بیمارانی که دچار انسداد علامتدار شریان کاروتید هستند، در معرض خطر بالای وقوع سکته مغزی بعدی قرار دارند. درمان با داروهای ضدانعقاد و عوامل ضدپلاکت در این بیماران چندان موثر نیست و یک روش جراحی به نام جراحی بایپس شریانی خارج جمجمهای-داخل جمجمهای (extracranial-intracranial; EC/IC) بهعنوان یک گزینه درمانی مطرح بوده است. در این مرور، ما 21 کارآزمایی (دو کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده و 19 مطالعه تصادفیسازینشده، با مجموع 2591 بیمار) را وارد کردیم. ما دریافتیم که جراحی بایپس EC/IC در بیماران مبتلا به بیماری انسدادی شریان کاروتید علامتدار، بهتر یا بدتر از مراقبتهای دارویی بهتنهایی نیست. یک کارآزمایی چندمرکزی که جراحی بایپس EC/IC را با بهترین درمان طبی در بیمارانی که هم در معرض خطر بالای سکته مغزی و هم در معرض خطر اختلال همودینامیک (اختلال در جریان خون) هستند، مقایسه میکند، در حال انجام است و بررسی میکند که جراحی بایپس EC/IC در این گروه خاص از بیماران مفید است یا خیر.
مطالعه چکیده کامل
گروه مطالعه بایپس EC/IC هیچ مزیتی را برای جراحی بایپس خارج جمجمهای به داخل جمجمهای (extracranial to intracranial; EC/IC) نسبت به درمان دارویی در بیماران مبتلا به انسداد علامتدار شریان کاروتید (symptomatic carotid artery occlusion; sCAO) نیافت. بااینحال، این مطالعه به دلایل زیادی مورد انتقاد قرار گرفت و تاثیر واقعی این درمان هنوز بهطور قطعی مشخص نیست.
اهداف
تعیین اینکه جراحی بایپس بههمراه مراقبتهای دارویی در بیماران مبتلا به sCAO نسبت به فقط مراقبتهای دارویی ارجحیت دارد یا خیر.
روشهای جستوجو
در پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سکته مغزی (stroke) در کاکرین (آخرین جستوجو در جون 2009) به جستوجو پرداختیم. علاوهبر این، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) ( کتابخانه کاکرین، شماره 2، 2006)، MEDLINE (1966 تا جون 2009) و EMBASE (1980 تا جون 2009) را نیز جستوجو کردیم. ما کارآزماییهای در حال انجام و پایگاههای ثبت تحقیقات را نیز جستوجو کردیم، فهرست منابع مقالات مرتبط را بررسی کرده و با همکاران، نویسندگان کارآزمایی و محققان تماس گرفتیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) و مطالعات تصادفیسازینشده در مورد جراحی بایپس EC/IC بههمراه بهترین درمان دارویی در مقایسه با بهترین درمان دارویی به تنهایی برای پیشگیری از وقوع سکته مغزی بعدی، بهبودی در همودینامیک مغزی و کاهش وابستگی پساز وقوع سکته مغزی.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم مطالعات را برای ورود انتخاب کرده، و دادههای مربوط به تعداد رویدادهای پیامد را در فرم استخراج دادهها وارد کردند. ما فقط پیامدهای ثانویه را در صورتی آنالیز کردیم که مطالعه، اطلاعاتی را در مورد حداقل یک پیامد اولیه ارائه داده بود. در صورت امکان از آنالیز قصد درمان (intention-to-treat) نیز استفاده کردیم.
نتایج اصلی
ما 21 کارآزمایی را، از جمله دو RCT، شامل 2591 بیمار، وارد کردیم. برای همه نقاط پایانی (endpoint)، هیچ مزیتی از جراحی بایپس EC/IC در هیچیک از RCTها دیده نشد (هرگونه مرگومیر: نسبت شانس (OR): 0.81؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.62 تا 1.05، P = 0.11؛ سکته مغزی: OR: 0.99؛ 95% CI؛ 0.79 تا 1.23، P = 0.91؛ مرگومیر و وابستگی: OR: 0.94؛ 95% CI؛ 0.74 تا 1.21، P = 0.64)، یا در غیر RCTها (هرگونه مرگومیر: OR: 1.00؛ 95% CI؛ 0.62 تا 1.62؛ P = 0.99؛ سکته مغزی: OR: 0.80؛ 95% CI؛ 0.54 تا 1.18، P = 0.25؛ مرگومیر و وابستگی: OR: 0.80؛ 95% CI؛ 0.50 تا 1.29؛ P = 0.37).
نتیجهگیریهای نویسندگان
جراحی بایپس EC/IC در بیماران مبتلا به بیماری sCAO نه برتر و نه بدتر از مراقبتهای دارویی بهتنهایی بود. بااینحال، اکثر مطالعات بیماران را صرفنظر از وضعیت همودینامیک مغزی وارد کردند. شرکت در یک RCT در حال انجام، که محدود به بیماران مبتلا به اختلال همودینامیک باشد، توصیه میشود زیرا این بیماران ممکن است از جراحی بایپس بهرهمند شوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
