پیامهای کلیدی
• ما شواهد بسیار محدودی را در مورد چگونگی تاثیر تمهیدات مالی (financial arrangements) بر دسترسی به خدمات بازتوانی یافتیم. فقط یک مطالعه انجامشده در چین بهطور خاص به پیامدهای بازتوانی در رابطه با پوشش بیمه پرداخت. • برای تعیین اینکه کدام استراتژیهای مالی به بهترین وجه از خدمات بازتوانی عادلانه و موثر پشتیبانی میکنند، انجام تحقیقات بیشتری ضروری است.
تمهیدات مالی چه هستند؟
تمهیدات مالی به روشهایی اشاره دارند که سیستمهای سلامت از طریق آنها امور مالی خود را برای ارائه مراقبت مدیریت میکنند. این شامل نحوه جمعآوری وجوه (مانند مالیات یا حق بیمه)، نحوه ساختار طرحهای بیمه، نحوه پرداخت هزینه خدمات (مانند حقوق یا بازپرداخت) و اینکه از مشوقها یا جریمههای مالی برای تاثیرگذاری بر رفتار ارائهدهندگان خدمات یا بیماران استفاده میشود یا خیر، میشود.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
هدف ما آن بود که بدانیم تحقیقات فعلی در مورد تمهیدات مالی در بازتوانی چه میگویند. بهطور خاص، خواستیم بدانیم که مدلهای مختلف تامین مالی و سیستمهای پرداخت، چه تاثیری بر دسترسی، کیفیت و استفاده از خدمات بازتوانی در سراسر جهان دارند.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مرورهای سیستماتیک منتشرشده بین سالهای 2015 و 2024 بودیم که تاثیر تمهیدات مالی را در بازتوانی ارزیابی کردند.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما دو مرور سیستماتیک غیرکاکرین مرتبط را پیدا کردیم. یکی از آنها را از آنالیز حذف کردیم زیرا کیفیت روششناسی (methodology) پائین داشت. مرور دیگر شامل 18 مطالعه اولیه بود، اما فقط یک مطالعه بر بازتوانی تمرکز داشت. براساس نتایج این مطالعه واحد که در چین انجام شد، این مرور سیستماتیک غیرکاکرین گزارش داد کودکان دارای معلولیت ذهنی که بیمه سلامت دارند، ممکن است بیشتر از کودکانی که بیمه سلامت ندارند، از خدمات بازتوانی استفاده کنند.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
شواهد بسیار محدود و پراکنده است. بیشتر مطالعات بر بازتوانی تمرکز نداشتند. تنها مطالعهای که دادههایی را ارائه داد که مستقیما با سوال مرور ما مرتبط بودند، در یک کشور و در یک جمعیت خاص (کودکان از بدو تولد تا 17 سالگی) انجام شد. ما به شواهد این مطالعه اعتماد کمی داریم زیرا شرکتکنندگان به صورت تصادفی در گروههای دارای بیمه/بدون بیمه قرار نگرفتند. این بدان معناست که تفاوت میان گروهها میتواند به دلیل عواملی غیر از داشتن یا نداشتن بیمه سلامت باشد.
ما نمیتوانیم در مورد اینکه کدام تمهیدات مالی برای سازماندهی خدمات بازتوانی بهتر عمل میکنند، نتیجهگیری کنیم. انجام تحقیقات بیشتر و با کیفیت بالا، به ویژه در کشورهایی با سطح درآمد پائین و متوسط، برای هدایت تصمیمات سیاستی و بهبود دسترسی به بازتوانی مورد نیاز است.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا نوامبر 2024 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
گروه بازتوانی در کاکرین (Cochrane Rehabilitation) و برنامه بازتوانی سازمان جهانی بهداشت (WHO) با همکاری یکدیگر چهار بررسی اجمالی را از مرورهای سیستماتیک کاکرین تهیه کردهاند که شواهد موجود را از تحقیقات سیاستگذاری و سیستمهای سلامت (health policy and systems research; HPSR) در حوزه بازتوانی ترکیب میکنند. هر بررسی اجمالی بر یکی از چهار رکن HPSR تمرکز دارد که توسط طبقهبندی گروه عملکرد موثر و سازماندهی مراقبت در کاکرین (Cochrane Effective Practice and Organization of Care; EPOC) مشخص شد: تمهیدات ارائه خدمات (delivery arrangements)، تمهیدات مالی (financial arrangements)، تمهیدات مدیریتی (governance arrangements)، و استراتژیهای پیادهسازی (implementation strategies). این بررسی اجمالی بر تمهیدات مالی تمرکز دارد که Cochrane EPOC آن را به عنوان تغییرات در نحوه جمعآوری وجوه، نحوه ساختار طرحهای بیمه، نحوه خرید خدمات، و استفاده از مشوقها یا بازدارندههای مالی هدفمند تعریف میکند.
اهداف
این بررسی اجمالی با هدف ترکیب شواهد موجود در مورد تمهیدات مدیریتی در بازتوانی از دیدگاه تحقیقات سیاستگذاری و سیستمهای سلامت (HPSR) انجام شد. مجموعه چهار بررسی اجمالی ما، که شامل شواهد در مورد تمهیدات مدیریتی، تمهیدات ارائه خدمات، تمهیدات مالی و استراتژیهای پیادهسازی است، اهداف کلی زیر را دنبال میکنند.
• ارائه یک ترکیب گسترده از شواهد موجود در مورد تاثیرات مداخلات سیاستگذاری و سیستمهای سلامت. • هدایت کاربران نهایی، از جمله سیاستگذاران، به سمت مرورهای سیستماتیک که ممکن است به سوالات سیاستگذاری سلامت آنها پاسخ دهند. • شناسایی شکافهای تحقیقاتی فعلی و تعیین اولویتها برای HPSR اولیه در آینده. • مشخص کردن نیازها و اولویتها برای ترکیب شواهد جدید در مواردی که در حال حاضر هیچ مرور سیستماتیک قابل اعتماد و بهروزشدهای برای آنها وجود ندارد.
ما بانک اطلاعاتی Epistemonokos، بانک اطلاعاتی شواهد سیستمهای سلامت، و مرورهای سیستماتیک گروه EPOC را برای شناسایی مرورهای منتشرشده بین 1 ژانویه 2015 و 17 نوامبر 2024 جستوجو کردیم. هیچ محدودیتی را از نظر زبان نگارش مقاله بهکار نگرفتیم. ما مرورهای سیستماتیک کاکرین و غیرکاکرین را از کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) و مطالعات تصادفیسازینشده از مداخلات (non-randomized studies of interventions; NRSIs) را وارد کردیم که اثربخشی مداخلات سیاستگذاری و سیستمهای سلامت را برای بازتوانی در سیستمهای سلامت، بهویژه مربوط به تمهیدات مدیریتی مطابق با تعریف ارائهشده در طبقهبندی EPOC، ارزیابی کردند. هر چهار تیم بررسی اجمالی برای غربالگری مرورها و استخراج دادهها با هم همکاری کردند. ما از AMSTAR-2 برای ارزیابی نقادانه کیفیت مرورها استفاده کردیم. نتایج مطالعات مروری با سطح قطعیت بالا تا متوسط، جدا از مرورهایی با قطعیت پائین، گزارش میشوند.
نتایج اصلی
دو مرور سیستماتیک غیرکاکرین مرتبط با بازتوانی و دسته EPOC از تمهیدات مالی را شناسایی کردیم. یک مرور را به دلیل کیفیت پائین روششناسی (methodology) از ترکیب حذف کردیم. مرور دیگر شامل 18 مطالعه اولیه بود، اما فقط یک مطالعه دادههای مربوط به بازتوانی را گزارش کرد. این مطالعه، که در یک کشور (چین) انجام شد، کودکان دارای معلولیت ذهنی از بدو تولد تا 17 سالگی را که با بیمه و بدون بیمه بودند، با تمرکز بر احتمال دریافت حداقل یک خدمت بازتوانی مقایسه کرد. این مرور گزارش داد که براساس این مطالعه واحد، ثبتنام در بیمه سلامت اجتماعی، بیمه سلامت ملی، یا طرحهای بیمه سلامت جامعهمحور، ممکن است با افزایش استفاده از خدمات سلامت روان، از جمله بازتوانی سرپایی، مرتبط باشد. بااینحال، به دلیل پیچیدگی و تنوع استفاده از خدمات سلامت روان در زمینههای مختلف، نویسندگان این مرور خاطرنشان کردند که نتیجهگیری قطعی در مورد تاثیر کلی ثبتنام در بیمه بر پیامدها و خدمات سلامت روان دشوار است.
نتیجهگیریهای نویسندگان
ما دو مرور سیستماتیک غیرکاکرین را شناسایی کردیم که با طبقهبندی EPOC از تمهیدات مالی که به بازتوانی پرداختند، همسو بودند. یک مرور شامل یک مطالعه تکمرکزی در مورد بازتوانی، شواهدی را با قطعیت پائین در مورد طرحهای بیمه و دسترسی به خدمات بازتوانی ارائه داد. در نتیجه، این بررسی اجمالی نمیتواند درک روشنی را از تاثیرات تمهیدات مالی برای بازتوانی ارائه دهد یا نشانههای معناداری را به کاربران نهایی، از جمله سیاستگذاران، ارائه دهد. بررسیهای اجمالی کاکرین آینده در زمینه HPSR باید دامنه خود را گسترش دهند تا طراحیهای مطالعات کیفی و ترکیبی را نیز در بر بگیرند. انجام مطالعات اولیه قوی و مرورهای سیستماتیک جامع برای هدایت تصمیمات سیاست مالی که بازتوانی را در سیستمهای سلامت انعطافپذیر و عادلانه ادغام میکنند، ضروری است.
حمایت مالی
PC؛ CK و SN توسط وزارت سلامت ایتالیا ( Ricerca Corrente ) پشتیبانی و تامین مالی شدند. تامینکننده مالی هیچ نقشی در طراحی مطالعه، جمعآوری و آنالیز دادهها، تصمیمگیری برای انتشار یا تهیه پیشنویس آن نداشت.
ثبت
پروتکل (2025): DOI 10.23736/S1973-9087.24.08833-6.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
