سندرم زجر تنفسی (respiratory distress syndrome; RDS) ناشی از کمبود یا اختلال در عملکرد مواد شیمیایی پوشش داخلی ریه است که تحت عنوان سورفاکتانت (surfactant) ریوی شناخته میشود. طیف گستردهای از محصولات سورفاکتانت، فرموله شده و در کارآزماییهای بالینی مطالعه شدهاند. این محصولات شامل سورفاکتانتهای مصنوعی و عصارههای سورفاکتانت با منشاء حیوانی میشوند. عصارههای سورفاکتانت با منشاء حیوانی از منابع حیوانی یا انسانی بهدست میآیند. کارآزماییهای جایگزینی سورفاکتانت، سعی در پیشگیری از ایجاد دیسترس تنفسی در نوزادان نارس پُر-خطر داشتهاند یا دیسترس تنفسی ایجادشده را در نوزادان نارس درمان کردهاند. نوزادان مبتلا به سندرم زجر تنفسی اثباتشده و تحت درمان با عصاره سورفاکتانت با منشاء حیوانی، خطر پارگی ریه (پنوموتوراکس)، خطر آسیب ریه (آمفیزم بینابینی ریوی)، خطر مرگ و خطر آسیب مزمن ریوی (دیسپلازی برونکوپولمونری) یا مرگومیر کمتری دارند.
مطالعه چکیده کامل
سندرم زجر تنفسی (respiratory distress syndrome; RDS) ناشی از کمبود یا اختلال در عملکرد سورفاکتانت (surfactant) ریوی است. طیف گستردهای از محصولات سورفاکتانت، فرموله شده و در کارآزماییهای بالینی مطالعه شدهاند. این محصولات شامل سورفاکتانتهای مصنوعی و عصارههای سورفاکتانت با منشاء حیوانی میشوند. کارآزماییهای جایگزینی سورفاکتانت، سعی در پیشگیری از ایجاد دیسترس تنفسی در نوزادان نارس پُر-خطر داشتهاند یا دیسترس تنفسی ایجادشده را در نوزادان نارس درمان کردهاند.
اهداف
مقایسه تاثیر استفاده از عصارههای مختلف سورفاکتانت با منشاء حیوانی بر خطر مرگومیر، بیماری مزمن ریوی، و دیگر عوارض مرتبط با پرهماچوریتی در نوزادان نارس مبتلا به سندرم زجر تنفسی اثباتشده. آنالیز زیرگروه بر اساس محصول سورفاکتانت خاص، درجه پرهماچوریتی و شدت بیماری برنامهریزی شد.
روشهای جستوجو
جستوجوها از سال 1975 تا دسامبر 2008 در بانک اطلاعاتی کارآزماییهای پریناتال آکسفورد (Oxford Database of Perinatal Trials)؛ MEDLINE؛ EMBASE و CINAHL انجام شدند. علاوهبر این، جستوجوهایی در مرورهای قبلی از جمله منابع متقابل (cross references)، چکیدهها، مجموعه مقالات کنفرانسها و سمپوزیومها، متخصصان و افراد مطلع، و جستوجوی دستی در مجلات انگلیسیزبان انجام شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی یا شبه-تصادفیسازی و کنترلشدهای که تاثیر تجویز درمان با عصاره سورفاکتانت با منشاء حیوانی را برای نوزادان مبتلا به سندرم زجر تنفسی اثباتشده به منظور پیشگیری از بروز عوارض پرهماچوریتی و وقوع مرگومیر مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادههای مربوط به پیامدهای بالینی از گزارشهای کارآزماییهای بالینی توسط نویسندگان مرور استخراج شدند. آنالیز دادهها براساس استانداردهای گروه مرور نوزادان در کاکرین انجام شد.
نتایج اصلی
سیزده کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده وارد آنالیز شدند. مطالعات، بهبودی اولیه را در وضعیت تنفسی (بهبود اکسیژنرسانی و کاهش نیاز به پشتیبانی ونتیلاتور) نشان دادند. این متاآنالیز، کاهش قابل توجه را در خطر هرگونه نشت هوا (نسبت خطر (relative risk) معمول: 0.47؛ 95% CI؛ 0.39، 0.58؛ تفاوت خطر (risk difference) معمول: 0.16-؛ 95% CI؛ 0.21-، 0.12-)، پنوموتوراکس (نسبت خطر معمول: 0.42؛ 95% CI؛ 0.34، 0.52؛ تفاوت خطر معمول: 0.17-؛ 95% CI؛ 0.21-، 0.13-) و کاهش قابل توجه خطر آمفیزم بینابینی ریوی (نسبت خطر معمول: 0.45؛ 95% CI؛ 0.37، 0.55؛ تفاوت خطر معمول: 0.20-؛ 95% CI؛ 0.25-، 0.15-) تائید میکند. کاهش قابل توجه در خطر مرگومیر نوزادان (نسبت خطر معمول: 0.68؛ 95% CI؛ 0.57، 0.82؛ تفاوت خطر معمول: 0.09-؛ 95% CI؛ 0.13-، 0.05-)، کاهش قابل توجه در خطر مرگومیر پیشاز ترخیص از بیمارستان (نسبت خطر معمول: 0.63؛ 95% CI؛ 0.44، 0.90؛ تفاوت خطر معمول: 0.10-؛ 95% CI؛ 0.18-، 0.03-) و کاهش قابل توجه در خطر دیسپلازی برونکوپولمونری (bronchopulmonary dysplasia; BPD) یا مرگومیر در 28 روزگی (نسبت خطر معمول: 0.83؛ 95% CI؛ 0.77، 0.90؛ تفاوت خطر معمول: 0.11-؛ 95% CI؛ 0.16-، 0.06-) وجود دارد. هیچ تفاوتی از نظر خطر مجرای شریانی باز، انتروكوليت نکروزان، خونریزی داخل بطنی، BPD یا رتینوپاتی پرهماچوریتی (retinopathy of prematurity) گزارش نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
نوزادان مبتلا به سندرم زجر تنفسی اثباتشده و تحت درمان با عصاره سورفاکتانت با منشاء حیوانی، خطر کمتر پنوموتوراکس، آمفیزم بینابینی ریوی، مرگومیر، و دیسپلازی برونکوپولمونری دارند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
