اگر پلاک تشکیلشده روی سطوح دندانهای مصنوعی متحرک منجر به عفونت مخاط نگهدارنده دندانهای مصنوعی (استوماتیت)، التهاب لثه (ژنژیویت) و پوسیدگی دندان شود، میتواند تاثیر قابل توجهی بر سلامت دهان برجای بگذارد. پلاک دندانهای مصنوعی را میتوان با روشهای مختلفی از بین برد که شامل موارد زیر است: مسواک زدن با خمیردندان، خیساندن در مواد شیمیایی (مثلا قرصهای جوشان یا سفیدکننده) و استفاده از دستگاههای مخصوص (میکروویو یا دستگاه اولتراسونیک).
این مرور شواهد ضعیفی را در حمایت از خیساندن دندانهای مصنوعی در قرصهای جوشان یا محلولهای آنزیمی یافت و اینکه مسواک زدن با خمیر دندان میتواند پلاک را از بین ببرد و میکروبها را بهتر از درمانهای غیرفعال نابود کند. بااینحال، مشخص نیست کدامیک موثرترین روش است و دادههای کمی در مورد استفاده از روشهای جایگزین وجود دارد.
مطالعات آینده باید با هدف ارائه اطلاعات قابل اعتماد در مورد اینکه کدام روش در حفظ سلامت دهان استفادهکنندگان از دندانهای مصنوعی متحرک موثرتر است، انجام شود. دادههای کمیاب یافتشده محدود به تمیز کردن دندانهای مصنوعی کامل ساختهشده از پایه رزین اکریلیک بود. تحقیقات بیشتر باید نیز بررسی کنند که چگونه میتوان دندانهای مصنوعی متحرک را تمیز کرد، و بهویژه در مورد تاثیرات خورنده پاککنندهها بر اجزای فلزی آنها.
مطالعه چکیده کامل
برداشتن پلاک از روی دندانهای مصنوعی ممکن است برای حفظ سلامت دهان افراد بیدندان ضروری باشد. مسواک زدن و خیساندن در محصولات شیمیایی دو روش رایج برای تمیز کردن دندانهای مصنوعی هستند.
اهداف
ارزیابی اثربخشی و بیخطری (safety) روشهای مختلف تمیز کردن دندانهای مصنوعی متحرک.
روشهای جستوجو
ما بانکهای اطلاعاتی زیر را جستوجو کردیم: پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سلامت دهان در کاکرین (تا می 2009)؛ CENTRAL ( کتابخانه کاکرین، 2009، شماره 2)؛ MEDLINE (1965 تا می 2009)؛ EMBASE (1980 تا می 2009)؛ LILACS (1980 تا می 2009)؛ و CINAHL (1997 تا می 2009). هیچگونه محدودیتی از نظر زبان نگارش مقاله اعمال نشد.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) که به مقایسه هر روش مکانیکی (مانند مسواک زدن یا سونوگرافی) یا شیمیایی (مانند آنزیمها، هیپوکلریت سدیم، دهانشویهها یا محلولهای پراکسید) در بزرگسالان بالای 18 سال که دندانهای مصنوعی (کامل یا قسمتی) متحرک دارند، پرداختند.
پیامدهای اولیه مورد بررسی، سلامت نواحی دارای دندانهای مصنوعی (بافتهای نرم، بافتهای پریودنتال و دندانها) و رضایت و ترجیح شرکتکنندگان بودند. پیامدهای ثانویه عبارت بودند از مساحت پوشش پلاک دندانهای مصنوعی، شاخصهای بوی بد دهان و شمارش میکروبی روی دندانهای پایه، بافتهای نرم یا پایه دندانهای مصنوعی یا بزاق.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم اطلاعات و دادهها را غربالگری و استخراج کردند، و خطر سوگیری (risk of bias) را در کارآزماییهای واردشده ارزیابی کردند.
نتایج اصلی
اگرچه شش RCT در این مرور وارد شدند، طیف گسترده مداخلات مختلف و متغیرهای پیامد، امکان تجمیع دادهها را در یک متاآنالیز فراهم نکرد. گزارشهای جداگانه نشان دادند که مواد شیمیایی و مسواک زدن در کاهش پوشش پلاک و تعداد میکروبی بیهوازیها و هوازیها روی پایههای پروتز کامل، موثرتر از دارونما (placebo) بودند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
شواهدی در مورد اثربخشی مشابه روشهای مختلف تمیز کردن دندانهای مصنوعی که در این مرور در نظر گرفته شدند، وجود ندارد. تعداد کمی RCT با طراحی خوب یافت شد. تحقیقات آینده باید بر مقایسه میان روشهای مکانیکی و شیمیایی متمرکز شوند؛ ارزیابی ارتباط روشها، متغیرهای اولیه و هزینهها نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
