بیمار بودن و نزدیک بودن به پایان عمر میتواند سوالاتی را مانند «چرا من؟ چرا حالا؟» ایجاد کند. این تجربه ممکن است افکاری را با ماهیت معنوی یا مذهبی آغاز کند یا افزایش دهد. برخی تحقیقات نشان دادهاند که داشتن آگاهی معنوی یا مذهبی، یا هر دو، ممکن است به فرد در مقابله با بیماری و مرگ کمک کند. ما مرور خود را از طریق جستوجو برای یافتن مطالعاتی انجام دادیم که کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده بودند. ما فقط مطالعاتی را در نظر گرفتیم که مداخلهای را شامل جنبه معنوی یا مذهبی، مانند دعا و مراقبه (meditation)، ارزیابی کردند و هدف آن حمایت از بزرگسالان در مرحله پایانی یک بیماری بود. پنج مطالعه را یافتیم. در مجموع، این مطالعات شامل 1130 شرکتکننده بودند. دو مطالعه، مراقبه را ارزیابی کردند. سه مورد، کار یک تیم مراقبت تسکینی را، شامل پزشکان، پرستاران و روحانیون، ارزیابی کردند. مطالعات، افرادی را مقایسه کردند که مداخله را دریافت کرده یا آن را دریافت نکردند. مطالعات، مداخلات را از طرق مختلف ارزیابی کردند، از جمله اینکه آیا به هر نحوی به کیفیت زندگی فرد کمک کردند یا خیر.
شواهد قطعی وجود نداشت که نشان دهد تیمهای مراقبه و مراقبت تسکینی که شامل یک روحانی یا مشاور معنوی هستند، به بیماران کمک میکنند تا از نظر عاطفی احساس حمایت کنند. یافتههای این مرور محدود هستند، زیرا هیچیک از مطالعات این موضوع را بررسی نکردند که مداخله به فرد در مقابله با روند بیماری کمک کرد یا خیر، و همچنین مشخص نیست همه شرکتکنندگانی که مداخلات تیم مراقبت تسکینی را دریافت کردند، از سوی یک روحانی حمایت شدند یا خیر. تمام مطالعات در یک کشور انجام شدند، و این امر نتیجهگیری را در مورد اینکه این مداخله در جای دیگر نیز موثر خواهد بود یا خیر، دشوار میکند.
مطالعه چکیده کامل
با پیشرفت بیماریهای لاعلاج، وخامت وضعیت سلامت و نزدیک شدن به پایان زندگی، افراد ممکن است بپرسند «چرا این بیماری؟ چرا من؟ چرا حالا؟» چنین پرسشهایی ممکن است دغدغههای معنوی یا مذهبی را برانگیزند، دوباره برانگیخته کنند یا تشدید کنند. اگرچه فرایندهایی که این ارتباطات از طریق آنها رخ میدهند به خوبی شناخته نشدهاند، برخی شواهد تحقیقاتی وجود دارد که نشان میدهد ارتباطات عمدتا مثبتی میان آگاهی معنوی و مذهبی و تندرستی، مانند سلامت عاطفی، وجود دارند.
اهداف
این مرور با هدف توصیف مداخلات معنوی و مذهبی برای بزرگسالان در مرحله پایانی بیماری و ارزیابی اثربخشی آنها بر آسایش (well-being) بیمار انجام شد.
روشهای جستوجو
ما تا نوامبر 2011، تعداد 14 بانک اطلاعاتی، از جمله پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین و MEDLINE را جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
ما کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) را در صورتی وارد کردیم که شامل بزرگسالانی در مرحله پایانی یک بیماری بوده و پیامدهای یک مداخله را که دارای مولفه معنوی یا مذهبی بود، ارزیابی کردند. پیامدهای اولیه شامل آسایش، مقابله با بیماری و کیفیت زندگی بودند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
مطابق با معیارهای ورود، دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم استنادها را بررسی کردند. یکی از نویسندگان مرور، دادهها را استخراج کرد که سپس توسط نویسنده دیگر مرور بررسی شد. متاآنالیز را برای مطالعاتی با ویژگیهای مشابه در نظر گرفتیم.
نتایج اصلی
پنج RCT (1130 شرکتکننده) وارد شدند. دو مطالعه مراقبه (meditation)، و مابقی، مداخلات مراقبت تسکینی چندرشتهای را ارزیابی کردند که شامل یک روحانی یا مشاور معنوی بهعنوان عضوی از تیم مداخله بودند. مطالعاتی که مراقبه را ارزیابی کردند، هیچ تفاوت کلی معناداری را از نظر کیفیت زندگی یا آسایش میان افرادی که مدیتیشن یا مراقبتهای معمول را دریافت کردند، نیافتند. بااینحال، هنگامی که مراقبه با ماساژ در میانمدت ترکیب شد، سطح کیفیت زندگی را افزایش دادند. در مطالعات مداخلهای مراقبت تسکینی، هیچ تفاوت معنیداری در کیفیت زندگی یا آسایش میان بازوهای کارآزمایی وجود نداشت. مقابله با بیماری در این مطالعات ارزیابی نشد. کیفیت مطالعات به دلیل گزارشدهی کمتر از میزان واقعی از ویژگیهای طراحی، محدود بود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
ما شواهد قطعی را نیافتیم مبنی بر اینکه مداخلات با مولفههای معنوی یا مذهبی برای بزرگسالان در مرحله پایانی بیماری ممکن است آسایش آنها را افزایش دهد یا خیر. چنین مداخلاتی کمتر ارزیابی میشوند. هر پنج مطالعه شناساییشده در یک کشور انجام شدند، و در مداخلات مراقبت تسکینی چندرشتهای مشخص نیست که همه شرکتکنندگان از یک روحانی یا یک مشاور معنوی حمایت دریافت کرده باشند. علاوهبر این، در تمام مطالعات مشخص نیست که شرکتکنندگان در گروههای مقایسهای، حمایت معنوی یا مذهبی، یا هر دو، را بهعنوان بخشی از مراقبتهای معمول یا از جای دیگری دریافت کردند یا خیر. فقدان تحقیقات با کیفیت، نیاز به انجام مطالعات دقیقتر را نشان میدهد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
