اندوسکوپیک رتروگراد کلانژیوپانکراتوگرافی (ERCP) یک اقدام ناراحتکننده است که از آندوسکوپ و اشعه ایکس برای به تصویر کشیدن مشکلات مجاری صفراوی و پانکراس بیماران استفاده میکند. آندوسکوپ یک ابزار پزشکی است که میتواند برای معاینه داخل بدن بیمار استفاده شود و از یک لوله فیبر نوری بلند، نازک، انعطافپذیر، مجهز به منبع نور و دوربین فیلمبرداری تشکیل شده است. سالانه تعداد زیادی (بیشاز چند 100,000) از این عملها در سراسر جهان انجام میشوند.
به بیماران باید داروهایی داده شود تا به اندازه کافی خوابآلود (آرامبخش) یا بیهوش شوند تا بتوانند روش ERCP را تحمل کنند. این داروها ممکن است توسط پرسنل بیهوشی یا غیربیهوشی تجویز شوند، و در حال حاضر بحثهایی وجود دارد در مورد اینکه چه کسی باید این داروها را برای بیماران تحت روش ERCP تجویز کند.
دو روش رایج برای ایجاد آرامبخشی در ERCP، تجویز ترکیبی از میدازولام (داروی آرامبخش) و مپریدین (اپیوئید شبه-مورفین) داخل وریدی یا داروی پروپوفول (یک داروی آرامبخش-بیهوشی) به بیماران است. این مرور، بیخطر بودن و اثربخشی تکنیکهای آرامبخشی را در بیمارانی که تحت ERCP قرار گرفتند، ارزیابی و مقایسه کرد.
از جستوجو در منابع علمی در سراسر جهان، ما فقط چهار مقاله تصادفیسازی و کنترلشده مناسب را برای این مرور شناسایی کردیم که در مجموع شامل 510 بیمار بودند. این مقالات، استفاده از میدازولام و مپریدین را با تکنیکهای آرامبخشی پروپوفول برای بیمارانی که تحت روش ERCP قرار گرفتند، مقایسه کردند. تمام آرامبخشیها توسط پرسنل غیربیهوشی مراقبت سلامت انجام شدند.
تفاوت معنیداری بین تکنیکهای آرامبخشی از نظر بیخطری وجود نداشت. در این کارآزماییها هیچ موردی از مرگومیر گزارش نشد و تعداد عوارض عمده، مانند کمبود اکسیژن (هیپوکسمی) و فشار خون پائین (هیپوتانسیون)، در هر دو تکنیک مشابه بودند. هیچ تفاوتی در میزان رضایت بیمار در هیچیک از گروهها وجود نداشت. بااینحال، بهبودی بیمارانی که پروپوفول دریافت کردند، بهطور قابل توجهی بهتر از بیمارانی بود که میدازولام و مپریدین را برای این روش دریافت کردند.
در نتیجه، بیمارانی که تحت ERCP با آرامبخشی پروپوفول قرار داشتند، سریعتر و بهتر از بیمارانی بهبود یافتند که آرامبخشی میدازولام و مپریدین را دریافت کردند. این امر پروپوفول را به انتخاب ارجح برای این روشها تبدیل میکند، زیرا هیچ تفاوتی در بیخطر بودن هریک از تکنیکها وجود ندارد. تحقیقات بیشتر باید بر بیخطر بودن تکنیکهای آرامبخشی متمرکز شده و پرسنل بیهوشی را در تجویز آرامبخشی دخیل کنند.
مطالعه چکیده کامل
اندوسکوپیک رتروگراد کلانژیوپانکراتوگرافی (endoscopic retrograde cholangiopancreatography; ERCP) یک روش درمانی ناراحتکننده است که بدون آرامبخشی (sedation) کافی یا بیهوشی عمومی قابل انجام نیست. سالانه تعداد قابل توجهی ERCP در بریتانیا (حداقل 48,000) و تعداد بسیار بیشتری در سراسر جهان انجام میشوند.
اهداف
هدف اصلی این مرور، ارزیابی و مقایسه اثربخشی و بیخطر بودن تکنیکهای آرامبخشی یا بیهوشی مورد استفاده برای تسهیل انجام ERCP در بیماران بزرگسال (> 18 سال) بود.
روشهای جستوجو
ما پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) ( کتابخانه کاکرین، 2010، شماره 8)؛ MEDLINE (1950 تا سپتامبر 2011)؛ EMBASE (1950 تا سپتامبر 2011)؛ CINAHL؛ Web of Science و LILACS (همه تا سپتامبر 2011) را جستوجو کردیم. ما به دنبال مطالعات بیشتر از فهرست منابع کارآزماییهای بازیابیشده و مقالات مروری و مجموعه مقالات کنفرانسها بودیم.
معیارهای انتخاب
ما تمام مطالعات تصادفیسازی یا شبه-تصادفیسازی و کنترلشدهای را در نظر گرفتیم که پروسیجرهای اصلی انجامشده در آنها، ERCP بودند. سه مداخلهای را که جستوجو کردیم عبارت بودند از (1) آرامبخشی هوشیارانه (با استفاده از میدازولام به همراه اوپیوئید) در مقابل آرامبخشی عمیق (با استفاده از پروپوفول)؛ (2) آرامبخشی هوشیارانه در مقابل بیهوشی عمومی؛ و (3) آرامبخشی عمیق در مقابل بیهوشی عمومی. تمام مطالعات را، صرفنظر از اینکه کدام متخصص مراقبتهای سلامت آرامبخشی را تجویز کرد، در نظر گرفتیم.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
ما 124 مقاله را بررسی کرده و چهار کارآزمایی تصادفیسازیشده (با مجموع 510 شرکتکننده) را شناسایی کردیم که استفاده از آرامبخشی هوشیارانه را با استفاده از میدازولام و مپریدین با آرامبخشی عمیق با استفاده از پروپوفول در بیماران تحت پروسیجر ERCP مقایسه کردند. تمام آرامبخشیها توسط پرسنل غیربیهوشی انجام شدند. با توجه به وجود ناهمگونی بالینی میان مطالعات، تصمیم گرفتیم مقالات را از دیدگاه روایی (narrative) و نه از منظر متاآنالیز کامل، مرور کنیم. معیارهای پیامد اولیه شامل مرگومیر، عوارض عمده و کامل نشدن پروسیجر به دلیل مشکلات مرتبط با آرامبخشی بودند. پیامدهای ثانویه عبارت بودند از اثربخشی آرامبخشی و بهبودی.
نتایج اصلی
هیچ موردی از مرگومیر فوری گزارش نشد. هیچ تفاوت معنیداری در عوارض جدی قلبی-تنفسی که بیماران در هر دو گروه آرامبخشی متحمل شدند، وجود نداشت. کامل نشدن پروسیجر به دلیل مشکلات مرتبط با آرامبخشی در یک مطالعه گزارش شد. سه مطالعه، بهبودی سریعتر و بهتری را در بیمارانی نشان دادند که پروپوفول را برای پروسیجر ERCP خود دریافت کردند. پروتکلهای مطالعه در مورد استفاده از اکسیژن مکمل، تجویز مایعات داخل وریدی و مانیتورینگ کاپنوگرافی (capnography)، بهطور قابلتوجهی متفاوت بودند. این مطالعات خطر سوگیری (risk of bias) متوسط یا بالایی را نشان دادند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
نتایج حاصل از مطالعات تکی نشان دادند که بیماران پساز دریافت آرامبخشی با پروپوفول برای پروسیجر ERCP، نسبت به آرامبخشی با میدازولام و مپریدین، بهبودی بهتری دارند. از آنجاییکه تفاوتی بین دو تکنیک آرامبخشی از نظر بیخطری وجود نداشت، آرامبخشی با پروپوفول احتمالا برای بیمارانی که تحت پروسیجر ERCP قرار میگیرند، ترجیح داده میشود. بااینحال، در تمام مطالعاتی که شناسایی شدند، فقط پرسنل غیربیهوشی در تجویز عامل آرامبخش دخیل بودند. اگر تحقیقات بیشتری در مورد اینکه پرسنل بیهوشی در تجویز آرامبخشی برای پروسیجر ERCP نقش داشته باشند، انجام شود، مفید خواهد بود. این امر میزان مشارکت پرسنل بیهوشی را در تجویز عامل آرامبخشی پروپوفول روشن میکند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
