دستیابی و حفظ سطح بالایی از پایبندی به دارو برای تحقق کامل مزایای درمان ضدرتروویروسی (antiretroviral therapy; ART) ضروری است. ما چهار مطالعه را شناسایی کردیم که مداخلات طراحیشده را برای بهبود پایبندی به ART میان کودکان و نوجوانان 18 سال و کمتر ارزیابی کردند. این مطالعات نشان دادند که پرستاری در منزل، ارائه حمایت همسالان برای نوجوانان و رژیمهای حاوی LPV/r پتانسیل بهبود پایبندی را به درمان ART دارند، اما شواهد بیشتری مورد نیاز است. به نظر نمیرسد که یادداشتهای روزانه دارویی تاثیری بر پایبندی به مصرف دارو داشته باشند. نیاز به انجام ارزیابیهایی با طراحی خوب از مداخلات برای بهبود پایبندی کودکان به ART وجود دارد.
مطالعه چکیده کامل
دستیابی و حفظ سطح بالایی از پایبندی به مصرف دارو برای رسیدن به مزایای کامل درمان ضدرتروویروسی (antiretroviral therapy; ART) ضروری است، بااینحال پایبندی کمتر از حد مطلوب میان کودکان در کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه رایج است.
اهداف
انجام یک مرور سیستماتیک از منابع علمی مربوط به ارزیابی مداخلات برای بهبود پایبندی به ART در کودکان.
روشهای جستوجو
ما یک استراتژی جستوجوی جامع را ایجاد کردیم تا تمام مطالعات مرتبط با این موضوع را شناسایی کنیم. در ماه جولای 2010، بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی زیر را جستوجو کردیم: EMBASE؛ MEDLINE؛ PsycINFO، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL)، CINAHL؛ LILACS؛ Web of Science؛ Web of Social Science؛ NLM Gateway (بههمراه جستوجوی دستی در جدیدترین خلاصهمقالاتی که در بانک اطلاعاتی Gateway موجود نیستند). چکیدهمقالات کنفرانس بینالمللی AIDS را از سال 2002 تا 2010، کنفرانس انجمن بینالمللی AIDS در زمینه پاتوژنز، درمان و پیشگیری را از سال 2003 تا 2009، و کنفرانس رتروویروسها و عفونتهای فرصتطلب را از سال 1997 تا 2010 جستوجو کردیم. از استراتژیهای جستوجوی تعیینشده توسط گروه مروری کاکرین در حوزه HIV/AIDS استفاده کردیم. ما با محققانی که در این زمینه کار میکنند نیز تماس گرفتیم و فهرست منابع مرورهای سیستماتیک مرتبط و تمام مطالعات واردشده را بررسی کردیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازیشده و تصادفیسازینشده و کنترل شده از مداخلات برای بهبود پایبندی به ART میان کودکان و نوجوانان (سن ≤18 سال) وارد شدند. مطالعات میبایست پایبندی به ART را بهعنوان یک پیامد گزارش کرده بودند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
پساز اینکه یکی از نویسندگان بررسی اولیه را برای حذف استنادهایی که معیارهای ورود را نداشتند، انجام داد، دو نویسنده ارزیابی بعدی را روی استنادهایی انجام دادند که احتمالا معیارها را داشتند. برای تمام مقالاتی که از مرحله دوم بررسی عبور کردند، مقالات کامل حذف شدند تا تصمیم نهایی گرفته شود. سپس دو نویسنده بهطور مستقل از هم دادهها را استخراج کرده و کیفیت روششناسی (methodology) را درجهبندی کردند. اختلافات از طریق گفتوگو، حلوفصل شدند.
نتایج اصلی
چهار مطالعه با معیارهای ورود مطابقت داشتند. هیچ مداخله واحدی توسط بیشاز یک کارآزمایی ارزیابی نشد. دو مطالعه در کشورهای کمدرآمد انجام شدند. دو مطالعه، کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) و دو مورد دیگر، کارآزماییهای تصادفیسازینشده بودند. یک RCT که یک برنامه پرستاری در منزل را بررسی کرد، تاثیر مثبت مداخله را بر دانش و نیاز به تجدید دارو نشان داد (p=.002)، اما هیچ تاثیری بر تعداد CD4 و بار ویروسی نداشت. RCT دوم در مورد یادداشتهای دارویی روزانه مراقبان نشان داد که شرکتکنندگان کمتری در گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل، هیچ دوز فراموششده را گزارش کردند (بهترتیب، 85% در مقابل 92%)، اگرچه این تفاوت از نظر آماری معنیدار نبود (p=.08). این مداخله هیچ تاثیری بر درصد CD4 یا بار ویروسی نداشت. یک کارآزمایی تصادفیسازینشده از گروهدرمانی حمایتی همسالان برای نوجوانان، هیچ تغییری را در پایبندی گزارششده توسط خود افراد به درمان نشان نداد، بااینحال درصد شرکتکنندگانی که بار ویروسی سرکوبشده داشتند از 30% به 80% افزایش یافت (p=.06). دومین کارآزمایی تصادفیسازینشده نشان داد درصد کودکانی که به > 80% پایبندی به درمان دست یافتند، میان کودکانی که رژیم لوپیناویر-ریتوناویر (LPV/r) مصرف کردند در مقایسه با کودکان درمانشده با رژیم ترانسکریپتاز معکوس غیر از نوکلئوزیدی، تفاوتی نداشت (p=.781). بااینحال، نسبتی از کودکان که با رژیم LPV/r به سرکوب ویروسی دست یافتند، بهطور قابل توجهی بیشتر از کودکانی بود که با رژیم حاوی NNRTI درمان شدند (p=.002).
نتیجهگیریهای نویسندگان
مداخله پرستاری در منزل پتانسیل بهبودی در پایبندی به ART را دارد، اما شواهد بیشتری مورد نیاز است. به نظر نمیرسد که یادداشتهای روزانه دارویی تاثیری بر پایبندی به مصرف یا پیامدهای بیماری داشته باشند. دو مداخله، رژیم حاوی LPV/r و درمان حمایتی همسالان برای نوجوانان، در مقایسه با گروههای کنترل، بهبودی در پایبندی به درمان را نشان ندادند، بااینحال سرکوب بار ویروسی بیشتری را نشان دادند که نشاندهنده مکانیسم متفاوتی برای بهبود پیامدهای سلامت است. انجام ارزیابیهایی با طراحی خوب از مداخلات برای بهبود پایبندی کودکان به درمان ART مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
