فلج بل (Bell's palsy) یک اختلال حاد عصب صورت است که باعث از دست رفتن کامل یا نسبی حرکت در یک طرف صورت میشود. فلج صورت بدون درمان در بیشتر افراد، اما نه همه، کاملا بهبود مییابد. فیزیوتراپی، مانند ورزش، بیوفیدبک، لیزردرمانی، الکتروتراپی، ماساژ و گرمادرمانی برای تسریع بهبودی، بهبود عملکرد صورت و به حداقل رساندن عواقب استفاده میشود. برای بهروزرسانی این مرور، مجموعا 12 مطالعه را با 872 شرکتکننده پیدا کردیم که بیشتر آنها با خطر بالای سوگیری (bias) همراه بودند. چهار کارآزمایی، کارآمدی تحریک الکتریکی (313 شرکتکننده)، سه کارآزمایی ورزشها (199 شرکتکننده) را مورد مطالعه قرار دادند، و پنج مطالعه نوعی از فیزیوتراپی را ترکیب کرده و با طب سوزنی مقایسه کردند (360 شرکتکننده). شواهد یک مطالعه تکی با کیفیت متوسط نشان میدهد ورزشها در مقایسه با گروه کنترل برای افراد مبتلا به فلج مزمن صورت مفید هستند و یک مطالعه دیگر با کیفیت پائین نشان داد ورزشهای صورت میتوانند به کاهش همانقباضی (synkinesis) (یکی از عوارض فلج بل) و زمان لازم تا بهبودی کمک کنند. شواهد کافی برای تصمیمگیری در مورد اینکه تحریک الکتریکی کارآیی دارد یا خیر، شناسایی خطرات این درمانها یا ارزیابی اینکه افزودن طب سوزنی به ورزشهای صورت یا دیگر فیزیوتراپیها میتواند باعث بهبودی شود یا خیر، وجود ندارد. بهعنوان نتیجهگیری، ورزشهای متناسب صورت میتوانند به بهبود عملکرد صورت، عمدتا برای افراد مبتلا به فلج متوسط و موارد مزمن کمک کنند، و ورزش زودهنگام صورت ممکن است زمان بهبودی و فلج طولانیمدت را در موارد حاد کاهش دهد، اما شواهد برای این موضوع کیفیت پائینی دارند. انجام کارآزماییهای بیشتری برای ارزیابی تاثیرات ورزشهای صورت و هرگونه خطر مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
فلج بل (Bell's palsy) (فلج ایدیوپاتیک صورت) معمولا با روشها و دستگاههای مختلف فیزیوتراپی درمان میشود، اما سوالات زیادی در مورد کارآمدی آنها وجود دارد.
اهداف
ارزیابی اثربخشی فیزیوتراپی برای فلج بل (فلج ایدیوپاتیک صورت).
روشهای جستوجو
ما بانک اطلاعاتی مرورهای سیستماتیک کاکرین (Cochrane Database of Systematic Reviews) و پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین ( کتابخانه کاکرین ، شماره 1، 2011)، MEDLINE (ژانویه 1966 تا فوریه 2011)، EMBASE (ژانویه 1946 تا فوریه 2011)، LILACS (ژانویه 1982 تا فوریه 2011)، PEDro (از 1929 تا فوریه 2011) و CINAHL (ژانویه 1982 تا فوریه 2011) را جستوجو کردیم. جستوجوها را در پایگاههای ثبت کارآزماییهای بالینی تا فوریه 2011 وارد کردیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی یا شبه-تصادفیسازی و کنترلشدهای را انتخاب کردیم که شامل هر نوعی از فیزیوتراپی بودند. شرکتکنندگان را در هر سنی با تشخیص فلج بل و با هر درجهای از شدت وارد کردیم. معیارهای پیامد عبارت بودند از: بهبودی ناقص شش ماه پساز تصادفیسازی، همانقباضی حرکتی (motor synkinesis)، اشک تمساح یا اسپاسم صورت شش ماه پساز شروع، بهبودی ناقص پساز یک سال و عوارض جانبی ناشی از مداخله.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم عناوین و چکیدههای شناساییشده از نتایج جستوجو را بررسی کردند. دو نویسنده بهطور مستقل از هم ارزیابیهای خطر سوگیری (bias) را انجام دادند که روشهای مطمئن تصادفیسازی، پنهانسازی تخصیص (allocation concealment)، کورسازی (blinding) مشاهدهگر، کورسازی بیمار، دادههای ناقص پیامد، گزارشدهی انتخابی پیامد و دیگر موارد سوگیری را در نظر گرفتند. دو نویسنده بهطور مستقل از هم دادهها را با استفاده از فرم استخراج دادهها که بهصورت ویژه ساخته شده بود، استخراج کردند. ما آنالیزهای زیرگروه جداگانهای را از شرکتکنندگان با ناتوانی شدید بیشتر و کمتر انجام دادیم.
نتایج اصلی
برای این بهروزرسانی در مرور اصیل، جستوجوی انجامشده، 65 مقاله بالقوه مرتبط را شناسایی کرد. دوازده مطالعه (872 شرکتکننده) دارای معیارهای ورود بودند. چهار کارآزمایی کارآمدی تحریک الکتریکی (electrical stimulation) (313 شرکتکننده)، سه کارآزمایی ورزش (199 شرکتکننده) و پنج مطالعه (360 شرکتکننده) برخی از فرمهای فیزیوتراپی را با طب سوزنی مقایسه یا ترکیب کردند. برای اکثر پیامدها، قادر به انجام متاآنالیز نبودیم زیرا مداخلات و پیامدها مشابه نبودند.
برای پیامد اولیه بهبودی ناقص پساز شش ماه، تحریک الکتریکی هیچ مزیتی نسبت به دارونما (placebo) نداشت (شواهد با کیفیت متوسط از یک مطالعه با 86 شرکتکننده). مقایسههای با کیفیت پائین از تحریک الکتریکی با پردنیزولون (یک درمان فعال) (149 شرکتکننده)، یا افزودن تحریک الکتریکی به پکهای داغ (hot packs)، ماساژ و ورزشهای صورت (22 شرکتکننده)، هیچ تفاوت معنیداری را گزارش نکرد. بهطور مشابه، یک متاآنالیز از دو مطالعه، یکی به مدت سه ماه و دیگری با مدت زمان شش ماه (142 شرکتکننده) هیچ تفاوتی را با اهمیت آماری در همانقباضی، یک عارضه فلج بل، میان شرکتکنندگان دریافتکننده تحریک الکتریکی و گروه کنترل نشان نداد. یک مطالعه تکی با کیفیت پائین (56 شرکتکننده)، که در سه ماه گزارش شد، بهبود عملکردی بدتری را با تحریک الکتریکی نشان داد (تفاوت میانگین (MD): 12.00 امتیاز (مقیاس 0 تا 100)؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 1.26 تا 22.74).
دو کارآزمایی از ورزشهای صورت، که هر دو در معرض خطر بالای سوگیری بودند، هیچ تفاوتی را در بهبودی ناقص در شش ماه که ورزشها با کنترلهای لیست انتظار یا درمان مرسوم مقایسه شدند، پیدا نکردند. شواهد از یک مطالعه کوچک (34 شرکتکننده) با کیفیت متوسط وجود دارد که نشان میدهد ورزشها در مقایسه با گروه کنترل مفید هستند (MD؛ 20.40 امتیاز (مقیاس 0 تا 100)؛ 95% CI؛ 8.76 تا 32.04) و یک مطالعه منفرد دیگر با کیفیت پائین با 145 فرد مبتلا به موارد حاد درمانشده برای سه ماه نیز این یافته را نشان داد، که در آن بهطور معنیداری شرکتکنندگان کمتری همانقباضی حرکتی صورت را پساز ورزش داشتند (خطر نسبی: 0.24؛ 95% CI؛ 0.08 تا 0.69). همین مطالعه، کاهشی را با اهمیت آماری در زمان بهبودی کامل، عمدتا در موارد شدیدتر نشان داد (47 شرکتکننده، MD؛ 2.10- هفته؛ 95% CI؛ 3.15- تا 1.05-) اما این یک پیامد ازپیش تعیینشده در این متاآنالیز نبود.
مطالعات طب سوزنی دادههای مفیدی را ارائه نکردند زیرا همه آنها کوتاهمدت بوده و در معرض خطر بالای سوگیری قرار داشتند. هیچیک از مطالعات عوارض جانبی را به عنوان پیامد وارد نکردند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
هیچ شواهدی با کیفیت بالا برای حمایت از مزیت یا ضرر قابل توجه هر نوعی از فیزیوتراپی برای درمان فلج ایدیوپاتیک صورت وجود ندارد. شواهدی با کیفیت پائین وجود دارد که نشان میدهد ورزشهای صورت میتوانند به بهبود عملکرد صورت کمک کنند، عمدتا برای افراد مبتلا به فلج متوسط و موارد مزمن. شواهدی با کیفیت پائین وجود دارد که ورزشهای صورت عوارض را در موارد حاد کاهش میدهند. تاثیرات پیشنهادی ورزشهای مناسب برای صورت باید با کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده با کیفیت خوب تائید شوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
