ایمپلنتهای دندانی را میتوان درست پساز کشیدن دندان (ایمپلنت فوری) یا پساز چند هفته تا چند ماه (ایمپلنت فوری-تاخیری) یا پساز آن (ایمپلنت تاخیری) در حفرههای دندانی قرار داد. این مرور به بررسی بهترین زمان برای قرار دادن ایمپلنتهای دندانی و اینکه تقویت محلهای دارای شکاف هنگام قرار دادن ایمپلنت، مفید خواهد بود یا خیر، پرداخت. همچنین تلاش شد تا موثرترین روش تقویت استخوان تعیین شود.
هفت مطالعه شناساییشده شامل تعداد بسیار کمی از بیماران بودند و نتوانستند به سوالات پاسخ دهند. چهار مطالعه بهترین زمان را برای قرار دادن ایمپلنت ارزیابی کردند. یک مطالعه ارزیابی کرد که پیوند استخوان در قرار دادن ایمپلنت مفید است یا خیر و دو مطالعه بررسی کردند که بهترین تکنیکهای پیوند کدام موارد هستند.
در حال حاضر شواهد بسیار کمی برای نتیجهگیری قابل اعتماد وجود دارد، بااینحال، پیامد زیباییشناختی میتواند هنگام قرار دادن ایمپلنت بلافاصله پساز کشیدن دندان کمی بهتر باشد، اگرچه ایمپلنتهایی که زودتر قرار داده میشوند شاید در معرض خطر بیشتری برای شکست باشند. شواهد کافی برای تائید یا رد نیاز به تقویت استخوان هنگام جایگزینی فوری دندانهای کشیدهشده با ایمپلنتهای دندانی وجود ندارد، و همچنین مشخص نیست کدام روش تقویت استخوان بهتر از بقیه موارد است. میتوان بهجای پیوند استخوان از خود فرد (اتوژن)، از جایگزینهای استخوان (استخوان غیرارگانیک گاوی) استفاده کرد.
مطالعه چکیده کامل
ایمپلنتهای «فوری» درست پساز کشیدن دندان در حفرههای آن قرار میگیرند. ایمپلنتهای «فوری-تاخیری» آن دسته از ایمپلنتهایی هستند که پساز چند هفته تا حدود چند ماه برای بهبودی در بافت نرم، کاشته میشوند. ایمپلنتهای «تاخیری» مواردی هستند که پساز آن در استخوانی که بهطور نسبی یا کامل بهبود یافته است، قرار داده میشوند. مزایای بالقوه ایمپلنتهای فوری آن است که زمان درمان میتواند کوتاه شود و حجم استخوان ممکن است تا حدی حفظ شود، بنابراین احتمالا نتایج زیبایی خوبی را ارائه میدهد. معایب احتمالی این روش، افزایش خطر عفونت و شکست درمان است. پساز قرار دادن ایمپلنت در حفرههایی که پساز کشیدن دندان ایجاد میشوند، ممکن است فاصلهای میان ایمپلنت و دیوارههای استخوانی ایجاد شود. میتوان این شکافها را پر کرد و همزمان با قرار دادن ایمپلنت، استخوان را تقویت کرد. تکنیکهای زیادی برای دستیابی به این هدف وجود دارند، اما مشخص نیست چه زمانی به تقویت نیاز است و کدام یک میتواند بهترین تکنیک تقویت باشد.
اهداف
ارزیابی موفقیت، عوارض، زیبایی و رضایت بیمار میان ایمپلنتهای «فوری»، «فوری-تاخیری» و «تاخیری».
ارزیابی اینکه آیا و چه زمانی روشهای تقویت ضروری هستند و کدام تکنیک موثرتر است.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سلامت دهان در کاکرین (تا 2 جون 2010)، CENTRAL ( کتابخانه کاکرین ، شماره 2، 2010)، MEDLINE از طریق OVID (1950 تا 2 جون 2010) و EMBASE از طریق OVID (1980 تا 2 جون 2010) جستوجو شدند. مجلات متعدد دندانپزشکی به صورت دستی جستوجو شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) که ایمپلنتهای فوری، فوری-تاخیری و تاخیری را مقایسه کردند، یا روشهای مختلف تقویت استخوان را در اطراف ایمپلنتهای کاشتهشده مقایسه کرده و پیامد مداخلات را حداقل 1 سال پساز بارگذاری عملکردی گزارش دادند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
بررسی مطالعات واجد شرایط، ارزیابی کیفیت روششناسی (methodology) کارآزماییها و استخراج دادهها بهصورت مستقل از هم و دوبار انجام شدند. برای دریافت هرگونه اطلاعات ازدسترفته با نویسندگان کارآزمایی تماس گرفته شد. نتایج بهصورت مدل اثرات تصادفی (random-effects model) با استفاده از تفاوت میانگین (MD) برای پیامدهای پیوسته (continuous outcome) و خطر نسبی (RR) برای پیامدهای دوحالتی (dichotomous outcome) با 95% فواصل اطمینان (CI) بیان شدند. واحد آماری آنالیزها، بیمار بود.
نتایج اصلی
چهارده RCT واجد شرایط شناسایی شدند، اما فقط هفت مورد توانستند در این مرور وارد شوند. چهار RCT زمانبندی قرارگیری ایمپلنت را ارزیابی کردند. دو RCT ایمپلنتهای فوری را در مقابل ایمپلنتهای تاخیری در 126 بیمار مقایسه کردند و به هیچ تفاوت معنیداری از نظر آماری دست نیافتند. یک RCT ایمپلنتهای فوری-تاخیری را در مقابل ایمپلنتهای تاخیری در 46 بیمار مقایسه کرد. پساز 2 سال، بیماران در گروه فوری-تاخیری، زمان لازم برای بارگذاری عملکردی بسیار کوتاهتر و رضایت بیشتری داشتند و محقق مستقل و کورسازیشده، سطح مخاط حاشیهای اطراف ایمپلنت را در مقایسه با دندانهای مجاور مناسبتر ارزیابی کرد (RR: 1.68؛ 95% CI؛ 1.04 تا 2.72). این تفاوتها 5 سال پساز کاشت ایمپلنت از میان رفتند، اما عوارض بسیار بیشتری در گروه کاشت فوری-تاخیری رخ دادند (RR: 4.20؛ 95% CI؛ 1.01 تا 17.43). یک RCT ایمپلنتهای فوری را با ایمپلنتهای فوری-تاخیری بهمدت 2 سال در 16 بیمار مقایسه کرد و هیچ تفاوتی را نیافت. سه RCT تکنیکهای مختلف پیوند استخوان را برای ایمپلنتهایی که بلافاصله در حفرههای دندان کشیدهشده قرار میگیرند، ارزیابی کردند. هیچ تفاوت معنیداری از نظر آماری در ارزیابی اینکه در محلهای پساز کشیدن دندان به استخوان اتوژن نیاز است یا خیر (1 کارآزمایی با 26 بیمار) یا اینکه کدام تکنیک تقویت موثرتر بود (2 کارآزمایی با 56 بیمار) مشاهده نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
شواهد کافی برای تعیین مزایا یا معایب احتمالی ایمپلنتهای فوری، فوری-تاخیری یا تاخیری وجود ندارد، بنابراین این نتیجهگیریهای اولیه براساس چند کارآزمایی با قدرت آماری کم است که اغلب در معرض خطر بالای سوگیری (bias) قرار دارند. ممکن است ایمپلنتهای فوری و فوری-تاخیری در معرض خطر بیشتری از شکست ایمپلنت و عوارض نسبت به ایمپلنتهای تاخیری باشند، از سوی دیگر، هنگام قرار دادن ایمپلنت درست پساز کشیدن دندان، ممکن است پیامد زیباییشناختی بهتر باشد. شواهد قابل اعتماد کافی برای تائید یا رد نیاز به روشهای تقویت در ایمپلنتهای فوری در حفرههای تازهکشیدهشده یا اینکه کدامیک از تکنیکهای تقویت بر دیگر موارد برتر است، وجود ندارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
