پانکراتیت مزمن وضعیتی است که تقریبا 0.04% تا 5% از جمعیت جهان را درگیر می‌کند. این بیماری به‌صورت اپیزودهای مکرر درد شکم، مدفوع چرب و کاهش وزن بروز می‌کند، یا ممکن است بدون نشانه باشد. بیماران ممکن است در طول یک بازه زمانی متغیر دچار عوارض شوند. درمان طبی اغلب شامل تجویز فراورده‌های آنزیم پانکراس برای این بیماران است. این عملکرد براساس مطالعاتی است که مزیت آنزیم‌های پانکراس را بر پیامدهای مختلفی مانند درد شکم، کاهش وزن، مصرف داروهای ضددرد، مدفوع چرب و کیفیت زندگی نشان داده‌اند. بااین‌حال، باید از این مطالعات به یک نتیجه‌گیری کلی درباره نقش آنزیم‌های پانکراس در بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن دست یافت. هدف این مرور سیستماتیک، جمع‌آوری تمام داده‌های منتشرشده و منتشرنشده در این مورد بود تا مشخص شود که آنزیم‌های پانکراس مزیتی برای پارامترهای گوناگون در پانکراتیت مزمن دارند یا خیر، انواع مختلف فراورده‌های آنزیمی با یکدیگر مقایسه شوند و ارزیابی شود که برنامه‌های مختلف دوز مصرفی بر پیامدهای مختلف تاثیرگذار هستند یا خیر. تعداد 10 مطالعه را در این مرور وارد کردیم. این مطالعات تعداد کمی از بیماران را وارد کردند. اگرچه مطالعات تکی، مزیتی را مبنی بر درجات مختلفی از بهبودی در پارامترهای ذکرشده در بالا نشان دادند، ما نتوانستیم نتایج این مطالعات را با یکدیگر ترکیب کنیم. با شواهد موجود کنونی، نمی‌توان نتیجه‌گیری قطعی در مورد مزیت آنزیم‌های پانکراس در بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن اتخاذ کرد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
اثربخشی آنزیم‌های پانکراس در کاهش درد و بهبود استئاتوره (steatorrhoea) بحث‌برانگیز است و مبنای شواهد برای سودمندی آنها باید مشخص شود.
اهداف
ارزیابی اثربخشی آنزیم‌های پانکراس در مدیریت بالینی بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن. اهداف خاص، مقایسه موارد زیر بود: 1) آنزیم پانکراس در مقایسه با دارونما (placebo)؛ 2) فراورده‌های مختلف آنزیم پانکراس و 3) برنامه‌های مختلف دوزبندی فراورده‌های آنزیمی. پیامدهای زیر را ارزیابی کردیم: تغییر در فراوانی درد شکم، طول مدت اپیزودهای درد، شدت درد، کاهش وزن، استئاتوره، چربی مدفوع و کیفیت زندگی.
روش‌های جست‌وجو
یک روش جست‌وجو را برای شناسایی تمام منابع علمی منتشرشده و منتشرنشده تدوین کردیم، این جست‌وجو شامل CENTRAL (کتابخانه کاکرین، 2009، شماره 1)؛ MEDLINE (1965 تا فوریه 2009) و EMBASE (1974 تا فوریه 2009) بود. فهرست منابع و چکیده‌های منتشرشده را در مجموعه مقالات کنفرانس‌ها به‌صورت دستی جست‌وجو کردیم تا کارآزمایی‌های مرتبط بیشتری را شناسایی کنیم. تاریخ آخرین جست‌وجو اپریل 2009 بود.
معیارهای انتخاب
کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده، با یا بدون کورسازی (blinding). در صورت وجود اطلاعات کافی، چکیده‌ها یا داده‌های منتشرنشده را نیز وارد کردیم.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
دو نویسنده به‌طور مستقل از هم داده‌های مربوط به پیامدهای مطالعه را استخراج و تجمیع کردند. داده‌های پیوسته (continuous data) را با استفاده از تفاوت میانگین استانداردشده (SMD) با 95% فاصله اطمینان (CI) ترکیب کردیم و نسبت شانس (OR) را برای داده‌های دوحالتی (dichotomous data) محاسبه کردیم (95% CI).
نتایج اصلی
تعداد ده کارآزمایی شامل 361 شرکت‌کننده با معیارهای ورود به این مرور مطابقت داشتند. تمام کارآزمایی‌ها از نوع تصادفی‌سازی‌شده بودند؛ دو مورد طراحی موازی داشتند درحالی‌که مابقی دارای طراحی متقاطع (cross-over) بودند. اگرچه برخی از مطالعات منفرد، تاثیر مفید آنزیم پانکراس را نسبت به دارونما در بهبود درد، بروز استئاتوره و مصرف داروهای ضددرد گزارش کردند، نتایج مطالعات برای این پیامدها قابل تجمیع نبودند. با مصرف آنزیم‌های پانکراس، شاهد یک مزیت غیرمعنی‌دار برای کاهش وزن (کیلوگرم) (SMD: 0.06؛ 95% CI؛ 0.23- تا 0.34)؛ کاهش قابل توجه در چربی مدفوع (گرم/روز) (SMD: -1.03؛ 95% CI؛ 1.60- تا 0.46-) و تفاوت غیرمعنی‌دار در مقیاس برداشت کلی بالینی از نشانه بیماری (Clinical Global Impression of Disease Symptom Scale) افراد (SMD: -0.63؛ 95% CI؛ 1.41- تا 0.14) بودیم. هیچ مزیت قابل توجهی را در کاهش چربی مدفوع با هیچ برنامه خاص زمانی مصرف یا نوع خاصی از فراورده آنزیمی نیافتیم.
یک مطالعه کوچک دیگر نیز هیچ مزیت قابل توجهی را از زمان‌بندی مصرف فراورده‌های آنزیمی نسبت به وعده‌های غذایی بر چربی مدفوع نشان نداد.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
نقش آنزیم‌های پانکراس برای درد شکم، کاهش وزن، استئاتوره، مصرف داروهای ضددرد و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن هم‌چنان مبهم است. انجام مطالعات با کیفیت بالا و دارای توان کافی ضروری هستند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
