حدود 1% از افراد از اسکیزوفرنی رنج میبرند، یک بیماری روانی جدی که در همه جوامع و فرهنگها یافت میشود. گزینههای درمانی زیادی برای کاهش نشانههای قابل توجه این بیماری مانند باورهای غلط (هذیان (delusions)) و ادراکات نادرست یا تحریفشده (توهم (hallucinations)) در دسترس قرار دارند. نشانههای دیگری مانند انزوای عاطفی و بیتفاوتی نیز اغلب در اسکیزوفرنی مشاهده میشوند و به نظر میرسد که کمتر به درمان با داروهای ضدروانپریشی پاسخ میدهند. علاوهبر این، برخی افراد علیرغم استفاده کافی از داروهای ضدروانپریشی، همچنان دچار هذیان و توهم میشوند و اغلب از درمانهای کمکی استفاده میشوند. این درمانهای کمکی شامل هورمونهای جنسی مانند استروژن و تستوسترون میشوند.
ما تاثیرات دهیدرواپیآندروسترون (DHEA)/تستوسترون را بهعنوان یک درمان کمکی در کنار داروهای ضدروانپریشی استاندارد برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی بررسی کردیم و سه مطالعه کوچک و کوتاه مرتبط را یافتیم. تمام کارآزماییها، داروهای ضدروانپریشی را بههمراه DHEA با داروهای آنتیسایکوتیک و دارونما (placebo) مقایسه کردند. نتایج قطعی نیستند، و اکثر پیامدها یا معنیدار نبوده یا متناقض هستند و باید یک مطالعه نهایی و بسیار بزرگتر انجام شود. بااینحال، در حال حاضر، افراد مبتلا به اسکیزوفرنی فقط باید در چارچوب یک مطالعه تجربی با طراحی خوب، با انجام این درمان آزمایشی موافقت کنند. ما در این مطالعات هیچ شواهدی را نیافتیم که نشان دهد DHEA باید در مراقبتهای معمول استفاده شود.
مطالعه چکیده کامل
اخیرا، هورمونهای جنسی مانند استروژنها و تستوسترون یا مشتقات آن برای درمان نشانههای دائمی مرتبط با اسکیزوفرنی مورد توجه قرار گرفتهاند.
اهداف
مرور تاثیرات استفاده از دهیدرواپیاندروسترون (dehydroepiandrosterone; DHEA)/تستوسترون بهعنوان درمان کمکی در کنار داروهای آنتیسایکوتیک استاندارد.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه اسکیزوفرنی در کاکرین را جستوجو کردیم (ژانویه 2007).
معیارهای انتخاب
ما تمام کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشدهای را وارد کردیم که DHEA/تستوسترون را بههمراه درمان استاندارد آنتیسایکوتیک با درمان استاندارد بهتنهایی مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
ما بهطور مستقل از هم مطالعات را انتخاب کرده و دادهها را به دست آوردیم. برای دادههای دوحالتی (dichotomous data)، نسبت خطر (relative risk; RR) و 95% فاصله اطمینان (CI) را براساس قصد درمان (intention-to-treat)، با استفاده از یک مدل اثرات ثابت (fixed effects)، محاسبه کردیم. دادههای پیوسته (continuous data) را با استفاده از آماره تفاوت میانگین وزندهیشده، با 95% فاصله اطمینان و با استفاده از مدل اثرات ثابت ارائه کردیم.
نتایج اصلی
ما سه کارآزمایی کوچک و کوتاه مرتبط (n=126) را شناسایی کردیم. دادههای برداشت بالینی کلی (Clinical Global Impression) مبهم بودند (n=27؛ 1 RCT؛ WMD: -0.43؛ 95% CI؛ 0.9- تا 0.1). میانگین نمرات کل PANSS میان گروه DHEA بههمراه داروهای آنتیسایکوتیک و گروه داروهای آنتیسایکوتیک و دارونما (placebo) تفاوت معنیداری نداشت (n=82؛ 2 RCT؛ WMD: -4.16؛ 95% CI؛ 13.8- تا 5.5). نمرات نشانههای مثبت در PANSS مبهم بودند (n=55؛ 1 RCT؛ WMD: -1.00؛ 95% CI؛ 3.8- تا 1.8). برای نشانههای منفی، دادههای دوحالتی (binary) مقیاس SANS به نفع گروه DHEA بههمراه داروهای آنتیسایکوتیک بود (n=30؛ 1 RCT؛ RR: 0.23؛ 95% CI؛ 0.1 تا 0.6؛ NNT: 2؛ 95% CI؛ 2 تا 3) اما نمرات منفی PANSS میان گروههای مقایسه تفاوت معنیداری نداشتند (n=55؛ 1 RCT؛ WMD: -2.30؛ 95% CI؛ 6.4- تا 1.8). حدود 17% از افراد، هر دو گروه را زودهنگام ترک کردند (n=64؛ 2 RCT؛ RR: 0.80؛ 95% CI؛ 0.3 تا 2.4). دادههای مقیاس رتبهبندی سنت هانس (St Hans Rating Scale) برای نشانههای اکستراپیرامیدال به نفع گروه DHEA بههمراه داروهای آنتیسایکوتیک بودند (n=30؛ 1 RCT؛ WMD: -5.00؛ 95% CI؛ 8.8- تا 1.2-) اما دادههای رتبهبندی بیقرارى حرکتى (akathisia) مبهم بودند (n=34؛ 1 RCT؛ RR: 2.67؛ 95% CI؛ 0.3 تا 23.1). رتبهبندیهای اختلال حرکتی پارکینسونی (parkinsonian movement disorder) در یک کارآزمایی مشابه، بسته به مقیاس پیامد مورد استفاده، متفاوت بودند. به نظر میرسید کیفیت زندگی تحت تاثیر استفاده از DHEA قرار نگرفته است (n=55؛ 1 RCT؛ WMD: 6.20؛ 95% CI؛ 1.4- تا 13.8).
نتیجهگیریهای نویسندگان
نتایج قطعی نیستند و اکثر پیامدها یا معنیدار نبوده یا یافتههای متناقضی را ارائه میدهند. در حال حاضر، DHEA کمکی باید بهعنوان یک درمان تجربی برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی باقی بماند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.