergames bijwerkingen heeft.

Wat hebben we gedaan?

We zochten naar onderzoeken die mensen die een behandeling met exergaming kregen vergeleken met mensen die andere behandelingen kregen. In sommige gevallen werden mensen die exergaming gebruikten vergeleken met mensen die geen speciale behandeling kregen (ze ontspanden zich bijvoorbeeld gewoon) of behandelingen kregen waarvan studies hebben aangetoond dat ze een positief effect hebben, zoals aerobe lichaamsbeweging of hersentraining. Waar mogelijk voegden we de resultaten van de onderzoeken samen en we beoordeelden de kwaliteit van deze onderzoeken onder andere op basis van welke methoden werden gebruikt en hoeveel mensen met lichte cognitieve stoornissen of dementie werden getest.

Wat hebben we gevonden?

We hebben 11 onderzoeken gevonden. Ze werden gepubliceerd tussen 2014 en 2023. Aan zeven onderzoeken namen 308 mensen met lichte cognitieve stoornissen deel en aan vijf onderzoeken namen 228 mensen met dementie deel. Eén van de onderzoeken ging over zowel mensen met milde geheugenproblemen als mensen met dementie.

We ontdekten dat het spelen van exergames zou kunnen helpen om de denkvaardigheden van mensen met dementie en milde cognitieve stoornissen te verbeteren in vergelijking met mensen die gebruikelijke zorg kregen of behandelingen die niet erg actief waren. Maar dit geldt niet als mensen die exergames speelden werden vergeleken met mensen die actieve behandelingen kregen waarvan we weten dat ze effect hebben.

We vonden geen bewijs dat het spelen van exergames de lichamelijke vaardigheden verbeterde, zoals wandelen of evenwicht houden, of het vermogen om normale dagelijkse activiteiten uit te voeren, zoals boodschappen doen, bij mensen met dementie en lichte cognitieve stoornissen.

Over het algemeen lijkt het erop dat exergames spelen veilig kan zijn voor mensen met dementie en lichte cognitieve stoornissen als het wordt uitgevoerd in een gecontroleerde omgeving onder toezicht en met hulp van professionele zorgverleners. Er is geen bewijs over de veiligheid van exergaming voor mensen met dementie of mild cognitieve stoornissen wanneer zij dit thuis zonder toezicht doen.

Wat zijn de beperkingen van het bewijs?

We hebben gekeken hoe goed deze onderzoeken zijn uitgevoerd en we ontdekten dat er enkele problemen mee waren. Dit betekent dat we voorzichtig moeten zijn bij het interpreteren van de bovengenoemde resultaten. Een van de redenen hiervoor is dat de onderzoeken niet veel deelnemers hadden.

Hoe actueel is dit bewijs?

Het bewijs is up-to-date tot 22 december 2023.