بیمارانی که کلیههایشان دیگر کار نمیکند، نیاز دارند که آب، سموم و دیگر مواد شیمیایی با استفاده از کلیه مصنوعی از خونشان خارج شوند. یکی از روشهای دستیابی به این هدف، استفاده از کاتتر ورید مرکزی (CVC) است که یک لوله کوچک است که از طریق پوست به عروق خونی در گردن بیمار وارد میشود. این لوله اجازه میدهد خون از بیمار خارج شود، از کلیه مصنوعی عبور کند و به بیمار بازگردد. این فرایند بهعنوان یک جلسه دیالیز شناخته میشود که چهار ساعت طول میکشد و معمولا سهبار در هفته صورت میگیرد. از آنجایی که CVC مستقیما به سیستم خونی دسترسی دارند، میتوانند باعث بروز عفونتهای جدی شوند که برای بیمار تهدیدکننده زندگی هستند. برای پیشگیری از بروز این عفونتها میتوان از چندین راهکار استفاده کرد، از جمله استفاده از انواع مختلف پمادها (موپیروسین، پوویدون-آیوداین و پلیسپورین) یا عسل دارویی در محل کاتتر، و استفاده از پانسمانهای مختلف که محل کاتتر را میپوشانند (شفاف یا گاز و نوار). مرور 10 مطالعه (786 بیمار) نشان داد که پماد موپیروسین خطر ابتلا به باکتریمی (وجود باکتری در خون) ناشی از کاتتر را در بیماران کاهش داد. بااینحال، پایش مقاومت به موپیروسین باید در مطالعات آینده در نظر گرفته شود. شواهد کافی برای تعیین اینکه کدام پماد (پوویدون-آیوداین و پلیسپورین) یا پانسمان در پیشگیری از عفونت بهترین عملکرد را دارد، به دست نیامد. همچنین شواهد کافی برای حمایت از استفاده از عسل دارویی در پیشگیری از بروز عفونت وجود نداشت.
مطالعه چکیده کامل
کاتترهای ورید مرکزی (central venous catheters; CVC) همچنان نقش برجستهای در دسترسی عروقی همودیالیز دارند و 46% تا 70% از بیماران، همودیالیز را از طریق CVC آغاز میکنند. دسترسی به CVC با عفونتهای ناشی از کاتتر، افزایش میزان بستری شدن بیمار در بیمارستان و مرگومیر ناشی از عفونت مرتبط است. برای پیشگیری از بروز عفونت CVC از مداخلات متنوعی استفاده میشود.
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات داروهای ضدمیکروبی موضعی پیشگیرانه، ضدعفونیکنندههای موضعی، پانسمانهای دارویی و غیردارویی بر عوارض عفونی میان بیماران همودیالیزی دارای CVC.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت تخصصی گروه کلیه در کاکرین، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL)، MEDLINE؛ EMBASE؛ و فهرست منابع مقالات را بدون اعمال محدودیت در زبان مقاله، جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) و شبه-RCTهایی را وارد کردیم که به بررسی هرگونه مداخلهای پرداختند که از بروز عوارض عفونی در بیماران همودیالیزی دارای CVC پیشگیری کرد. ما CVC آغشته به مواد ضدمیکروبی یا CVC استفادهکننده از محلولهای دارای مانع را با خواص ضدمیکروبی حذف کردیم.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده کیفیت مطالعه را ارزیابی کرده و دادهها را استخراج کردند. پیامدهای دوحالتی (dichotomous outcome) بهصورت خطر نسبی (RR) با 95% فاصله اطمینان (CI) و پیامدهای پیوسته (continuous outcome) در قالب تفاوت میانگین (MD) نشان داده شدند.
نتایج اصلی
ده مطالعه (786 بیمار) وارد شدند. پماد موپیروسین (mupirocin) خطر باکتریمی ناشی از کاتتر را کاهش داد (RR: 0.17؛ 95% CI؛ 0.07 تا 0.43) و تاثیر قابل توجهی بر عفونتهای ناشی از کاتتر ناشی از S. aureus داشت. خطر باکتریمی ناشی از کاتتر توسط پلیسپورین (polysporin) (RR: 0.40؛ 95% CI؛ 0.19 تا 0.86) و پماد پوویدون-آیوداین (povidone-iodine) (RR: 0.10؛ 95% CI؛ 0.01 تا 0.72) کاهش یافت. آنالیز زیرگروه نشان داد که دو پماد موپیروسین (RR: 0.12؛ 95% CI؛ 0.01 تا 2.13) و پوویدون-آیوداین (RR: 0.84؛ 95% CI؛ 0.24 تا 2.98) هیچ تاثیری بر مرگومیر به هر علتی (all-cause mortality) نداشتند، درحالیکه پماد پلیسپورین کاهش قابل توجهی را در آن نشان داد (RR: 0.22؛ 95% CI؛ 0.07 تا 0.74). مرگومیر ناشی از عفونت با پمادهای موپیروسین، پلیسپورین یا پوویدون-آیوداین کاهش نیافت. عسل موضعی خطر عفونت را در محل خروج کاتتر (RR: 0.45؛ 95% CI؛ 0.10 تا 2.11) یا باکتریمی ناشی از کاتتر (RR: 0.80؛ 95% CI؛ 0.37 تا 1.73) را کاهش نداد. پانسمان پلیاورتان شفاف (transparent polyurethane dressing) در مقایسه با پانسمان گاز خشک، خطر عفونت CVC یا محل خروج کاتتر، یا باکتریمی ناشی از کاتتر را کم نکرد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
پماد موپیروسین در کاهش خطر باکتریمی ناشی از کاتتر موثر به نظر میرسد. گزارشهای کافی در مورد مقاومت به موپیروسین به دست نیامد و میبایست در مطالعات آینده در نظر گرفته شود. فقدان دادههای با کیفیت بالا در مورد استفاده معمول از پماد پوویدون-آیوداین، پماد پلیسپورین و عسل موضعی، انجام RCTهای بزرگتر را ضروری میسازد. برای تعیین اینکه کدام نوع پانسمان (پلیاورتان شفاف یا پانسمان گاز خشک) کمترین خطر عفونتهای ناشی از کاتتر را دارد، دادههای کافی در دسترس نبودند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
