دیابت اتوایمیون نهفته بزرگسالان (latent autoimmune diabetes in adults; LADA) وضعیتی است که در زمان تشخیص، شبیه دیابت نوع 2 (دیابت شیرین غیروابسته به انسولین) به نظر میرسد، اما در واقع دیابت نوع 1 است که در آن بیمار در آینده به انسولین نیاز پیدا خواهد کرد. در بریتانیا تقریبا 3.6% از افرادی که به نظر میرسد مبتلا به دیابت نوع 2 هستند، در واقع به دیابت نوع 1 مبتلا هستند، درحالیکه مطالعات دیگر نشان میدهند شیوع این بیماری بالاتر است و ممکن است روند درمان این بیماران با درمانهای معمول دیابت نوع 2 متفاوت باشد.
تعداد 15 مقاله (10 مطالعه) را شناسایی کردیم که به بررسی 1019 بیمار پرداختند، این بیماران در یک باره زمانی میان سه ماه و 10 سال پیگیری شدند. ما دریافتیم که بسیاری از مقالات، کیفیت گزارشدهی ضعیفی دارند و تعداد شرکتکنندگان آنها کم است. بااینحال، شواهد حاصل از این مرور نشان میدهد که داروی سولفونیلاوره (sulphonylurea) (مانند گلیبنکلامید (glibenclamide) یا گلیبورید (glyburide)، گلیکلازید (gliclazide)) میتواند بیماران را سریعتر به انسولین وابسته کند و قند خون را نیز بهخوبی انسولین کنترل نمیکند. بنابراین، این دارو نباید بهعنوان درمان خط اول برای بیماران مبتلا به LADA تجویز شود. علاوهبر این، مصرف انسولین همراه با ویتامین D یا گیاهان دارویی چینی ممکن است تولید طبیعی انسولین را بهتر از مصرف انسولین بهتنهایی حفظ کند. به همین ترتیب، گلوتامیک اسید دکربوکسیلاز (GAD65) نیز ممکن است تولید طبیعی انسولین را حفظ کند. بااینحال، هیچ شواهد قطعی مبنی بر برتری دیگر روشهای درمانی باقیمانده نسبت به یکدیگر وجود نداشت. مطالعات انجامشده بر عوامل خوراکی یا انسولین، هیچگونه عارضه جانبی را از نظر حملات شدید هیپوگلیسمی گزارش نکردند.
این مرور نشاندهنده مراحل بسیار اولیه دانش ما از بهترین روش درمان LADA است. این امر به دلیل کیفیت ضعیف گزارشدهی در مطالعات، حجمنمونه کوچک، نبود یک تعریف واحد و مشخص از LADA، و انجام بسیاری از مطالعات در گروههای قومی مختلف (چین، ژاپن، کوبا، انگلستان، سوئد) با سیستمهای مراقبت بالینی متفاوت، محدود شد.
هیچیک از مقالات به عوارض ناشی از دیابت، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت، هزینهها یا میزان استفاده از خدمات سلامت اشاره نکردند. همه مقالات به جز یک مورد، گزارش دادند که هیچ موردی از مرگومیر رخ نداد.
بهطور خلاصه، این مرور نشان میدهد که درمان با انسولین ممکن است در مقابل درمان با سولفونیلاوره ارجحیت داشته باشد، اما شواهد کمی در خصوص دیگر روشهای درمانی وجود دارد. انجام مطالعات آتی ضرورت دارد، و باید تعریف روشنی را از LADA ارائه دهند، پیامدهای مهم را برای بیمار بررسی کنند، و از یک روش شایع برای اندازهگیری C-پپتید تحریکشده (شاخصی از تولید انسولین طبیعی که نشاندهنده بهبود عملکرد سلولهای بتا پانکراس است) استفاده کنند.
مطالعه چکیده کامل
دیابت اتوایمیون نهفته بزرگسالان (latent autoimmune diabetes in adults; LADA) نوعی دیابت نوع 1 است که به آرامی در حال پیشرفت است.
اهداف
مقایسه مداخلات مورد استفاده برای مدیریت بالینی LADA.
روشهای جستوجو
مطالعات موجود از طریق جستوجو در بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی، به همراه جستوجوی دستی، مجموعه مقالات کنفرانسها و مشورت با متخصصان گردآوری شدند. تاریخ آخرین جستوجو، دسامبر 2010 بود.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) و کارآزماییهای بالینی و کنترلشدهای (controlled clinical trials; CCT) وارد این مرور شدند که به ارزیابی مداخلات مربوط به LADA یا دیابت نوع 2 همراه با آنتیبادی پرداختند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم استخراج دادهها و ارزیابی خطر سوگیری (risk of bias) را انجام دادند. جمعبندی یافتههای این مطالعات با استفاده از متاآنالیز یا روشهای توصیفی ارائه شد.
نتایج اصلی
در جستوجوهای انجامشده، 13,306 استناد شناسایی شدند. پانزده مقاله (ده مطالعه) شامل 1019 شرکتکننده وارد این مرور شدند که در بازه زمانی میان سه ماه و 10 سال پیگیری شدند (1060 فرد تصادفیسازیشده). این مطالعات با خطر بالای سوگیری مواجه بودند. مصرف سولفونیلاوره (sulphonylurea; SU) همراه با انسولین در مقایسه با انسولین بهتنهایی، بهبودی قابل توجهی را در کنترل متابولیک در مدت سه ماه (یک مطالعه، n = 15) و 12 ماه (یک مطالعه، n = 14) درمان و پیگیری، ایجاد نکرد. SU (با یا بدون متفورمین (metformin)) در مقایسه با انسولین بهتنهایی، کنترل متابولیک ضعیفتری داشت (تفاوت میانگین (MD) در هموگلوبین گلیکوزیله A1c (به اختصار HbA1c) از ابتدا تا پایان مطالعه، برای انسولین در مقایسه با درمان خوراکی: 1.3-% (95% فاصله اطمینان (CI): 2.4- تا 0.1-؛ P = 0.03؛ 160 شرکتکننده، چهار مطالعه، پیگیری/طول دوره درمان: 12، 30، 36، و 60 ماه؛ بااینحال، ناهمگونی (heterogeneity) زیادی وجود داشت). علاوهبر این، شواهد نشان داد SU باعث وابستگی زودتر به انسولین شد (بهطوری که نسبت افراد نیازمند به انسولین در سال دوم در گروه SU معادل 30% در مقایسه با 5% در گروه مراقبتهای مرسوم بود (P < 0.001)؛ بیمارانی که تحت عنوان وابسته به انسولین طبقهبندی شدند، 64% (گروه SU) و 12.5% (گروه انسولین، P = 0.007) بودند. هیچ مداخلهای بر C-پپتید ناشتا تاثیری نداشت، اما انسولین در حفظ C-پپتید تحریکشده بهتر از SU عمل کرد (یک مطالعه، تفاوت میانگین: 7.7 نانوگرم/میلیلیتر؛ 95% CI؛ 2.9 تا 12.5). در یک پیگیری پنج ساله با GAD65 (گلوتامیک اسید دکربوکسیلاز فرمولهشده با هیدروکسید آلومینیوم)، بهبودهای حاصل در سطح C-پپتید ناشتا و تحریکشده (گروه 20 میکروگرم) پساز پنج سال همچنان حفظ شد. در یک مطالعه (n = 74) که در آن از درمانهای سنتی چینی استفاده شد، پیگیری کوتاهمدت (سه ماه)، تفاوت معنیداری را در بهبود سطح C-پپتید ناشتا در مقایسه با انسولین بهتنهایی نشان نداد (0.07 میکروگرم/لیتر؛ 95% CI؛ 0.05- تا 0.19). یک مطالعه که در آن از ترکیب ویتامین D با انسولین استفاده شد، نشان داد که سطح C-پپتید ناشتا در گروه دریافتکننده ویتامین D ثابت باقی ماند، اما در گروه دریافتکننده انسولین بهتنهایی، سطح C-پپتید ناشتا در پیگیری 12 ماهه کاهش یافت (368 تا 179 پیکومول/لیتر، P = 0.006). مقایسه مطالعات دشوار بود زیرا ناهمگونی زیادی در مطالعات و معیارهای انتخاب آنها وجود داشت. هیچ اطلاعاتی در مورد کیفیت زندگی مرتبط با سلامت، عوارض ناشی از دیابت، هزینهها یا میزان استفاده از خدمات سلامت، و مرگومیر وجود نداشت، و در خصوص عوارض جانبی نیز شواهد محدودی به دست آمد (مطالعات انجامشده در زمینه عوامل خوراکی یا انسولین، هیچ موردی را عارضه جانبی از نظر اپیزودهای شدید هیپوگلیسمی گزارش نکردند).
نتیجهگیریهای نویسندگان
دو مطالعه نشان میدهند که مصرف SU منجر به وابستگی زودتر به انسولین میشود، و یک متاآنالیز از چهار مطالعه با ناهمگونی قابل توجه، نشان داد که تجویز SU در مقایسه با انسولین برای بیماران مبتلا به LADA، با کنترل متابولیک ضعیفتری همراه است. یک مطالعه نشان داد که مصرف ویتامین D همراه با انسولین ممکن است از سلولهای بتا پانکراس در بیماران مبتلا به LADA محافظت کند. درمانهای جدیدی مانند دوزهای خاصی از GAD65 (20 میکروگرم) برای حفظ سطح C-پپتید در حالت ناشتا و تحریکشده پیشنهاد شدهاند. بااینحال، شواهد قابل توجهی به نفع یا علیه استفاده از دیگر گروههای درمانی برای مدیریت LADA وجود ندارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
