درمان سرطان بهطور فزایندهای موثر است، اما با عوارض دهانی مانند موکوزیت، عفونتهای قارچی، عفونتهای باکتریایی و عفونتهای ویروسی مانند ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) همراه است. عوارض دهانی میتوانند به شدت بر کیفیت زندگی تاثیر بگذارند و منجر به عفونت سیستمیک تهدیدکننده زندگی شوند. عفونت با HSV باعث درد و تاول روی لبها یا اطراف آنها و داخل دهان میشود. ضایعات دهانی-صورتی اغلب توسط HSV نوع 1 ایجاد میشوند. آسیکلوویر و دیگر داروهای ضدویروسی مانند والاسیکلوویر (valaciclovir)، فامیکلوویر (famiciclovir) و پنسیکلوویر (penciclovir)، بهطور گستردهای برای درمان بیماریهای مرتبط با HSV استفاده میشوند. عفونت عودکننده HSV نوع 1 در بیمارانی که بهدلیل درمان سرطان دچار نقص سیستم ایمنی هستند، ممکن است تهاجمیتر، دردناکتر و کندتر بهبود یابد. این ضایعات گستردهتر اغلب به درمان بسیار طولانیتری نیاز دارند و بیمار را بیشتر مستعد ابتلا به سویههای مقاوم به دارو HSV میکنند. این مرور از 17 کارآزمایی، شواهدی را یافت که آسیکلوویر در پیشگیری و درمان عفونتهای HSV، از نظر پیشگیری از بروز عفونتهای HSV مثبت از نظر بالینی/کشت، کاهش زمان لازم برای بهبودی، مدت زمان دفع ویروس و تسکین درد، موثر است. هیچ شواهدی وجود ندارد که والاسیکلوویر موثرتر از آسیکلوویر است، یا اینکه دوز بالای والاسیکلوویر بهتر از دوز پائین آن عمل میکند. شواهد نشان میدهد دارونما (placebo) موثرتر از پروستاگلاندین E برای پیشگیری است. بااینحال، در تمام کارآزماییهای واردشده، خطر سوگیری (risk of bias) نامشخص است. هیچیک از کارآزماییها گزارشی را در مورد مدت زمان بستری در بیمارستان، میزان مصرف مسکّن یا کیفیت زندگی بیمار ارائه ندادند.
مطالعه چکیده کامل
درمان سرطان بهطور فزایندهای موثر است، اما با عوارض دهانی مانند موکوزیت، عفونتهای قارچی، عفونتهای باکتریایی و عفونتهای ویروسی مانند ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) همراه است.
اهداف
بررسی تاثیرات مداخلات برای پیشگیری یا درمان یا هر دو، ویروس هرپس سیمپلکس در بیمارانی که تحت درمان سرطان قرار دارند.
روشهای جستوجو
بانکهای اطلاعاتی زیر را جستوجو کردیم: پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سلامت دهان در کاکرین، CENTRAL؛ MEDLINE؛ EMBASE؛ CINAHL؛ CANCERLIT؛ SIGLE و LILACS. فهرست منابع تمام مقالات مروری مرتبط و مقالاتی که بهطور بالقوه مرتبط در نظر گرفته شدند، برای یافتن کارآزماییهای بیشتر بررسی شدند. با نویسندگان کارآزماییهای شناساییشده و متخصصان شناختهشده در این زمینه نیز تماس گرفته شد تا کارآزماییهای منتشرشده یا منتشرنشده بیشتر شناسایی شوند. تاریخ آخرین جستوجو: نوامبر 2008.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده که مداخلات مربوط به پیشگیری یا درمان، یا هر دو، عفونت HSV را در افراد تحت درمان سرطان مقایسه کردند. پیامدها شامل وجود/عدم وجود عفونتهای HSV مثبت از نظر بالینی/کشت (پیشگیری)، زمان لازم تا بهبودی کامل ضایعات (درمان)، مدت زمان دفع ویروس، عود ضایعات، تسکین درد، میزان مسکّن مصرفشده، مدت زمان بستری در بیمارستان، هزینه مراقبتهای دهانی، کیفیت زندگی بیمار و عوارض جانبی بودند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها، در دو نسخه، توسط دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم استخراج شدند. در صورت لزوم، برای دریافت جزئیات تصادفیسازی، کورسازی و اطلاعات جمعیتشناختی شرکتکنندگان، با نویسندگان تماس گرفته شد. ارزیابی کیفیت براساس تصادفیسازی، کورسازی، بیماران خارجشده از مطالعه و گزارشدهی انتخابی (selective reporting) انجام شدند. از دستورالعملهای آماری سازمان همکاری کاکرین (Cochrane Collaboration) استفاده شد و خطر نسبی (RR) با استفاده از مدل اثرات تصادفی (random-effects model) بهدست آمد.
نتایج اصلی
هفده کارآزمایی معیارهای ورود را داشتند. چهار کارآزمایی، مداخلات پیشگیرانه را برای ضایعات HSV، سه کارآزمایی برای جداسازی ویروس و هشت کارآزمایی هر دو معیار پیامد را ارزیابی کردند. یک کارآزمایی، هزینه پیشگیری از ابتلا به HSV را گزارش کرد. دو کارآزمایی که درمان را ارزیابی کردند، زمان لازم تا بهبودی، مدت زمان دفع ویروس و تسکین درد را گزارش کردند. هیچیک از کارآزماییها گزارشی را در مورد مدت زمان بستری در بیمارستان، میزان مصرف مسکّن یا کیفیت زندگی بیمار ارائه ندادند.
در کارآزماییهای کنترلشده با دارونما (placebo)، آسیکلوویر (aciclovir) برای پیشگیری از ابتلا به عفونتهای HSV که با ضایعات دهانی یا جداسازی ویروسی اندازهگیری شدند، موثر تشخیص داده شد (RR: 0.16؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.08 تا 0.31 در نه کارآزمایی؛ RR: 0.17؛ 95% CI؛ 0.07 تا 0.37 در نه کارآزمایی). هیچ شواهدی وجود ندارد که والاسیکلوویر (valaciclovir) موثرتر از آسیکلوویر است، یا اینکه دوزهای بالاتر والاسیکلوویر موثرتر از دوزهای پائینتر آن هستند. مشخص شد که دارونما برای پیشگیری از جداسازی ویروس موثرتر از پروستاگلاندین E بود (RR: 1.87؛ 95% CI؛ 1.12 تا 3.14، یک کارآزمایی).
همچنین مشخص شد که آسیکلوویر برای درمان HSV از نظر مدت زمان دفع ویروس (میانه (median): 2.5 روز در مقابل 17.0 روز، P = 0.0002؛ 2 روز در مقابل بیشاز 9 روز، P = 0.0008)، زمان لازم تا اولین کاهش در درد (میانه: 3 روز در مقابل 16 روز، P = 0.04)، رفع کامل درد (میانه: 9.9 روز در مقابل 13.6 روز، P = 0.01؛ میانه: 6 روز در مقابل 16 روز، P = 0.05)، 50% بهبودی (میانه: 6 روز در مقابل 11 روز، P = 0.01) و بهبودی کامل (میانه: 13.9 روز در مقابل 20.7 روز، P = 0.08؛ میانه: 8 روز در مقابل 21 روز، P = 0.0) موثر است.
نتیجهگیریهای نویسندگان
شواهد نشان میدهد آسیکلوویر در پیشگیری و درمان عفونتهای ویروس هرپس سیمپلکس موثر است. هیچ شواهدی وجود ندارد که والاسیکلوویر موثرتر از آسیکلوویر است، یا اینکه دوز بالای والاسیکلوویر بهتر از دوز پائین آن عمل میکند. شواهد نشان میدهد بهعنوان یک پیشگیری، دارونما موثرتر از پروستاگلاندین E است. بااینحال، در تمام کارآزماییهای واردشده، خطر سوگیری (risk of bias) نامشخص است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
