اسکیزوفرنی یک مشکل سلامت روان است که میتواند مزمن باشد و برخی از افراد مبتلا به آن را به شدت ناتوان کند، بهویژه از نظر کیفیت زندگی و حضور در جامعه. درمان اصلی، دارویی (داروهای ضدروانپریشی (antipsychotics)) است و درحالیکه برخی افراد دارویی را پیدا میکنند که علائم آنها را کاهش میدهد و عوارض جانبی زیادی برایشان ندارد، برخی دیگر نیز هستند که به درمان مقاوم هستند، یعنی هیچیک از داروهای موجود برای آنها موثر نیست. برخی از داروهای ضدروانپریشی مانند کلوزاپین و سرتیندول میتوانند عوارض جانبی بسیار خطرناکی را در برخی افراد ایجاد کنند. بااینحال، اگر آنها به افرادی که هیچ درمان دیگری برایشان موثر نیست، سود برسانند، شاید بتوان نظارت بیشتر را بر این عوارض جانبی توجیه کرد.
هدف این مرور، مقایسه سرتیندول با دیگر داروهای ضدروانپریشی نسل دوم (آتیپیک (atypical)) جدیدتر در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی است. دو مطالعه شناسایی شدند که شامل 508 بیمار بودند. هر دو مطالعه که سرتیندول را با ریسپریدون مقایسه کردند، کوتاهمدت (12 هفته) بوده و شرکتکنندگان تا حدی بیمار بودند یا به درمان مقاومت نشان دادند. هیچ تفاوت کلی معنیداری میان این دو دارو از نظر بهبودی در سلامت عمومی افراد یا وضعیت روانی آنها وجود نداشت. همچنین درحالیکه افراد مصرفکننده ریسپریدون عوارض جانبی حرکتی بیشتری را نشان دادند، افراد تحت درمان با سرتیندول بیشتر احتمال افزایش وزن، تغییرات در ریتم قلب و اختلال عملکرد جنسی را داشتند.
دادههای حاصل از این کارآزماییها محدود است و تعداد قابل توجهی از شرکتکنندگان، مطالعه را زودهنگام ترک کردند. علاوهبر این، سرتیندول فقط با یک داروی ضدروانپریشی نسل دوم مقایسه شد و کارآزماییها نسبتا کوتاهمدت هستند. انجام یک کارآزمایی بزرگتر و طولانیمدتتر که سرتیندول را با دیگر داروهای ضدروانپریشی نسل دوم مقایسه کند، با بررسی پیامدهایی از جمله وضعیت روانی، عملکرد عمومی، عوارض جانبی و کیفیت زندگی، دانش ما را در این زمینه به میزان قابل توجهی افزایش خواهد داد.
(خلاصه به زبان ساده برای این مرور توسط Janey Antoniou از RETHINK، بریتانیا ( www.rethink.org ) آماده شد).
مطالعه چکیده کامل
در بسیاری از کشورهای صنعتی جهان، آنتیسایکوتیکهای نسل دوم («آتیپیک» (atypical)) به درمانهای دارویی خط اول برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی (schizophrenia) تبدیل شدهاند. این سوال مطرح است که تاثیرات داروهای مختلف آنتیسایکوتیک نسل دوم با یکدیگر متفاوت هستند یا خیر، و اگر اینگونه است، این تفاوت تا چهاندازه است.
اهداف
ارزیابی تاثیرات سرتیندول در مقایسه با دیگر داروهای آنتیسایکوتیک نسل دوم برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی و سایکوزهای شبه-اسکیزوفرنی.
روشهای جستوجو
ما پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه اسکیزوفرنی در کاکرین (اپریل 2007) و ClinicalTrials.gov (فوریه 2009) را جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
ما تمام کارآزماییهای تصادفیسازیشدهای را وارد کردیم که سرتیندول خوراکی را با اشکال خوراکی آمیسولپراید، آریپیپرازول، کلوزاپین، اولانزاپین، کوئتیاپین، ریسپریدون، زیپراسیدون یا زوتپین در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی یا سایکوزهای شبه-اسکیزوفرنی مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها را جداگانه استخراج کردیم. برای دادههای دوحالتی (dichotomous data)، نسبت خطر (relative risk; RR) و 95% فواصل اطمینان (CI) آنها را براساس قصد درمان (intention-to-treat; ITT)، و با استفاده از مدل اثرات تصادفی (random-effects model) محاسبه کردیم. برای دادههای پیوسته (continuous data)، تفاوت میانگین وزندهیشده (weighted mean difference; WMD) را، باز هم براساس یک مدل اثرات تصادفی، به دست آوردیم.
نتایج اصلی
این مرور در حال حاضر شامل دو کارآزمایی تصادفیسازیشده کوتاهمدت با کیفیت پائین (n=508) است که هر دو سرتیندول را با ریسپریدون مقایسه کردند. یک-سوم از شرکتکنندگان مطالعات را زودتر از موعد ترک کردند (2 RCT؛ n=504؛ RR: 1.23؛ 95% CI؛ 0.94 تا 1.60). هیچ تفاوتی در اثربخشی دو دارو وجود نداشت (2 RCT؛ n=493، تغییر کل در WMD PANSS نسبت به ابتدای مطالعه: 1.98؛ 95% CI؛ 8.24- تا 12.20). در مقایسه با دوزهای نسبتا بالای ریسپریدون (بین 4 و 12 میلیگرم/روز)، سرتیندول بهطور قابل توجهی آکاتیزیا و پارکینسونیسم کمتری را ایجاد کرد (1 RCT؛ n=321؛ RR: 0.24؛ 95% CI؛ 0.09 تا 0.69، NNT: 14؛ 95% CI؛ 8 تا 100). سرتیندول باعث بروز بیشتر عوارض قلبی (2 RCT؛ n=508؛ RR طولانی شدن QTc؛ 4.86؛ 95% CI؛ 1.94 تا 12.18)، تغییر وزن (2 RCT؛ n=328؛ WMD؛ 0.99؛ 95% CI؛ 0.12 تا 1.86) و اختلال عملکرد جنسی در مردان (2 RCT؛ n=437؛ RR: 2.90؛ 95% CI؛ 1.32 تا 6.35؛ NNH: 13؛ 95% CI؛ 8 تا 33) شد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
سرتیندول در مقایسه با ریسپریدون ممکن است اختلالات حرکتی کمتری را ایجاد کند، اما عوارض قلبی، تغییر وزن و اختلال عملکرد جنسی مردان، بیشتر گزارش شدند. بااینحال، این دادهها فقط براساس دو مطالعه بوده و برای نتیجهگیری قطعی بسیار محدود هستند. در مورد تاثیرات سرتیندول در مقایسه با داروهای آنتیسایکوتیک نسل دوم، به جز ریسپریدون، نمیتوان نتیجهگیری کرد. چندین کارآزمایی مرتبط، در حال انجام بوده یا تکمیل شده و بهزودی گزارش میشوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
