سیستیت بینابینی (interstitial cystitis) بهعنوان سندرم مثانه دردناک (painful bladder syndrome) نیز شناخته میشود. این وضعیت در شرایط معمول باعث بروز نشانههایی مانند درد مثانه و لگن، افزایش احساس نیاز فوری به دفع ادرار و تکرر ادرار در طول روز و شب میشود. علت این بیماری بهخوبی شناخته نشده است، اما تصور میشود که با التهاب طولانیمدت مثانه ارتباط داشته باشد. درمانهای زیادی برای مدیریت بالینی PBS/IC بهکار رفتهاند، در این مرور، تاثیرات وارد کردن مستقیم دارو به داخل مثانه (تزریق مثانهای) را برای درمان آن ارزیابی میکنیم.
تعداد نُه مطالعه را یافتیم که به بررسی این سوال پرداختند، شش نوع درمان مختلف را ارزیابی کردند و شامل 616 شرکتکننده بودند. شواهد موجود درباره هیچیک از درمانهای داخلمثانهای قطعی نبود. نتایج این مطالعه برای BCG (نوعی باکتری سل) و احتمالا برای اکسیبوتینین (oxybutinin؛ دارویی که معمولا بهصورت خوراکی برای جلوگیری از انقباضات ناخواسته مثانه مصرف میشود) نیز امیدوارکنندهتر به نظر میرسد. به نظر میرسید که عامل دیگری به نام رزینیفراتوکسین (Resiniferatoixin)، درد را تشدید میکند و احتمال قطع زودهنگام درمان را توسط بیماران افزایش میدهد. شواهد اندکی برای ارزیابی مزایا و خطرات دیگر درمانهای تزریقی به داخل مثانه وجود داشت.
مطالعه چکیده کامل
سندرم مثانه دردناک/سیستیت بینابینی (Painful Bladder Syndrome/Interstitial Cystitis; PBS/IC) عمدتا در زنان رخ میدهد. علت این وضعیت هنوز بهخوبی شناخته نشده و نشانههای آن شامل درد مثانه، تکرر ادرار، احساس فوریت در دفع ادرار و شبادراری (nocturia) است. درمانهای PBS/IC شامل مداخلات تغییر رژیم غذایی/سبک زندگی، مصرف داروهای خوراکی، تزریق دارو به داخل مثانه، و در برخی موارد، جراحی است. میزان موفقیت این درمانها عموما نسبتا کم است و در مورد بهترین نوع درمان برای این بیماری، اجماع نظر کمی وجود دارد.
اهداف
ارزیابی اثربخشی درمان داخلمثانهای در مدیریت بالینی PBS/IC.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت کارآزماییهای تخصصی گروه بیاختیاری در کاکرین (30 می 2006) و همچنین فهرست منابع تمام کارآزماییهای انتخابشده را جستوجو کردیم. برای دستیابی به هرگونه مطالب مرتبط بیشتر، با پژوهشگران شناختهشده در این زمینه تماس گرفته شد.
معیارهای انتخاب
در صورتی کارآزماییهای تصادفیسازی یا شبه-تصادفیسازی و کنترلشده وارد این مرور شدند که شرکتکنندگانی را با تشخیص بالینی PBS/IC بررسی کردند و حداقل در یک بازوی کارآزمایی، درمان با یک فراورده داخلمثانهای انجام شد. معیارهای پیامد از پیش تعیین شده بودند، که معیارهای اصلی شامل تاثیر مداخله بر درد و ظرفیت مثانه بودند. دیگر پیامدهای واردشده عبارت بودند از پاسخ علامتی به درمان، ارزیابی کیفیت زندگی، عوامل اقتصادی و عوارض جانبی.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم، واجد شرایط بودن و کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کرده، سپس دادههای مرتبط را از مطالعات استخراج کردند.
نتایج اصلی
نه کارآزمایی واجد شرایط شناسایی شدند - شش کارآزمایی گروه موازی (parallel group)، یک کارآزمایی متقاطع (cross-over) ناتمام و دو کارآزمایی متقاطع - با مجموع 616 شرکتکننده. شش کارآزمایی به مقایسه تزریق «فعال» با تزریق دارونما پرداختند، دو کارآزمایی انواع مختلف تزریق را با یکدیگر مقایسه کردند، و یک کارآزمایی نیز به بررسی تزریق بههمراه آموزش مثانه در مقایسه با آموزش مثانه بهتنهایی اختصاص داشت. در مجموع، این مرور شامل کارآزماییهایی بود که شش نوع مختلف از تزریق داخلمثانهای را ارزیابی کردند: رزینیفراتوکسین (resiniferatoxin)، دیمتیل سولفوکسید (Dimethyl sulfoxide; DMSO)، BCG، پنتوزانپلیسولفات (pentosanpolysulphate)، اکسیبوتین (oxybutin) و قلیاییسازی pH ادرار. فواصل اطمینان بهطور کلی گسترده بودند.
استفاده از رزینیفراتوکسین با تفاوتهای پایدار در پیامدهای گزارششده در مرور همراه نبود، اما بروز درد هنگام تزریق و قطع درمان بهطور قابل توجهی شایعتر بود. دادههای موجود در مورد دیمتیل سولفوکسید (DMSO) بسیار محدود بودند، اما هیچ تفاوت آشکاری میان این دارو و دارونما مشاهده نشد. گروههای تحت درمان با BCG، درد و نشانههای عمومی کمتری را گزارش کردند. اگرچه بروز عوارض جانبی بهصورت شایع گزارش شد، این عوارض پساز تزریق BCG شایعتر از دارونما نبودند. دادههای اندک موجود در مورد پنتوزانپلیسولفات به نفع درمان فعال بود، اما فواصل اطمینان گستردهای داشت؛ درباره عوارض جانبی نیز اطلاعات کمی در دسترس بود. تزریق اکسیبوتینین با افزایش ظرفیت مثانه، کاهش تکرر ادرار، بهبودی در نمرات کیفیت زندگی و کاهش موارد انصراف از درمان همراه بود. قلیاییسازی pH ادرار هیچ تفاوت بارزی را ایجاد نکرد، هرچند فواصل اطمینان در این مورد بهطور بالقوهای گسترده بودند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
بهطور کلی، شواهد موجود برای درمان PBS/IC با استفاده از فراوردههای داخلمثانهای محدود است و بهدلیل تفاوت در معیارهای پیامد مورد استفاده، امکان انجام متاآنالیز کاهش یافت. کیفیت گزارشهای مربوط به کارآزمایی متفاوت بود و در برخی موارد، این امر مانع از استخراج معنیدار دادهها شد. BCG و اکسیبوتین بهطور قابل قبولی تحمل میشوند و شواهد مربوط به این دو دارو بسیار امیدوارکننده است. رزینیفراتوکسین هیچ شواهدی را دال بر تاثیر در اکثر پیامدها نشان نداد و موجب بروز درد شد که میزان پایبندی به درمان را کاهش داد. شواهد کمی برای دیگر درمانهای واردشده در این مرور وجود دارد. انجام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده همچنان مورد نیاز هستند و طراحی مطالعه باید بهگونهای باشد که پیامدهای مرتبط با افراد مبتلا به PBS/IC را در خود بگنجاند و این پیامدها باید استانداردسازی شوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
