اگرچه فقط چند مطالعه با نتایج متفاوت وجود دارند، تا زمان در دسترس قرار گرفتن دادههای جدید، اجرای اقدامات پیشگیرانه در برابر بروز راشیتیسم تغذیهای در گروههای پرخطر منطقی به نظر میرسد.
راشیتیسم (rickets) نوعی بیماری است که استخوانهای کودکان در حال رشد را تحت تاثیر قرار میدهد. کلسیم و فسفات عناصر مهمی هستند که استخوان را تشکیل میدهند. در راشیتیسم تغذیهای، ابتدا دسترسی به کلسیم کاهش مییابد و بعدا اختلالاتی در فسفات رخ میدهد. کمبود کلسیم ممکن است ناشی از مصرف محدود یا جذب محدود در روده باشد. وضعیت دوم بهشدت توسط ویتامین D تنظیم میشود، که میتواند پساز قرار گرفتن در معرض آفتاب در پوست سنتز شود یا از منابع غذایی، بهعنوان مثال جگر ماهی، به دست آید. بنابراین، کمبود کلسیم، ویتامین D یا هر دو ممکن است منجر به راشیتیسم تغذیهای شود که عمدتا با تغییر شکل استخوانها، درد استخوانی، تشنج یا تاخیر در رشد مشخص میشود. از دهه 1930، مکمل ویتامین D برای پیشگیری از بروز راشیتیسم در کودکان، عمدتا در کشورهایی با سطح درآمد بالا، مصرف میشود؛ چندین اقدام دیگر مانند مکمل کلسیم یا قرار گرفتن طولانیتر پوست در معرض نور خورشید نیز استفاده میشوند. با گذشت زمان، عوامل زیادی تغییر کردهاند، برای مثال تغذیه که کلسیم را تامین میکند، آلودگی هوا که از طریق آن نور خورشید جذب شده و منجر به کاهش سنتز ویتامین D در پوست میشود، یا مسائل اجتماعی، برای مثال کار کودکان که باز هم منجر به محدود شدن قرار گرفتن در معرض نور خورشید میشود. بهدلیل این تغییرات، ما به دنبال مطالعاتی بودیم که در 50 سال گذشته انجام شدند و پیامدهای مرتبط با بیمار را بررسی کردند. بهعنوان پیامدهای مرتبط با بیمار، وقوع راشیتیسم، عوارض جانبی مداخله، مرگومیر، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و هزینهها را تعریف کردیم.
چهار کارآزمایی تقریبا 1700 شرکتکننده را وارد کردند و بین نه ماه و دو سال طول کشیدند. شرکتکنندگان مطالعه از یک ماه تا 15 سال سن داشتند. نتایج متفاوتی در مورد وقوع راشیتیسم تغذیهای در محیطهای مختلف وجود داشتند. عوارض جانبی فقط در یک مطالعه بررسی شدند.
با توجه به فراوانی نسبی بالای راشیتیسم تغذیهای، روش آشکار عملکرد مکملهای ویتامین D یا کلسیم و نسبت مطلوب خطر به مزیت، اعمال اقدامات پیشگیرانه در گروههای پرخطر مانند نوزادان و کودکان نوپا منطقی است. انجام مطالعات جدیدی که عوارض اصلی و جانبی اقدامات پیشگیرانه را در برابر بروز راشیتیسم تغذیهای در گروههای سنی مختلف و در کشورهای مختلف بررسی کنند، توصیه میشوند.
مطالعه چکیده کامل
راشیتیسم تغذیهای (nutritional rickets) نوعی بیماری در کودکان در حال رشد است که منجر به بدشکلی استخوان، درد استخوان، تشنج یا تاخیر در رشد حرکتی میشود. امروزه، شیوع بالای راشیتیسم تغذیهای عمدتا در کشورهای کمدرآمد مشاهده میشود.
اهداف
ارزیابی تاثیرات مداخلات مختلف بر پیشگیری از بروز راشیتیسم تغذیهای در کودکانی که بهموقع متولد شدهاند.
روشهای جستوجو
مطالعات از جستوجوهای کامپیوتری در کتابخانه کاکرین ، MEDLINE؛ EMBASE؛ LILACS و فهرست منابع مقالات مرتبط بهدست آمدند. برای به دست آوردن مطالعات بیشتر با نویسندگان مطالعات یا مرورها تماس گرفتیم.
معیارهای انتخاب
مطالعاتی که کارآزماییهای بالینی تصادفیسازی و کنترلشده، کارآزماییهای بالینی کنترلشده یا مطالعات کوهورت آیندهنگر بودند و هرگونه مداخلهای را برای پیشگیری از بروز راشیتیسم تغذیهای در کودکان متولدشده در زمان مقرر با دارونما (placebo) یا عدم انجام مداخله مقایسه کردند، وارد مرور شدند. حداقل طول دوره مداخله برای کودکان زیر 12 ماه، سه ماه یا برای کودکان بالای 12 ماه، شش ماه بود.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم دادهها را استخراج کرده و کیفیت مطالعه را ارزیابی کردند. برای دریافت اطلاعات ازدسترفته با نویسندگان مطالعات تماس گرفته شد.
نتایج اصلی
چهار مطالعه حدود 1700 شرکتکننده را وارد کردند. کارآزماییها بین نه ماه و دو سال طول کشیدند. سه مطالعه، کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده بودند که دو مورد از آنها طراحی خوشهای-تصادفیسازیشده (cluster-randomised) را نشان دادند؛ یک کارآزمایی احتمالا یک کارآزمایی کنترلشده با تخصیص گروه کنترلشده توسط محقق بود. در کودکان تا سه سال در ترکیه، مصرف ویتامین D در مقایسه با عدم انجام مداخله، نسبت خطر 0.04 (95% فاصله اطمینان (CI): 0 تا 0.71) را نشان داد. علیرغم عدم رعایت قابل توجه دستورالعملها، یک کارآزمایی چینی در کودکان تا سه سال که مداخله ترکیبی مکمل ویتامین D، کلسیم و مشاوره تغذیهای را با عدم انجام مداخله مقایسه کرد، نسبت خطر 0.76 (95% CI؛ 0.61 تا 0.95) را گزارش کرد. در دو مطالعه انجامشده روی کودکان بزرگتر در چین و فرانسه، هیچ موردی از راشیتیسم در هر دو گروه مداخله و کنترل مشاهده نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
فقط مطالعات کمی در مورد پیشگیری از بروز راشیتیسم تغذیهای در کودکانی که بهموقع متولد شدهاند، وجود دارد. تا زمانی که دادههای جدید در دسترس قرار گیرند، به نظر میرسد ارائه اقدامات پیشگیرانه (ویتامین D یا کلسیم) به گروههای پرخطر، مانند نوزادان و کودکان نوپا؛ کودکانی که در آفریقا، آسیا یا خاورمیانه زندگی میکنند یا کودکانی که از این مناطق به مناطقی که راشیتیسم شایع نیست، مهاجرت کردهاند، منطقی باشد. با توجه به وجود ناهمگونی (heterogeneity) بالینی قابل توجه و کمبود دادهها، عوارض اصلی و جانبی اقدامات پیشگیرانه در برابر بروز راشیتیسم تغذیهای باید در کشورهای مختلف، گروههای سنی مختلف و در کودکان با قومیتهای مختلف بررسی شوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
