وقتی سرطان مثانه به خارج از مثانه گسترش یابد و غیرقابل جراحی یا متاستاتیک باشد، احتمال درمان به شدت کاهش مییابد. درمان در این مرحله از بیماری با هدف کاهش نشانههای مرتبط با بیماری و بهبود سطح کیفیت زندگی انجام میشود. شیمیدرمانی، درمان اصلی ارائهشده به بیماران مبتلا به این بیماری است و یکی از داروهایی که اخیرا اثربخشی خود را نشان داده است، جمسیتابین (gemcitabine) است. این مرور با هدف تعیین اثربخشی و سمیّت جمسیتابین با بررسی شواهد منتشرشده از کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده انجام شد. بیمارانی که جمسیتابین را همراه با سیسپلاتین دریافت کردند، در مقایسه با درمان شیمیدرمانی MVAC (متوتروکسات، وینبلاستین، دوکسوروبیسین، سیسپلاتین) که اثربخشی اثباتشده دارد، بقای کلی مشابه، اما سمیّت کمتری داشتند. این یافتهها نشان میدهند که جمسیتابین بههمراه سیسپلاتین ممکن است بهعنوان یک برنامه شیمیدرمانی جایگزین برای MVAC در درمان سرطان مثانه پیشرفته در نظر گرفته شود، اما شواهد فقط به یک کارآزمایی محدود میشود. برای بیمارانی با عملکرد ضعیف کلیه یا وضعیت ضعیف عملکرد، ممکن است ترکیب جمسیتابین بههمراه کربوپلاتین در نظر گرفته شود.
مطالعه چکیده کامل
پیشآگهی کارسینوم سلول ترانزیشنال مثانه که قابل جراحی نیست، بهصورت موضعی پیشرفته بوده یا متاستاتیک باشد، ضعیف بوده و اکثر بیماران طی 2 تا 3 سال تسلیم بیماری خود میشوند. مدیریت بالینی در این مرحله از بیماری، تسکینی بوده و شیمیدرمانی سیستمیک، درمان اصلی انتخابی است. تعدادی از عوامل سیتوتوکسیک از جمله سیسپلاتین (cisplatin)، متوتروکسات (methotrexate)، دوکسوروبیسین (doxorubicin) و وینبلاستین (vinblastine)، فعالیت خود را در بیماری متاستاتیک نشان دادهاند. بااینحال، میزان پاسخ به درمان هنوز نیاز به بهبودی دارد و سمیّتهای ناشی از دارو ممکن است گاهی شدید باشند، و بنابراین جستوجو برای عوامل جدیدتر با نسبت بهتر مزیت-به-خطر بهطور مداوم در حال پیگیری است. یکی از این عوامل که نویدبخش بود، جمسیتابین (gemcitabine) است.
اهداف
ارزیابی اثربخشی و سمیّت ناشی از جمسیتابین در مدیریت بالینی سرطان مثانه غیرقابل جراحی، پیشرفته موضعی یا متاستاتیک.
روشهای جستوجو
یک استراتژی جستوجو برای MEDLINE ایجاد شد تا کارآزماییهای تصادفیسازیشده از جمسیتابین را برای درمان سرطان مثانه غیرقابل جراحی، پیشرفته موضعی یا متاستاتیک شناسایی کند. جستوجوها از سال 1966 تا جولای 2010 انجام شدند. دیگر بانکهای اطلاعاتی مورد جستوجو شامل EMBASE؛ CINAHL، بانک اطلاعاتی مرورهای سیستماتیک کاکرین (Cochrane Database of Systematic Reviews) ، LILACS و ®Web of Science بودند. هیچ محدودیت زبانی یا مکانی اعمال نشد.
معیارهای انتخاب
عناوین و چکیدههای یافتشده در جستوجوهای الکترونیکی و دستی توسط دو نویسنده بهصورت دستی غربالگری شدند تا مشخص شود که معیارهای ورود به این مرور را داشتند یا خیر. مطالعاتی انتخاب شدند که کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده یا کارآزماییهای بالینی شبه-تصادفیسازیشدهای بودند که جمسیتابین را حداقل در یک بازوی یک مطالعه مقایسهای وارد کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
استخراج دادهها توسط دو نویسنده بهصورت تکراری انجام شد. اطلاعات بازیابیشده شامل مشخصات نویسنده، طراحی مطالعه، ویژگیهای بیماران واردشده، جزئیات مداخلات و دادههای مربوط به معیارهای پیامدهای ثانویه بودند.
نتایج اصلی
سه کارآزمایی تصادفیسازیشده، از جمسیتابین بههمراه سیسپلاتین (GCis) بهعنوان یکی از بازوهای درمانی در هر کارآزمایی استفاده کردند. نخستین کارآزمایی تصادفیسازیشده، GCis را با MVAC (متوتروکسات، وینبلاستین، دوکسوروبیسین و سیسپلاتین) مقایسه کرد و هیچ تفاوت معنیداری را در بقای کلی (overall survival; OS) نشان نداد (نسبت خطر (hazard ratio): 1.09؛ 95% CI؛ 0.88 تا 1.34؛ P = 0.443)، بااینحال، رژیم GCis موارد کمتری از سپسیس نوتروپنی (1% در مقابل 12%، P = 0.001) و موکوزیت (1% در مقابل 22%، P = 0.001) داشت. دومین کارآزمایی تصادفیسازیشده، GCis را با جمسیتابین بههمراه کربوپلاتین (GCarbo) مقایسه کرد و بهبودی در میزان بقای 1 سال را با GCis (64% در مقابل 37%)، اما غیرمعنیدار، گزارش کرد. کارآزمایی تصادفیسازیشده سوم، GCis را با جمسیتابین بههمراه سیسپلاتین بههمراه پاکلیتاکسل (GCisPac) مقایسه کرد و هیچ تفاوت معنیداری را در بقای کلی (میانهها (به ترتیب): 49 هفته در مقابل 61 هفته) مشاهده نکرد.
یک کارآزمایی تصادفیسازیشده، GCarbo را در مقایسه با متوتروکسات بهعلاوه کربوپلاتین بهعلاوه وینبلاستین (MCarboV) در بیمارانی که برای شیمیدرمانی مبتنی بر سیسپلاتین «مناسب» نبودند، ارزیابی کرد. پاسخهای درمانی کلی بیشتر (38% در مقابل 20%) و سمیّتهای حاد کمتر شدید (14% در مقابل 23%) با GCarbo مشاهده شدند.
یک مطالعه تصادفیسازیشده که به ارزیابی رژیم 3 هفتهای در مقابل 2 هفتهای جمسیتابین بههمراه پاکلیتاکسل (GPac3) پرداخت، تفاوت معنیداری را در بقای کلی نشان نداد (میانهها (به ترتیب): 13 و 9 ماه)، بااینحال سمیّتها با GPac3، بهویژه آلوپسی، شدیدتر بود (76% در مقابل 32%).
یک کارآزمایی بزرگتر، برنامه 3 هفتهای جمسیتابین (1 گرم/متر 2 ) بههمراه پاکلیتاکسل (175 میلیگرم/متر 2 ) را برای 6 دوره با یک برنامه نگهدارنده 2 هفتهای مقایسه کرد. تفاوت معنیداری در میزان پاسخ به درمان، بقای بدون پیشرفت بیماری، بقای مختص بیماری و بقای کلی وجود نداشت.
نتیجهگیریهای نویسندگان
یک کارآزمایی گزارش داد جمسیتابین بههمراه سیسپلاتین، مشخصات ایمنی بهتری نسبت به MVAC داشت و ممکن است اولین انتخاب برای درمان سرطان مثانه متاستاتیک در نظر گرفته شود. بااینحال، دادهها فقط به یک کارآزمایی محدود میشوند. بیمارانی که قادر به تحمل سیسپلاتین نیستند، ممکن است از جمسیتابین بههمراه کربوپلاتین بهرهمند شوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
