این خلاصه، آنچه را که از پژوهشهای مربوط به تاثیر ورزشدرمانی بر مدیریت بالینی JIA میدانیم، ارائه میدهد. این مرور نشان میدهد که در کودکان مبتلا به JIA، ورزش ممکن است منجر به هیچ تفاوتی در توانایی عملکردی کودک یا حرکت کامل مفاصل، تعداد مفاصل متورم، کیفیت زندگی، سلامت عمومی، درد یا ظرفیت هوازی نشود. ظرفیت هوازی، به میزان اکسیژن مصرفی بدن حین ورزش اطلاق میشود. چنانچه فردی دارای ظرفیت هوازی پائینی باشد، بهطور کلی بدین معناست که توانایی انجام فعالیت بدنی کمتری داشته و ممکن است بهسرعت دچار خستگی شود.
در این مطالعات، تعداد مفاصل دردناک اندازهگیری نشدند. در اغلب موارد، اطلاعات دقیقی را در خصوص عوارض جانبی و عوارض دیگر در اختیار نداریم. این امر بهویژه در مورد عوارض جانبی نادر ولی جدی، صادق است. در مطالعاتی که این مرور را تشکیل میدهند، بروز هیچ عارضه جانبی کوتاهمدتی گزارش نشد که ناشی از ورزشدرمانی باشد.
ورزشدرمانی و JIA چه هستند؟
آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان (juvenile idiopathic arthritis; JIA) شایعترین بیماری روماتیسمی مزمن در کودکان و یکی از علل مهم ناتوانی کوتاهمدت و طولانیمدت است. علت آرتریت در JIA ناشناخته است. این بیماری عموما در کودکان زیر 16 سال آغاز میشود، و همیشه حداقل به مدت شش هفته تداوم مییابد. پزشک پیشاز تشخیص JIA، باید وجود دیگر بیماریهایی را که ممکن است باعث ایجاد این نشانهها شده باشند، رد کند.
چندین نوع ورزشدرمانی در این مرور شرح داده میشوند، برای مثال، برنامههای تمرینات بدنی مانند تمرینات قدرتی جهت بهبود قدرت عضلانی و تمرینات استقامتی برای بهبود آمادگی جسمانی کلی (بهصورت تمرین روی زمین یا در استخر).
بهترین تخمین از آنچه برای کودکان مبتلا به JIA، در صورت انجام تمرینات ورزشی رخ میدهد
توانایی عملکردی: تغییر در توانایی عملکردی کودک تا 1 امتیاز در یک مقیاس 0 تا 3 امتیازی. مطالعات دیگر بیان میکنند که ایجاد تغییری معادل 0.13 امتیاز براساس پرسشنامه ارزیابی سلامت دوران کودکی (Childhood Health Assessment Questionnaire; CHAQ) از دیدگاه کودکان و والدین آنها، یک بهبودی و پیشرفت مهم از نظر بالینی است. چنین سطحی از تغییر در این مرور دیده نشده است.
کیفیت زندگی: تغییر در سطح کیفیت زندگی کودک میان 2.5 تا 4 امتیاز بیشتر در یک مقیاس 1 تا 50 امتیازی.
ورزش ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را ایجاد کند، که تفاوتهای مذکور میتوانند ناشی از شانس باشند.
عوارض جانبی: هیچ تاثیر کوتاهمدتی پساز ورزشدرمانی در کودکان مبتلا به JIA گزارش نشده است.
مطالعه چکیده کامل
ورزشدرمانی بهعنوان یکی از اجزای مهم رژیم درمانی آرتریت در نظر گرفته میشود. اثربخشی ورزشدرمانی در بزرگسالان مبتلا به آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis) بررسی شده، اما در کودکان مبتلا به آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان (juvenile idiopathic arthritis; JIA) هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است.
اهداف
ارزیابی تاثیرات ورزشدرمانی بر توانایی عملکردی، کیفیت زندگی و ظرفیت هوازی در کودکان مبتلا به JIA.
روشهای جستوجو
پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL)؛ بانک اطلاعاتی مرورهای سیستماتیک کاکرین (Cochrane Database of Systematic Reviews) ( کتابخانه کاکرین )؛ MEDLINE (ژانویه 1966 تا اپریل 2007)؛ CINAHL (ژانویه 1982 تا اپریل 2007)؛ EMBASE (ژانویه 1966 تا اکتبر 2007)؛ PEDro (ژانویه 1966 تا اکتبر 2007)؛ SportDiscus (ژانویه 1966 تا اکتبر 2007)؛ Google Scholar (تا اکتبر 2007)؛ AMED (طب مکمل و وابسته (Allied and Alternative Medicine)) (ژانویه 1985 تا اکتبر 2007)؛ بانک اطلاعاتی ارزیابی فناوریهای سلامت (ژانویه 1988 تا اکتبر 2007)؛ ISI Web Science Index to Scientific and Technical Proceedings (ژانویه 1966 تا اکتبر 2007) و Chartered Society of Physiotherapy website (http://www.cps.uk.org) جستوجو شده و منابع نیز ردیابی شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) در خصوص بررسی تاثیرات ورزشدرمانی در مدیریت بالینی JIA.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
منابع بالقوه مرتبط ارزیابی شده و تمام دادهها توسط دو نویسنده مرور که بهطور مستقل از هم کار کردند، استخراج شدند.
نتایج اصلی
سه مورد از 16 مطالعه شناساییشده، با مجموع 212 شرکتکننده، با معیارهای ورود مطابقت داشتند. تمام مطالعات واردشده، حداقل هفت مورد از 10 معیار روششناسی (methodology) را داشتند. دادههای پیامد مربوط به معیارهای زیر همگون بوده و در یک متاآنالیز تجمیع شدند: توانایی عملکردی (n = 198؛ WMD: -0.07؛ 95% CI؛ 0.22- تا 0.08)، کیفیت زندگی (CHQ-PhS؛ n = 115؛ WMD: -3.96؛ 95% CI؛ 8.91- تا 1.00) و ظرفیت هوازی (n = 124؛ WMD: 0.04؛ 95% CI؛ 0.11- تا 0.19). نتایج نشان میدهند که معیارهای پیامد همگی به نفع ورزشدرمانی بودند، اما هیچکدام اهمیت آماری نداشتند. هیچیک از مطالعات، تاثیرات منفی ورزشدرمانی را گزارش نکردند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
در مجموع، براساس شواهد «سطح نقرهای» (www.cochranemsk.org)، شواهدی مهم از نظر بالینی یا با اهمیت آماری وجود نداشت که نشان دهد ورزشدرمانی میتواند توانایی عملکردی، کیفیت زندگی، ظرفیت هوازی یا درد را بهبود بخشد. تعداد اندک RCTهای موجود، تعمیمپذیری نتایج را محدود میکند. نتایج مطالعات واردشده و حذفشده، همگی در مورد عوارض جانبی ورزشدرمانی همسو و سازگار بودند؛ بدین معنا که در هیچیک از مطالعات، هیچ تاثیر مخرب و مضر کوتاهمدتی ناشی از ورزشدرمانی دیده نشد. هر دو گروه از مطالعات واردشده و حذفشده نشان دادند که ورزش باعث تشدید آرتریت نمیشود. ناهمگونی گسترده در معیارهای پیامد، همانطور که در این مرور مشاهده شد، بر نیاز به یک ارزیابی استاندارد یا مجموعهای کلیدی از معیارهای پیامد عملکردی و فیزیکی متناسب با پژوهشهای سلامت تاکید میکند تا از این طریق، شواهدی در خصوص مزایای احتمالی ورزشدرمانی برای بیماران مبتلا به JIA تولید شود. اگرچه تاثیرات کوتاهمدت امیدوارکننده به نظر میرسند، تاثیرات طولانیمدت ورزشدرمانی همچنان نامشخص هستند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
