کورکومین (curcumin) یک عامل ضدالتهابی طبیعی است که اغلب در بسیاری از بیماریهای التهابی مزمن از جمله آرتریت روماتوئید، ازوفاژیت و التهاب پس از جراحی استفاده میشود. هدف از این مرور سیستماتیک، بررسی اثربخشی و بیخطری (safety) درمان با کورکومین برای حفظ بهبودی (remission) در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو (UC)، یک بیماری التهابی مزمن روده بزرگ، بود. گزارش شده که داروهای موجود کنونی برای مدیریت این وضعیت عوارض جانبی دارند، به ویژه هنگامی که برای دورههای طولانی استفاده شوند. این مرور شامل یک کارآزمایی تصادفیسازی شده با مجموع 89 شرکتکننده بود. همه بیماران تحت درمان با سولفاسالازین (sulfasalazine) یا مسالامین (mesalamine) (داروهای حاوی 5-آمینوسالیسیلیک اسید) قرار گرفتند. تعداد کمتری از بیماران در گروه کورکومین در مقایسه با بیمارانی که دارونما (placebo) (به عنوان مثال داروی تقلبی) دریافت کردند، در شش ماه دچار عود شدند. بااینحال، این نتیجه از نظر آماری معنیدار نبود. بیماران گروه کورکومین نسبت به بیماران گروه دارونما، نمرات کمتری را در شاخص فعالیت بیماری و نمرات شاخص آندوسکوپی در شش ماه به دست آوردند. هیچ عارضه جانبی جدی گزارش نشد. در مجموع نه عارضه جانبی خفیف در هفت بیمار گزارش شد. این عوارض جانبی شامل احساس تورم در شکم، حالت تهوع، افزایش مختصر فشار خون و افزایش مختصر در تعداد دفعات مدفوع بودند. نتایج این مرور سیستماتیک نشان میدهند که اگر کورکومین به عنوان درمان کمکی همراه با مسالامین یا سولفاسالازین تجویز شود، ممکن است یک درمان بیخطر و موثر برای حفظ بهبودی در کولیت اولسراتیو باشد. برای تایید هرگونه فواید احتمالی کورکومین در درمان نگهدارنده در کولیت اولسراتیو، انجام تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
کولیت اولسراتیو (ulcerative colitis; UC) یک وضعیت التهابی مزمن در روده بزرگ است که با اپیزودهای فعالیت بیماری و بهبودی (remission) بدون وجود نشانه بیماری مشخص میشود. شواهد کمی در مورد اثربخشی و بیخطری (safety) مصرف داروهای مکمل یا جایگزین برای مدیریت UC وجود دارد. کورکومین (curcumin)، یک عامل ضدالتهابی، در بسیاری از بیماریهای التهابی مزمن مانند آرتریت روماتوئید، ازوفاژیت و التهاب پس از جراحی استفاده شده است. اثربخشی این دارو برای حفظ بهبودی در بیماران مبتلا به UC بهطور سیستماتیک ارزیابی نشده است.
اهداف
هدف اولیه، ارزیابی اثربخشی و بیخطری استفاده از کورکومین برای حفظ بهبودی در UC بود.
روشهای جستوجو
برای شناسایی مقالات مرتبط، جستوجوی منابع علمی به کمک رایانه در MEDLINE؛ EMBASE، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین، و پایگاه ثبت تخصصی کارآزمایی گروه بیماری التهابی روده در کاکرین در 11 جولای 2012 انجام شد. خلاصه مقالات نشستهای اصلی گوارش و منابع مقالات منتشرشده نیز برای شناسایی مطالعات بیشتر جستوجو شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (RCT) با دارونما (placebo) از مصرف کورکومین برای حفظ بهبودی در UC، گنجانده شدند. مطالعات شامل بیماران (در هر سنی) بودند که در زمان ورود به مطالعه، در فاز بهبودی قرار داشتند. انجام مداخلات مشترک مجاز بودند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم دادهها را استخراج کرده و کیفیت روششناسی (methodology) مطالعات واردشده را با ابزار خطر سوگیری (risk of bias) کاکرین ارزیابی کردند. دادهها با استفاده از نرمافزار Review Manager (RevMan 5.1) آنالیز شدند. برای هر یک از پیامدهای دوحالتی (dichotomous)، نسبت خطر (relative risk) و 95% فاصله اطمینان (95% CI) را محاسبه کردیم. برای پیامدهای پیوسته (continuous outcome)، تفاوت میانگین (MD) و 95% CI را به دست آوردیم.
نتایج اصلی
فقط یک کارآزمایی (89 بیمار) معیارهای ورود را داشت. این کارآزمایی 45 بیمار را به صورت تصادفی به درمان با کورکومین و 44 بیمار را به گروه دارونما اختصاص داد. همه بیماران تحت درمان با سولفاسالازین (sulfasalazine) یا مسالامین (mesalamine) قرار داشتند. این مطالعه در معرض خطر پائین سوگیری ارزیابی شد. کورکومین به صورت خوراکی با دوز 2 گرم در روز به مدت شش ماه تجویز شد. بیماران کمتری در گروه کورکومین نسبت به گروه دارونما در شش ماه دچار عود بیماری شدند. چهار درصد از بیماران در گروه کورکومین در مقایسه با 18% از بیماران در گروه دارونما در شش ماه دچار عود بیماری شدند (RR: 0.24؛ 95% CI؛ 0.05 تا 1.09؛ P = 0.06). هیچ تفاوتی که دارای اهمیت آماری باشد، در نرخ عود در 12 ماه مشاهده نشد. بیست و دو درصد از بیماران گروه کورکومین در مقایسه با 32% بیماران گروه دارونما در 12 ماه دچار عود شدند (RR: 0.70؛ 95% CI؛ 0.35 تا 1.40؛ P = 0.31). در مجموع، بروز نه مورد عارضه جانبی در هفت بیمار گزارش شدند. این عوارض جانبی شامل احساس تورم در شکم، حالت تهوع، هیپرتانسیون گذرا و افزایش گذرا در تعداد دفعات مدفوع بودند. نویسندگان نشان ندادند که بیماران دچار عوارض جانبی به کدام گروه درمانی تعلق داشتند. شاخص فعالیت بالینی (clinical activity index; CAI) در شش ماه در گروه کورکومین بهطور قابل توجهی کمتر از گروه دارونما بود (2.0 + 1.0 در مقابل 2.3 + 2.2؛ MD: -1.20؛ 95% CI؛ 2.14- تا 0.26-). شاخص آندوسکوپی (endoscopic index; EI) در شش ماه در گروه کورکومین بهطور قابل توجهی کمتر از گروه دارونما بود (0.6 + 0.8 در مقابل 1.6 + 1.6؛ MD: -0.80؛ 95% CI؛ 1.33- تا 0.27-).
نتیجهگیریهای نویسندگان
هنگامی که کورکومین به عنوان درمان کمکی همراه با مسالامین یا سولفاسالازین تجویز میشود، ممکن است یک درمان بیخطر و موثر برای حفظ بهبودی در UC خاموش باشد. بااینحال، برای تایید هرگونه مزیت احتمالی کورکومین در حفظ بهبودی UC خاموش، انجام تحقیقات بیشتر در قالب یک کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده دقیق با روششناسی خوب در مقیاس بزرگ مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
