نقصی در دیواره شکم که اندامهای داخلی بتوانند از طریق آن بیرون بزنند، فتق (hernia) نامیده میشود. فتق ممکن است بهصورت خودبهخودی (فتق اولیه (primary hernia)) یا در محل برش جراحی قبلی (فتق برشی (incisional hernia)) رخ دهد. فتق معمولا بهصورت یک برجستگی یا یک شکاف در زیر پوست شکم تشخیص داده میشود. گاهی فتق هیچ ناراحتیای برای بیمار ایجاد نمیکند، درحالیکه میتواند هنگام بلند کردن اجسام سنگین، سرفه کردن یا اجابت مزاج دردناک باشد. همچنین پساز ایستادن یا نشستن طولانیمدت میتواند باعث ناراحتی قابل توجهی شود.
برای ترمیم این نوع فتقها، تکنیکهای جراحی مختلفی بهکار میروند. روش مرسوم، جراحی باز است، که نقص دیواره شکم با استفاده از بخیه یا یک پروتز مش بسته میشود. پروتز مش نوعی ماده مصنوعی است که بافت را تقویت میکند یا نقص دیواره شکم را میپوشاند. از سوی دیگر، ترمیم فتق به روش لاپاروسکوپی روشی است که در آن نقص دیواره شکم با استفاده از مش، همچنین ایجاد برشهای کوچک و یک لاپاروسکوپ، ترمیم میشود. در این روش، مش همیشه داخل حفره شکمی قرار داده میشود. این مرور، کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای را آنالیز کرد که تکنیک مرسوم جراحی باز را با تکنیک لاپاروسکوپی مقایسه کردند.
براساس نتایج نزدیک به 1000 بیمار بزرگسال، به نظر میرسد تکنیک لاپاروسکوپی حداقل در ارزیابی کوتاهمدت موثر باشد. از آنجایی که در جراحی لاپاروسکوپی برشهای کوچکتری نسبت به جراحی باز ایجاد میشود، احتمال بروز عفونت زخم در بیمارانی که تحت ترمیم لاپاروسکوپی قرار گرفتند، چهار برابر کمتر بود. بااینحال، یک خطر نادر اما از نظر تئوری بالاتر وجود دارد که احتمال آسیب دیدن اندامهای داخل شکمی در طول روش لاپاروسکوپی بیشتر است. در اکثر کارآزماییها، طول مدت بستری در بیمارستان پساز ترمیم فتق به روش لاپاروسکوپی کوتاهتر بود. از آنجا که اکثر مطالعات، بیماران را فقط در یک دوره پیگیری 1 یا 2 سال ارزیابی کردند، هنوز دادههای کافی درباره اثربخشی طولانیمدت این روش وجود ندارد. از همه مهمتر، خطر بازگشت فتق (یعنی عود) بهطور کامل مشخص نشده است.
بنابراین، نویسندگان این مرور معتقدند پیشاز اینکه ترمیم لاپاروسکوپی بتواند بهعنوان یک روش استاندارد برای ترمیم فتق شکمی اولیه یا فتق برشی در نظر گرفته شود، انجام مطالعات بیشتری لازم است. بااینحال، نتایج کوتاهمدت این روش امیدوارکننده هستند.
مطالعه چکیده کامل
در حال حاضر روشهای گوناگونی برای ترمیم فتق شکمی (ventral hernia) و برشی (incisional hernia) استفاده میشوند. در سالهای اخیر، استفاده از روشهای لاپاروسکوپی شایعتر شده است، گرچه شواهد موجود در این زمینه محدود است.
اهداف
ترمیم لاپاروسکوپی را با ترمیم باز در بیماران مبتلا به فتق شکمی (اولیه) یا فتق برشی مقایسه کردیم.
روشهای جستوجو
در بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی زیر به جستوجو پرداختیم: MEDLINE؛ EMBASE، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین، متارجیستر کارآزماییهای کنترلشده. آخرین جستوجوها در جولای 2010 انجام شدند. علاوهبر این، چکیده مقالات ارائهشده در کنگرهها نیز بهصورت دستی جستوجو شدند.
معیارهای انتخاب
مطالعات تصادفیسازی و کنترلشدهای (RCTs) را انتخاب کردیم که دو روش جراحی را در بیماران مبتلا به فتق شکمی یا فتق برشی مقایسه کردند. مطالعات، بدون در نظر گرفتن زبان نگارش، وضعیت انتشار یا حجمنمونه، وارد این مرور شدند. کارآزماییهای شبه-تصادفیسازیشده را وارد نکردیم.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کرده و به استخراج دادهها پرداختند. نتایج متاآنالیز در قالب نسبت خطر (relative risk; RR) یا تفاوت میانگین وزندهیشده (weighted mean difference; WMD) گزارش شدند.
نتایج اصلی
تعداد 10 مورد RCT را با مجموع 880 بیمار، که عمدتا مبتلا به فتق شکمی اولیه یا فتق برشی بودند، وارد این مرور کردیم. هیچ کارآزماییای در مورد فتق نافی (umbilical hernia) یا پاراستومال (parastomal hernia) شناسایی نشد. تفاوتی میان جراحی لاپاروسکوپی و جراحی باز از نظر میزان عود فتق مشاهده نشد (RR: 1.22؛ 95% CI؛ 0.62 تا 2.38؛ I 2 = 0%)، اما در نیمی از کارآزماییها، طول دوره پیگیری بیماران کمتر از دو سال بود. نتایج مربوط به مدت زمان جراحی بسیار ناهمگون بودند و امکان تجمیع آنها وجود نداشت. خطر انتروتومی (enterotomy) حین جراحی در ترمیم فتق به روش لاپاروسکوپی اندکی بیشتر بود (Peto OR: 2.33؛ 95% CI؛ 0.53 تا 10.35)، اما این نتیجه فقط براساس 7 مورد آسیب روده بهدست آمد (5 مورد در مقایسه با 2 مورد). واضحترین و منسجمترین نتیجه آن بود که جراحی لاپاروسکوپی، خطر عفونت زخم را کاهش میدهد (RR = 0.26؛ 95% CI؛ 0.15 تا 0.46؛ I 2 = 0%). در 6 مورد از 9 کارآزمایی، جراحی لاپاروسکوپی بهطور معنیداری طول دوره بستری در بیمارستان را کاهش داد، اما دادهها ناهمگون بودند. براساس نتایج تعداد کمی از کارآزماییها، تشخیص تفاوت میان این دو روش از نظر شدت درد، چه در ارزیابی کوتاهمدت و چه در ارزیابی طولانیمدت، امکانپذیر نبود. به نظر میرسید که ترمیم لاپاروسکوپی با هزینههای بیمارستانی بسیار بیشتری همراه باشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
نتایج کوتاهمدت ترمیم لاپاروسکوپی در فتق شکمی امیدوارکننده است. علیرغم خطرات ناشی از برداشتن چسبندگی (adhesiolysis)، این روش بیخطر است. با این وجود، برای روشن شدن اینکه ترمیم لاپاروسکوپی فتق شکمی/برشی موثر است یا خیر، پیگیری طولانیمدت ضروری است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
